Bầu có nội soi đại tràng được không? mẹ bầu nên biết

Bầu có nội soi đại tràng được không? là nỗi băn khoăn của rất nhiều mẹ khi gặp các vấn đề tiêu hoá trong thai kỳ. Việc thăm khám ở giai đoạn này luôn cần sự thận trọng để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và em bé. Cùng phòng khám đa khoa tiêu hóa Việt theo dõi bài viết sau để giải đáp thắc mắc và hiểu rõ các lựa chọn an toàn nhất cho mẹ bầu khi cần kiểm tra đại tràng.

1. Bầu có nội soi đại tràng được không?

Mẹ bầu có thể nội soi đại tràng nhưng chỉ khi thật sự cần thiết và có chỉ định từ bác sĩ, thường trong các tình huống nghi ngờ bệnh nặng như viêm nặng, xuất huyết, tắc ruột hoặc cần chẩn đoán gấp. Tuy nhiên, không nên nội soi khi không cấp thiết vì thủ thuật vẫn tiềm ẩn rủi ro như co bóp tử cung, giảm oxy thai. Nếu buộc phải nội soi, tam cá nguyệt thứ hai (tuần 14-27) là thời điểm an toàn nhất để hạn chế rủi ro cho mẹ và thai nhi.

Mẹ bầu có nội soi đại tràng được hay không phụ thuộc vào chỉ định của bác sĩ chuyên khoa

2. Khi nào phụ nữ mang thai được phép nội soi đại tràng? 

Phụ nữ mang thai chỉ được phép nội soi đại tràng khi xuất hiện các dấu hiệu nguy cơ cao như đau bụng dưới kéo dài nghi viêm đại tràng nặng, tiêu chảy kèm máu và mất nước, nghi ngờ tắc ruột, u hoặc polyp biến chứng, hoặc kết quả xét nghiệm bất thường không thể chẩn đoán bằng siêu âm.

• Đau bụng kéo dài, nghi viêm nặng: Có nguy cơ viêm cấp hoặc biến chứng như xuất huyết, cần nội soi xác định mức độ viêm, tránh biến chứng nguy hiểm cho mẹ và thai nhi.
• Tiêu chảy kèm máu, mất nước: Nguy cơ mất máu, rối loạn điện giải, ảnh hưởng trực tiếp đến mẹ và thai nhi.
• Nghi ngờ tắc ruột, u hoặc polyp biến chứng: Có thể gây tắc nghẽn hoặc biến chứng nguy hiểm, cần chẩn đoán ngay để  lập kế hoạch xử lý an toàn.
• Kết quả xét nghiệm bất thường nhưng không thể chẩn đoán bằng siêu âm: Nội soi giúp phát hiện các tổn thương đại tràng mà các phương pháp khác không nhìn thấy.

3. Khi nào không nên nội soi đại tràng khi đang mang thai?

Phụ nữ mang thai không nên nội soi đại tràng trong các tình huống nguy cơ cao, bao gồm: thai dưới 12 tuần, thai yếu hoặc dọa sảy, tiền sản giật, băng huyết, nhau tiền đạo hoặc co bóp tử cung bất thường.

• Thai dưới 12 tuần (tam cá nguyệt thứ nhất): Đây là giai đoạn thai rất nhạy cảm, nội soi có thể gây căng thẳng, tác động hóa chất hoặc cơ học lên tử cung, làm tăng nguy cơ sảy thai.
• Thai yếu hoặc dọa sảy: Bất kỳ can thiệp nào, kể cả nội soi, đều có thể làm tử cung co bóp hoặc căng thẳng, khiến thai khó giữ được.
• Sản giật, tiền sản giật: Nội soi có thể làm huyết áp tăng đột ngột, gây nguy hiểm cho mẹ và thai nhi, làm tình trạng bệnh trở nặng hơn.
• Băng huyết, nhau tiền đạo, co bóp tử cung bất thường: Thủ thuật nội soi có thể kích thích tử cung co bóp mạnh, làm xuất huyết nhiều hơn, đe dọa tính mạng mẹ và thai nhi.

Phụ nữ mang thai không nên nội soi khi sức khỏe yếu

4. Nội soi đại tràng khi mang thai có nguy hiểm không? 

Nội soi đại tràng không gây nguy hiểm cho phụ nữ mang thai khi thực hiện đúng chỉ định, dưới giám sát chặt chẽ của bác sĩ. Tuy nhiên, thủ thuật vẫn tiềm ẩn một số rủi ro như kích thích co bóp tử cung, giảm oxy thai, tụt huyết áp mẹ và các biến chứng thủ thuật hiếm gặp, đặc biệt ở những thai nhạy cảm hoặc trong các tình huống nguy cơ cao. 

