Kết quả nội soi dạ dày âm tính? Cách đọc kết quả nhanh

Chào Hương Thảo, 

Kết quả nội soi dạ dày âm tính có nghĩa là không bị nhiễm vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) trong dạ dày tại thời điểm kiểm tra, không phát hiện loét, viêm nặng, u, polyp hoặc tổn thương bất thường trong dạ dày, thực quản. Tuy nhiên, triệu chứng như đầy hơi, đau bụng âm ỉ, nóng rát vẫn có thể do rối loạn tiêu hóa, trào ngược nhẹ, stress hoặc HP âm tính giả, nên cần đánh giá thêm bằng các xét nghiệm khác.

Ý nghĩa kết quả nội soi dạ dày âm tính:

• Không bị nhiễm vi khuẩn HP (Helicobacter pylori): Nếu thực hiện kiểm tra HP, kết quả âm tính nghĩa là không có vi khuẩn HP tại thời điểm kiểm tra, giảm nguy cơ viêm loét hoặc ung thư dạ dày liên quan HP.
• Không có viêm loét dạ dày – tá tràng: Niêm mạc bình thường, không viêm nặng, không loét.
• Không có trào ngược nặng gây tổn thương thực quản: Niêm mạc thực quản không bị tổn thương, nhưng trào ngược nhẹ vẫn có thể tồn tại mà nội soi không phát hiện.
• Không có u, polyp hay bất thường niêm mạc: Loại trừ các khối u lành, ác tính và dị dạng niêm mạc.
• Không có xuất huyết tiêu hóa: Không thấy dấu hiệu chảy máu trong dạ dày – tá tràng.

Kết quả nội soi dạ dày âm tính sau khi kiểm tra

1. Vì sao nội soi dạ dày âm tính nhưng chị Thảo vẫn đau? 

Dù nội soi dạ dày âm tính, chị Thảo vẫn đau bụng, đầy hơi, khó tiêu hoặc nóng rát là do dạ dày rối loạn chức năng, trào ngược nhẹ (NERD) hoặc trường hợp HP âm tính giả. 

• Bệnh lý chức năng: Dạ dày và tá tràng không tổn thương nhưng hoạt động rối loạn, dẫn đến triệu chứng đau, đầy hơi, khó tiêu. Các tình trạng phổ biến gồm rối loạn tiêu hóa, khó tiêu chức năng hoặc dạ dày nhạy cảm (Functional Dyspepsia).
• Trào ngược nhẹ (NERD): Axit dạ dày hoặc dịch vị trào ngược nhẹ có thể gây nóng rát, khó chịu nhưng không để lại tổn thương niêm mạc, nên nội soi bình thường nhưng triệu chứng vẫn rõ.
• HP âm tính giả hoặc cần test bổ sung: Trong một số trường hợp, kết quả HP ban đầu âm tính giả (ví dụ đang dùng thuốc ức chế axit dạ dày hoặc kháng sinh gần đây). Khi đó, bác sĩ có thể chỉ định thêm test HP hơi thở hoặc test phân để xác định chính xác.

Các bệnh lý rối loạn tiêu hóa liên quan

2. Sau khi có kết quả nội soi âm tính, chị Thảo cần làm gì?

Nếu chị Thảo vẫn còn triệu chứng sau khi nội soi dạ dày âm tính, chị Thảo cần thực hiện các xét nghiệm gồm siêu âm bụng, test HP (hơi thở hoặc phân), xét nghiệm máu tổng quát, đánh giá trào ngược nhẹ (NERD), rối loạn tiêu hóa chức năng, stress hoặc rối loạn thần kinh thực vật để xác định nguyên nhân.

• Siêu âm bụng: Giúp kiểm tra gan, mật, tụy, ruột non để loại trừ các nguyên nhân ngoài dạ dày có thể gây đầy hơi, đau bụng hoặc khó tiêu, từ đó xác định nguyên nhân chính xác.
• Test HP (hơi thở hoặc phân): Dù kết quả nội soi âm tính, nhưng nếu bác sĩ nghi ngờ âm tính giả do đang dùng thuốc PPI, kháng sinh hoặc test quá sớm thì người bệnh cần test HP để xác định chính xác có bị nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori
• Xét nghiệm máu tổng quát: Đánh giá tình trạng viêm, thiếu máu, rối loạn chuyển hóa hoặc các dấu hiệu bất thường khác.
• Đánh giá trào ngược nhẹ (NERD) hoặc rối loạn tiêu hóa chức năng: Khi nội soi bình thường nhưng triệu chứng vẫn còn, bác sĩ xem xét các rối loạn chức năng để xác định nguyên nhân gây khó chịu, nóng rát, đầy hơi mà không phải do tổn thương thực thể.
• Đánh giá stress hoặc rối loạn thần kinh thực vật: Nếu triệu chứng dai dẳng nhưng không có tổn thương thực thể, stress hoặc rối loạn thần kinh thực vật có thể là nguyên nhân gây khó chịu.

