Thuốc trị viêm đại tràng ruột kích thích

Chào Lan, 

Thuốc trị viêm đại tràng ruột kích thích gồm các nhóm thuốc chống tiêu chảy (Loperamide, Diphenoxylate), nhuận tràng (Polyethylene glycol), giảm co thắt, đau bụng (Mebeverine), bảo vệ niêm mạc (Diosmectite) và men vi sinh hỗ trợ cân bằng đường ruột được dùng theo hướng dẫn bác sĩ.

1. Các nhóm thuốc thường dùng trong viêm đại tràng ruột kích thích (IBS)

• Thuốc giảm co thắt, giảm đau bụng: Như Mebeverine, Hyoscine butylbromide (Buscopan) giúp giãn cơ trơn ruột, giảm nhanh các cơn co thắt và đau bụng. Chúng tác động trực tiếp lên cơ trơn đại tràng, giảm áp lực và co bóp quá mức mà không làm ảnh hưởng đến nhu động bình thường. 
• Thuốc điều hòa nhu động ruột: Gồm Trimebutine, Drotaverine dùng để ổn định hoạt động co bóp của ruột, giúp đường tiêu hóa vận hành nhịp nhàng, giảm rối loạn đi tiểu. Thuốc điều hòa nhu động ruột cả khi co thắt quá mức lẫn khi hoạt động kém, hỗ trợ tiêu hóa đều đặn hơn. 
• Thuốc chống tiêu chảy (IBS-D): Như Loperamide (Imodium), Diphenoxylate làm giảm nhu động ruột, giúp kiểm soát tiêu chảy và ổn định phân. Chúng kéo dài thời gian lưu phân trong ruột, hạn chế đi ngoài nhiều lần và cải thiện tình trạng mất nước. Bao gồm: 
• Thuốc trị táo bón (IBS-C): Như Polyethylene glycol (Forlax, Movicol), Lactulose, Magnesium hydroxide giúp làm mềm phân và hỗ trợ đi tiêu dễ dàng, giúp cải thiện táo bón kéo dài do hội chứng ruột kích thích. Chúng giữ nước trong phân hoặc kích thích nhu động ruột nhẹ, an toàn khi dùng dài hạn. 
• Men vi sinh và chất xơ hòa tan: Gồm Probiotic (Lactobacillus, Bifidobacterium), yến mạch, psyllium, inulin giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa và giảm đầy hơi, chướng bụng. Men vi sinh tăng lợi khuẩn, còn chất xơ hòa tan giúp nhu động ruột hoạt động ổn định, giảm triệu chứng khó chịu kéo dài. 

Thuốc trị viêm đại tràng ruột kích thích được sử dụng tùy theo triệu chứng bệnh

2. Thuốc trị viêm đại tràng ruột kích thích có cần dùng lâu dài không? 

Thuốc trị viêm đại tràng ruột kích thích không cần dùng lâu dài vì chỉ kiểm soát tạm thời triệu chứng như đau, tiêu chảy hay táo bón. Khi ổn định, cơ thể tự điều hòa ruột, có thể giảm liều hoặc ngưng, kết hợp ăn uống và sinh hoạt hợp lý để hạn chế tái phát.

• Sử dụng theo đợt triệu chứng: Thuốc chỉ cần dùng khi xuất hiện các cơn đau bụng, tiêu chảy hoặc táo bón, không phải uống liên tục mỗi ngày.
• Giảm liều hoặc ngưng khi ổn định: Khi triệu chứng được kiểm soát, bác sĩ sẽ hướng dẫn giảm dần liều hoặc ngưng thuốc, giúp cơ thể tự điều hòa chức năng ruột.
• Kết hợp ăn uống và sinh hoạt: Chế độ ăn giàu chất xơ hòa tan, uống đủ nước, tránh thực phẩm kích thích, tập thể dục và kiểm soát stress giúp duy trì đường ruột khỏe mạnh, giảm nguy cơ tái phát và hạn chế phụ thuộc thuốc.

Với tình trạng của chị Lan, bác sĩ sẽ chỉ định kết hợp thuốc giảm co thắt và men vi sinh, theo dõi đáp ứng 2–4 tuần, nhằm kiểm soát triệu chứng đau bụng và rối loạn đi tiểu một cách an toàn, hiệu quả, ít tác dụng phụ.

Kết hợp uống thuốc và chế độ ăn uống khoa học khi bị viêm đại tràng ruột kích thích

3. Chị Lan cần làm gì khi dùng thuốc IBS? 

Chị Lan cần dùng thuốc trị viêm đại tràng ruột kích thích đúng liều và thời gian, theo dõi triệu chứng, không tự ý đổi thuốc, kết hợp chế độ ăn uống hợp lý, quản lý stress và ngủ đủ giấc để đạt hiệu quả điều trị và hạn chế tái phát.

• Dùng thuốc đúng liều và thời gian: Giúp thuốc phát huy hiệu quả tối đa, kiểm soát các cơn đau, tiêu chảy hoặc táo bón. Dùng sai liều hoặc quên liều có thể làm giảm tác dụng hoặc gây tác dụng phụ.
• Theo dõi triệu chứng: Ghi nhận sự cải thiện hoặc bất thường để báo bác sĩ, từ đó điều chỉnh liều, thay loại thuốc hoặc kết hợp phương pháp khác nếu cần.
• Không tự ý đổi thuốc: Thay đổi thuốc mà không có hướng dẫn của bác sĩ có thể làm giảm hiệu quả, gây phản ứng phụ hoặc không kiểm soát được bệnh.
• Ăn uống hợp lý: Ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ hòa tan như yến mạch, cà rốt, táo để hỗ trợ nhu động ruột. Tránh thực phẩm kích thích như cafe, đồ chiên, cay, nhiều đường vì có thể gây đầy hơi, tiêu chảy hoặc đau bụng.
• Quản lý stress và ngủ đủ giấc: Duy trì ngủ đủ 7–8 giờ mỗi ngày, kết hợp thư giãn, tập thể dục nhẹ, thiền hoặc yoga giúp hệ thần kinh ruột hoạt động ổn định, giảm triệu chứng IBS và hạn chế tái phát.

Uống đúng liều lượng thuốc theo chỉ định bác sĩ

IBS là bệnh mạn tính nhưng có thể kiểm soát được. Vì thế chị Lan cần tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ về thuốc và liều dùng, theo dõi triệu chứng, đồng thời kết hợp chế độ ăn uống hợp lý, quản lý stress và ngủ đủ giấc để giảm đau, ổn định tiêu hóa và duy trì sinh hoạt bình thường.