Phác đồ điều trị viêm đại tràng mạn tính

Chào Ngọc Lan, 

Phác đồ điều trị viêm đại tràng mạn tính kết hợp dùng thuốc theo chỉ định bác sĩ (kháng sinh, chống viêm, chống tiêu chảy, giảm co thắt, men vi sinh) và điều chỉnh lối sống, chế độ ăn uống khoa học, đồng thời theo dõi y tế định kỳ để kiểm soát triệu chứng, giảm viêm và hạn chế tái phát.

1. Dùng thuốc dựa theo triệu chứng bệnh được bác sĩ chỉ định 

Bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ điều trị viêm đại tràng mạn tính bằng thuốc dựa trên triệu chứng và mức độ viêm đại tràng của từng người bệnh:

• Kháng sinh (Metronidazole, Ciprofloxacin): Dùng khi có nhiễm khuẩn đường ruột để tiêu diệt vi khuẩn gây viêm, kiểm soát nhiễm trùng và ngăn bệnh tiến triển nặng.
• Thuốc chống viêm (Mesalamine, Sulfasalazine): Giúp giảm viêm niêm mạc ruột, hỗ trợ làm lành tổn thương và giảm đau cho bệnh nhân viêm đại tràng mạn tính.
• Thuốc chống tiêu chảy (Loperamide, Smecta): Kiểm soát tiêu chảy, giảm số lần đi ngoài, đồng thời hỗ trợ cân bằng nước và điện giải.
• Thuốc chống co thắt/giảm đau (Mebeverine, Phloroglucinol): Giảm co thắt đại tràng và đau bụng, giúp bệnh nhân dễ chịu hơn khi triệu chứng xuất hiện.
• Men vi sinh và thuốc hỗ trợ niêm mạc: Cân bằng hệ vi sinh đường ruột, giảm đầy hơi, chướng bụng và hỗ trợ phục hồi niêm mạc ruột.

Dùng thuốc theo chỉ định điều trị viêm đại tràng mạn tính

2. Điều chỉnh chế độ ăn uống

Người bị viêm đại tràng cần điều chỉnh chế độ ăn bằng cách ăn thành nhiều bữa nhỏ, chọn thực phẩm dễ tiêu, hạn chế đồ cay nóng, dầu mỡ , rượu bia,  uống đủ nước mỗi ngày để giảm kích thích ruột, kiểm soát triệu chứng và hỗ trợ phục hồi niêm mạc.

• Ăn nhiều bữa nhỏ, chia thành 4–5 bữa/ngày để giảm áp lực lên ruột, giúp tiêu hóa ổn định.
• Ưu tiên thực phẩm dễ tiêu như gạo, khoai, bánh mì, thịt nạc, cá, trứng… giúp giảm kích thích niêm mạc ruột.
• Bổ sung chất xơ hòa tan gồm yến mạch, chuối, táo, cà rốt giúp giảm táo bón và cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
• Tránh thực phẩm cay, nhiều dầu mỡ, chiên rán, thức uống có cồn, cafein để giảm viêm và co thắt.
• Uống đủ nước 1,5–2 lít/ngày giúp duy trì cân bằng nước và điện giải, hỗ trợ tiêu hóa.
• Theo dõi thức ăn gây triệu chứng nhận biết thực và điều chỉnh kịp thời.

Uống đủ nước để cân bằng điện giải, hỗ trợ tiêu hóa

3. Điều chỉnh lối sống

Người bị viêm đại tràng như Lan cần điều chỉnh lối sống theo hướng sinh hoạt điều độ, giảm căng thẳng và duy trì thói quen lành mạnh để ổn định hoạt động ruột và hạn chế tái phát triệu chứng

• Nghỉ ngơi hợp lý, tránh căng thẳng, quản lý stress bằng thư giãn, thiền, yoga.
• Ngủ đủ giấc, đảm bảo 7–8 tiếng/ngày giúp cơ thể phục hồi và tăng cường miễn dịch
• Tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, đạp xe giúp tăng nhu động ruột và cải thiện tiêu hóa.
• Tránh thói quen xấu hút thuốc, uống rượu, cafein.
• Thiết lập thời gian đi tiêu cố định đúng giờ giúp ruột hoạt động đều đặn và giảm tái phát triệu chứng.

Ngủ đủ giấc mỗi ngày để hạn chế triệu chứng viêm đại tràng và bảo vệ sức khỏe

4. Theo dõi tái khám định kỳ

• Đặt lịch khám định kỳ theo chỉ định bác sĩ, thường 3–6 tháng/lần, giúp đánh giá hiệu quả điều trị và phát hiện sớm biến chứng.
• Ghi lại tần suất đau bụng, tiêu chảy, táo bón, đầy hơi, chướng bụng để báo bác sĩ điều chỉnh phác đồ kịp thời.
• Thực hiện xét nghiệm máu, phân hoặc nội soi theo hướng dẫn để kiểm tra tình trạng viêm và đáp ứng thuốc.
• Báo cáo bất thường cho báo bác sĩ nếu xuất hiện máu trong phân, đau dữ dội, sốt, sụt cân để xử lý kịp thời.

Với tình trạng mạn tính và tái phát theo đợt, chị Lan nên điều trị theo phác đồ kết hợp thuốc giảm co thắt, chống tiêu chảy, men vi sinh và duy trì lối sống lành mạnh. Cách này giúp giảm triệu chứng, hạn chế tái phát và duy trì sinh hoạt bình thường.

5. Khi nào cần điều chỉnh hoặc nâng phác đồ điều trị?

Lan cần thông báo cho bác sĩ khi các triệu chứng viêm đại tràng mạn tính xuất hiện hoặc không cải thiện như đau bụng, tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài, đi ngoài có lẫn máu hoặc chất nhầy, sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt nhẹ, chướng bụng hoặc cơn đau dữ dội.

• Đau bụng kéo dài, tiêu chảy hoặc táo bón không cải thiện sau 2–4 tuần: Đây là dấu hiệu phác đồ hiện tại chưa kiểm soát hiệu quả, cần bác sĩ đánh giá.
• Đi ngoài có lẫn máu hoặc chất nhầy: Cảnh báo niêm mạc ruột tổn thương, phác đồ cần điều chỉnh.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt nhẹ về chiều: Chứng tỏ cơ thể bị ảnh hưởng, bác sĩ sẽ cân nhắc thay đổi thuốc hoặc bổ sung biện pháp hỗ trợ.
• Chướng bụng hoặc cơn đau dữ dội, bụng cứng: Là dấu hiệu nghiêm trọng, cần can thiệp y tế ngay và nâng phác đồ nếu cần.

Đi ngoài ra máu cần phải báo bác sĩ và đi tái khám lại ngay

Viêm đại tràng mạn tính là bệnh cần kiểm soát lâu dài, nhưng hoàn toàn có thể sống bình thường. Chị Lan chỉ cần tuân thủ phác đồ điều trị, kết hợp lối sống và chế độ ăn hợp lý giúp giảm triệu chứng, hạn chế tái phát và duy trì chất lượng cuộc sống.