Với trường hợp của chị Thảo nội soi không thấy tổn thương, đây là kết quả rất tốt. Tuy nhiên, triệu chứng nóng rát và đầy hơi kéo dài của chị rất đặc trưng cho khó tiêu chức năng hoặc trào ngược mức độ nhẹ chưa gây viêm (NERD). Chị nên làm thêm test HP để loại trừ nguyên nhân vi khuẩn, đồng thời điều chỉnh chế độ ăn uống – sinh hoạt theo hướng dẫn dưới đây. Đa số các bệnh lý chức năng đều đáp ứng tốt với thay đổi lối sống và thuốc điều trị triệu chứng.”

Bác sĩ sẽ dựa vào kết quả nội soi và tình trạng bệnh nhân để đưa ra các xét nghiệm liên quan

3. Giải pháp điều trị triệu chứng viêm dạ dày an toàn, hiệu quả cho Thảo

Tùy mức độ triệu chứng, bác sĩ sẽ đưa ra hướng điều trị phù hợp cho Thảo, với triệu chứng nhẹ ưu tiên điều chỉnh ăn uống – sinh hoạt và dùng thuốc giảm axit dạ dày, triệu chứng trung bình bác sĩ sẽ chỉ định test HP và thuốc ức chế axit dạ dày 2–4 tuần. Trường hợp nặng, Thảo được kiểm tra chuyên sâu hơn như đo pH, siêu âm hoặc nội soi lại để xác định nguyên nhân chính xác.

Triệu chứng dạ dày nhẹ:

• Giảm đồ cay, chua, cà phê để hạn chế kích ứng niêm mạc.
• Ăn chậm, chia nhỏ bữa giúp dạ dày hoạt động nhẹ nhàng hơn.
• Ngủ sớm, giảm stress vì căng thẳng làm tăng tiết axit dạ dày.
• Dùng thuốc giảm axit dạ dày theo chỉ định để giảm nóng rát, ợ hơi trong vài ngày.

Triệu chứng trung bình:

• Test HP hơi thở hoặc phân để xác định có nhiễm vi khuẩn HP – nguyên nhân thường gặp gây đau dạ dày.
• Thuốc ức chế axit dạ dày (PPI) để giảm tiết axit dạ day mạnh, giúp dạ dày hồi phục tốt hơn.
• Theo dõi sau 2–4 tuần để xem đáp ứng và điều chỉnh phác đồ.

Triệu chứng nặng, kéo dài

• Tái khám để đo pH 24 giờ phát hiện trào ngược mức độ nặng (NERD/GERD).
• Nội soi lại sau 3–6 tháng nếu triệu chứng vẫn dai dẳng hoặc có dấu hiệu cảnh báo.
• Kiểm tra gan – mật – tụy (siêu âm bụng) giúp loại trừ nguyên nhân ngoài dạ dày gây đau, đầy hơi tương tự.

Ưu tiên đồ dễ tiêu, không chua cay

4. Khi nào Thảo cần tái khám sau nội soi dạ dày âm tính? 

Thảo cần quay lại gặp bác sĩ ngay lập tức khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường như đau kéo dài hơn 2 tuần, triệu chứng nặng dần, sụt cân, nôn, đi ngoài phân đen hoặc kết quả HP chưa rõ ràng.

• Đau dai dẳng trên 2 tuần: Nếu đã thay đổi ăn uống – sinh hoạt mà vẫn đau, nghĩa là triệu chứng không đáp ứng điều trị ban đầu, cần kiểm tra thêm.
• Sụt cân, nôn, phân đen: Cảnh báo có thể liên quan xuất huyết tiêu hóa hoặc bệnh lý nghiêm trọng hơn, bắt buộc phải khám lại ngay.
• Triệu chứng nặng lên: Đau tăng, nóng rát nhiều hơn, đầy hơi liên tục… cho thấy bệnh đang diễn tiến, không thể tự theo dõi tại nhà.
• Kết quả HP không rõ: Nếu test HP có khả năng âm tính giả (đang dùng thuốc dạ dày, kháng sinh), bác sĩ cần cho làm lại test để xác định chính xác.

Nội soi âm tính là tín hiệu tốt, nhưng Thảo vẫn cần theo dõi triệu chứng sát sao để kịp thời phát hiện bất thường và tránh bỏ sót nguyên nhân ngoài dạ dày. Nếu tình trạng kéo dài, nặng dần hoặc xuất hiện dấu hiệu cảnh báo như sụt cân, nôn ói hay đi ngoài phân đen, Thảo nên tái khám và làm thêm xét nghiệm cần thiết để được điều trị đúng hướng.