Đi ngoài phân nhầy cảm giác đi không hết là bệnh gì?

Chào Đức,

Đi ngoài phân nhầy kèm cảm giác đi không hết thường gặp trong hội chứng ruột kích thích (IBS), viêm đại trực tràng hoặc nhiễm trùng đường ruột. Cảm giác mót rặn sau đại tiện cũng có thể liên quan đến tổn thương vùng trực tràng. Nếu tình trạng kéo dài, tái diễn hoặc kèm đau bụng, máu trong phân, sốt, sụt cân, nên khám tiêu hóa để xác định nguyên nhân.

Một ít nhầy trong phân có thể xuất hiện sinh lý, nhưng nhầy tăng nhiều hoặc xuất hiện liên tục cần được chú ý.

Cảm giác đi ngoài không hết được gọi là tenesmus/mót rặn, thường liên quan đến kích thích hoặc viêm vùng trực tràng – đại tràng.

Viêm trực tràng và viêm loét đại tràng có thể gây phân nhầy + mót rặn + đau bụng/đau trực tràng.

Nhiễm trùng đường ruột cũng có thể gây tăng tiết nhầy, tiêu chảy và đau quặn.

Ung thư đại trực tràng có thể gây thay đổi đại tiện và cảm giác đi ngoài không hết, nhưng không thể kết luận ung thư chỉ từ phân nhầy.

Cần chú ý các dấu hiệu cảnh báo: máu trong phân, sụt cân, thiếu máu, đau bụng kéo dài, sốt hoặc triệu chứng ngày càng tăng.

1. Các bệnh lý phổ biến gây đi ngoài phân nhầy và cảm giác đi không hết

Dưới đây là các bệnh lý phổ biến nhất có thể gây ra hiện tượng này được nhóm theo từng nhóm nguyên nhân: viêm nhiễm đường ruột, hội chứng ruột kích thích, bệnh lý hậu môn trực tràng và nguy cơ ung thư đại trực tràng.

• Viêm đại tràng mạn tính: Khi niêm mạc đại tràng xuất hiện các ổ viêm, loét thực thể, cơ thể sẽ tự điều tiết tăng tiết chất nhầy để bảo vệ bề mặt. Quá trình viêm nhiễm cũng làm rối loạn nhu động ruột, liên tục gửi tín hiệu giả kích thích phản xạ đại tiện khiến người bệnh luôn thấy tức nặng hậu môn.
• Nhiễm trùng đường ruột (Kiết lỵ): Do vi khuẩn (Shigella, Salmonella) hoặc ký sinh trùng (Amip) xâm nhập. Bệnh đặc trưng bởi cơn đau bụng quặn, cảm giác mót rặn dữ dội (đi xong vẫn muốn đi tiếp), phân lẫn dịch nhầy, bạch cầu và có thể kèm vết máu.
• Bệnh viêm ruột tự miễn (IBD): Điển hình như bệnh Crohn hoặc viêm loét đại trực tràng chảy máu. Tình trạng này gây viêm loét sâu dai dẳng, khiến người bệnh đi ngoài phân lỏng nhầy máu kéo dài kèm thể trạng suy nhược.
• Hội chứng ruột kích thích (IBS): Đây là bệnh lý rối loạn chức năng co bóp của đại tràng mà không tìm thấy tổn thương thực thể (không loét, không polyp). Người mắc IBS thường bị đau bụng quặn tái diễn, đầy hơi, thói quen đi ngoài thất thường (lúc táo, lúc lỏng), phân hay dính chất nhầy trong và luôn cảm thấy đại tiện lắt nhắt, đi không hết bãi. Triệu chứng của Đức sẽ tăng rõ rệt khi căng thẳng tâm lý hoặc sau khi ăn đồ lạ.
• Các bệnh lý vùng hậu môn trực tràng: Bệnh trĩ hoặc Polyp trực tràng: Búi trĩ sưng phồng hoặc khối polyp phát triển ở đoạn cuối trực tràng gây cản trở và chèn ép thần kinh tại chỗ. Điều này đánh lừa hệ thần kinh tạo cảm giác “giả” như luôn còn phân kẹt ở hậu môn. Sự cọ xát của phân vào búi trĩ hay polyp cũng kích thích niêm mạc tăng tiết chất nhầy.
• Ung thư đại trực tràng: Khối u phát triển làm thu hẹp lòng đại trực tràng, cản trở phân lưu thông dẫn đến cảm giác đại tiện vướng kẹt, đi không hết. Đồng thời, bề mặt khối u bị viêm nhiễm, hoại tử sẽ liên tục chảy dịch nhầy hôi thối hoặc nhầy lẫn máu sẫm.

2. Vì sao đi ngoài xong vẫn có cảm giác chưa hết?

Cảm giác muốn đại tiện tiếp dù phân trong ruột đã hết hoặc còn rất ít được gọi là tenesmus (mót rặn). Hiện tượng này xảy ra khi niêm mạc trực tràng bị tổn thương, viêm nhiễm hoặc kích thích, làm xáo trộn phản xạ đại tiện tự nhiên.