Các nguy cơ tiềm ẩn có thể xảy ra:

• Co bóp tử cung: Quá trình đưa ống soi và bơm hơi có thể kích thích nhẹ tử cung, đặc biệt với thai nhạy cảm.
• Giảm oxy tạm thời cho thai nhi: Thay đổi huyết áp hoặc căng thẳng của mẹ trong thủ thuật có thể ảnh hưởng tạm thời đến oxy cung cấp cho thai nhi.
• Tụt huyết áp mẹ: Một số mẹ nhạy cảm với thuốc hoặc thủ thuật có thể gặp giảm huyết áp, cần theo dõi sát.
• Biến chứng hiếm gặp: Chảy máu, nhiễm khuẩn hoặc thủng ruột, tuy rất ít xảy ra nếu thực hiện đúng kỹ thuật.

5. Thời điểm nào an toàn nhất để nội soi đại tràng cho bà bầu?

Thời điểm an toàn nhất để nội soi đại tràng cho bà bầu là tam cá nguyệt thứ 2 (tuần 14–27), khi thai đã ổn định, nguy cơ rủi ro thấp nhất  và chỉ được thực hiện khi có chỉ định trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.

Ở giai đoạn tam cá nguyệt thứ 2, thai nhi đã phát triển tốt, các cơ quan ổn định, tử cung chưa chèn ép mạnh nên thao tác đưa ống soi dễ dàng và ít kích thích co bóp. Nguy cơ sảy thai, biến chứng hay ảnh hưởng tới thai nhi cũng thấp nhất. Trong khi đó, ở tam cá nguyệt thứ 3, nội soi chỉ được thực hiện khi thật sự cần thiết do tử cung lớn hơn, thai nhạy cảm hơn, dễ gây co bóp và tăng nguy cơ biến chứng.

Mẹ bầu có thể nội soi đại tràng trong kỳ tam nguyệt cá thứ hai

6. Nếu không thể nội soi – có lựa chọn thay thế nào cho mẹ bầu

Nếu không thể nội soi đại tràng, mẹ bầu có thể được thay thế bằng các phương pháp an toàn hơn như siêu âm bụng, chụp MRI không dùng thuốc cản quang hoặc xét nghiệm phân – máu để hỗ trợ chẩn đoán, hạn chế xâm lấn và phù hợp cho thai kỳ.

• Siêu âm bụng: Phương pháp này giúp phát hiện những vấn đề như tắc ruột, viêm, dịch ổ bụng hay khối bất thường. Tuy không thể nhìn rõ niêm mạc đại tràng như nội soi, siêu âm vẫn hữu ích trong việc đánh giá tình trạng cấp cứu.
• MRI không dùng thuốc cản quang: Đảm bảo cho hình ảnh chi tiết, hỗ trợ phát hiện viêm đại tràng, khối u hay biến chứng tắc ruột. Tuy nhiên, bác sĩ sẽ tránh dùng thuốc cản quang gadolinium vì có thể ảnh hưởng đến thai nhi.
• Xét nghiệm phân: Giúp xác định các vấn đề bên trong đại tràng mà không cần can thiệp trực tiếp. Các xét nghiệm thường được dùng gồm: phát hiện máu ẩn (FOBT), calprotectin phân để đánh giá mức độ viêm, và cấy phân để tìm vi khuẩn – ký sinh trùng gây bệnh. Đây là cơ sở để bác sĩ quyết định có cần nội soi hay không.
• Xét nghiệm máu: Giúp phát hiện dấu hiệu viêm, nhiễm trùng, mất máu hay rối loạn điện giải. Kết quả này cho thấy mức độ nặng của bệnh và giúp định hướng điều trị trước khi nghĩ đến nội soi.

Siêu âm bụng cho mẹ bầu khi không thể nội soi đại tràng

Hy vọng những thông tin trên giúp mẹ bầu hiểu rõ khi nào nội soi đại tràng là cần thiết và cách đảm bảo an toàn trong thai kỳ. Việc thăm khám luôn cần được thực hiện dưới hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa để tránh rủi ro không đáng có. Nếu xuất hiện triệu chứng bất thường, mẹ nên liên hệ cơ sở y tế sớm để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.