Đối với bạn Đức, tình trạng này diễn ra theo cơ chế kích ứng niêm mạc:

Niêm mạc trực tràng bị kích ứng, phát tín hiệu mót rặn giả, đi đại tiện, phân ra ít hoặc chỉ có dịch và vẫn còn cảm giác tức nặng hậu môn.

Tenesmus không phản ánh việc phân chưa được xả sạch hoàn toàn trong lòng ruột, mà là sự rối loạn cảm giác tại vùng trực tràng. Triệu chứng biểu hiện cụ thể qua các dấu hiệu:

• Căng tức, đầy nặng dai dẳng ở vùng trực tràng.
• Đại tiện liên tục nhiều lần trong ngày nhưng mỗi lần chỉ ra một ít phân hoặc dịch nhầy.
• Thường xuyên phải rặn mạnh và muốn quay lại nhà vệ sinh ngay sau khi vừa đi xong.

Nếu tình trạng mót rặn kéo dài nhiều ngày kèm theo phân dính nhầy, anh Đức tuyệt đối không tự ý sử dụng các loại thuốc cầm tiêu chảy hay thuốc đại tràng khi chưa có chẩn đoán chính xác từ bác sĩ.

3. Phân xuất hiện chất nhầy như thế nào thì cần chú ý?

Niêm mạc ruột luôn tiết ra một lượng chất nhầy nhỏ để bôi trơn và bảo vệ đường tiêu hóa. Người bệnh cần đi kiểm tra y tế khi lượng nhầy tăng bất thường, xuất hiện thường xuyên hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường như máu, đau bụng, tiêu chảy.

Chất nhầy trong phân không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bệnh lý. Ở trạng thái khỏe mạnh, lớp nhầy sinh lý giúp phân di chuyển dễ dàng hơn và thường rất khó quan sát bằng mắt thường.

Anh Đức cần chủ động thăm khám chuyên khoa khi nhận thấy các biểu hiện bất thường sau:

• Nhầy xuất hiện liên tục trong hầu hết các lần đi ngoài hoặc lượng nhầy có xu hướng tăng dần.
• Đi đại tiện chỉ ra chất nhầy mà có rất ít hoặc không có phân.
• Chất nhầy có lẫn máu tươi, máu màu sẫm hoặc đi kèm tiêu chảy, đau quặn bụng, đau tức vùng trực tràng.
• Thay đổi thói quen đại tiện diễn ra dai dẳng.

Người bệnh cần chủ động trao đổi trực tiếp với bác sĩ khi chất nhầy gia tăng kéo dài, đặc biệt là khi có chảy máu hoặc rối loạn đại tiện đi kèm. Việc thấy nhầy lẫn máu là tín hiệu báo động cần được kiểm tra sớm nhằm loại trừ các bệnh lý nguy hiểm như viêm ruột, viêm trực tràng hoặc polyp đại trực tràng.

4. Khi nào cần đi thăm khám bác sĩ ngay?

Cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa Tiêu hóa để nội soi đại trực tràng ngay nếu đi ngoài phân nhầy kéo dài trên 2 tuần hoặc đi kèm các dấu hiệu cảnh báo đỏ như phân lẫn máu, sụt cân không rõ lý do, sốt dai dẳng.

Tình trạng đi ngoài phân nhầy không nên tự theo dõi quá lâu tại nhà. Đức cần thu xếp thời gian đến ngay cơ sở y tế uy tín nếu xuất hiện các “dấu hiệu đỏ” sau:

• Phân có bất thường: Phân dính máu tươi, lẫn dịch máu mũi hoặc chuyển màu đen quánh như bồ hóng.
• Sụt cân nhanh chóng: Thể trạng giảm cân cấp tính không rõ nguyên nhân, kèm mệt mỏi, da xanh xao do thiếu máu.
• Sốt và đau bụng quặn kéo dài: Xuất hiện các đợt sốt dai dẳng, bụng chướng cứng hoặc đau quặn dữ dội từng cơn.
• Diễn tiến dai dẳng: Các triệu chứng kéo dài trên 2 tuần không giảm hoặc xảy ra ở người trên 40 tuổi.

Với bạn Đức, do triệu chứng đã kéo dài khoảng 2 tuần, nên thăm khám Tiêu hóa nếu tình trạng không cải thiện. Đặc biệt, cần kiểm tra sớm khi xuất hiện máu trong phân, đau bụng tăng, sốt, sụt cân hoặc thiếu máu để xác định nguyên nhân và loại trừ bệnh lý đại trực tràng cần điều trị.

Tầm soát ung thư đại tràng ở đâu tốt tại Hà Nội?

Gói nội soi tầm soát ung thư đại trực tràng gồm những gì?

Khi nào cần nội soi đại tràng để kiểm tra bệnh?

*Tên khách hàng đã được thay đổi

Kết quả thẩm mỹ phụ thuộc cơ địa từng người. Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chỉ định của bác sĩ sau thăm khám trực tiếp.