Triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản gồm những gì?

Triệu chứng trào ngược dạ dày thường gặp gồm ợ nóng, ợ chua, ợ hơi, trớ hoặc buồn nôn, kèm cảm giác nóng rát từ vùng thượng vị lên ngực, đau tức ngực và khó chịu sau ăn hoặc khi nằm. Một số người có thể khó nuốt, ho, khàn giọng, viêm họng; nếu xuất hiện khó nuốt tăng dần, đau khi nuốt, sụt cân bất thường hoặc nôn/đi ngoài ra máu thì cần đi khám.

Triệu chứng điển hình: Ợ hơi, ợ chua, ợ nóng, cảm giác đau rát vùng ngực/xương ức, đắng miệng và nuốt vướng.

Triệu chứng ít ngờ tới: Ho kéo dài về đêm, khàn tiếng, viêm họng mãn tính, sâu răng, hôi miệng và đầy bụng khó tiêu.

Dấu hiệu nguy hiểm: Khó nuốt tăng dần, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, sụt cân nhanh cần đi khám cấp cứu.

1. Trào ngược dạ dày thực quản là gì và vì sao lại xảy ra?

Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là hiện tượng dịch vị dạ dày – bao gồm axit, pepsin, dịch mật và thức ăn chưa tiêu hóa – trào ngược ngược chiều lên vùng thực quản và khoang miệng.

Bình thường, giữa thực quản và dạ dày có một cơ vòng đóng vai trò như “cánh cửa một chiều”. Cánh cửa này mở ra khi bạn nuốt thức ăn và siết chặt lại để ngăn thức ăn cùng axit trào ngược lên trên. Tuy nhiên, khi cơ vòng này bị suy yếu hoặc xơ cứng, axit dạ dày sẽ dễ dàng bùng lên gây tổn thương niêm mạc thực quản.

Theo Trường Đại học Bác sĩ Tiêu hóa Hoa Kỳ (ACG), các hành vi lối sống và thể trạng thừa cân có sự liên quan trực tiếp đến việc làm tăng tần suất xuất hiện các cơn trào ngược axit.

Các yếu tố làm gia tăng nguy cơ trào ngược thường bao gồm:

• Thói quen ăn uống thiếu lành mạnh: Ăn quá no, ăn đêm, thích ăn đồ cay nóng, dầu mỡ, uống rượu bia hay nước ngọt có gas.
• Thói quen sinh hoạt: Nằm ngay sau khi ăn, căng thẳng stress kéo dài, thức khuya.
• Cơ địa và thể trạng: Người bị béo phì, phụ nữ mang thai, hoặc người có thói quen mặc quần áo bó sát bàng bụng.

2. Các triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản điển hình nhất

Nhận biết trào ngược dạ dày thực quản bao gồm các biểu hiện đặc trưng như ợ hơi, ợ chua, ợ nóng, cảm giác đau rát vùng ngực, đắng miệng, tiết nhiều nước bọt và khó nuốt.

Cụ thể, các dấu hiệu nhận biết điển hình mà bạn hay gặp phải bao gồm:

• Ợ hơi, ợ chua, ợ nóng: Đây là bộ ba triệu chứng nhận biết sớm nhất. Người bệnh hay bị ợ hơi sau khi ăn no, kèm theo cảm giác nóng rát lan từ vùng thượng vị lên đến cổ họng (ợ nóng) và vị trí khoang miệng có vị chua của axit (ợ chua).
• Đau rát vùng ngực, xương ức: Axit dạ dày kích thích các đầu dây thần kinh trên niêm mạc thực quản, gây nên cảm giác đau tức, co thắt hoặc đè nén ở ngực. Cơn đau này đôi khi dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý tim mạch.
• Đắng miệng và nhiều nước bọt: Dịch mật trào ngược cùng axit khiến vòm họng có vị đắng ngắt, đặc biệt là vào buổi sáng khi ngủ dậy. Khi cơ thể phát hiện axit trào lên, phản xạ tự nhiên sẽ tiết ra nhiều nước bọt hơn để trung hòa axit.
• Khó nuốt, nuốt vướng: Niêm mạc thực quản bị tổn thương kéo dài do axit sẽ dẫn đến sưng viêm, làm hẹp lòng thực quản, tạo cảm giác nghẹn hoặc có vướng mắc ở cổ họng khi nuốt thức ăn.

3. Các triệu chứng trào ngược dạ dày ít ai ngờ tới

Biểu hiện trào ngược dạ dày ngoài tiêu hóa bao gồm ho kéo dài, khàn tiếng, viêm họng mãn tính, đắng miệng buổi sáng, răng dễ bị sâu và cảm giác đầy bụng khó tiêu.

Nếu chỉ chú ý đến vùng dạ dày, bạn có thể bỏ qua những dấu hiệu mơ hồ nhưng vô cùng phổ biến sau đây:

• Ho kéo dài, khàn tiếng và viêm họng: Axit trào ngược lên tận thanh quản và dây thanh âm sẽ làm niêm mạc vùng này bị tổn thương. Người bệnh thường bị ho khan dai dẳng (đặc biệt vào ban đêm), giọng nói khàn khè dù không bị cảm cúm hay viêm hô hấp.
• Sâu răng và hôi miệng: Axit dạ dày tràn vào khoang miệng sẽ làm mòn men răng, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển gây sâu răng và khiến hơi thở có mùi hôi khó chịu.
• Đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn: Trào ngược làm trệch hướng hoạt động co bóp bình thường của dạ dày, khiến thức ăn chậm tiêu hóa, gây chướng bụng, ấm ách và dễ buồn nôn sau khi ăn.

4. Các cấp độ triệu chứng trào ngược dạ dày

Để bạn dễ dàng tự đánh giá tình trạng của mình, dưới đây là bảng tổng hợp các triệu chứng trào ngược dạ dày phân theo mức độ từ nhẹ đến nguy hiểm:

5. Cảnh báo biến chứng trào ngược dạ dày nguy hiểm?

Dấu hiệu trào ngược dạ dày cảnh báo nguy hiểm bao gồm nuốt đau, khó nuốt tăng dần, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, sụt cân đột ngột và đau ngực dữ dội lan ra lưng hoặc tay.

Theo thông tin đăng tải trên Báo Sức khỏe & Đời sống – Cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế, trào ngược dạ dày kéo dài không được điều trị triệt để có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như viêm đường hô hấp, loét thực quản, hẹp thực quản, Barrett thực quản và thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư thực quản.

Nếu nhận thấy các biểu hiện dưới đây, bạn tuyệt đối không được chủ quan hay tự mua thuốc uống tại nhà:

• Khó nuốt, nuốt đau tăng dần: Dấu hiệu này cho thấy thực quản có thể đã bị viêm xơ, hẹp hoặc xuất hiện khối u.
• Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen: Đây là triệu chứng của xuất huyết tiêu hóa do vết loét thực quản hoặc dạ dày bị chảy máu nặng.
• Sụt cân nhanh không rõ lý do: Mất cân đột ngột kèm theo chán ăn, mệt mỏi kéo dài là tín hiệu cảnh báo tổn thương nghiêm trọng.
• Đau ngực dữ dội: Cơn đau lan rộng ra vai, lưng hoặc cánh tay có thể cảnh báo tổn thương thực quản nghiêm trọng hoặc biến chứng tim mạch đi kèm.

6. Lời khuyên giúp cải thiện và phòng ngừa trào ngược tại nhà

Phương pháp cải thiện triệu chứng trào ngược tại nhà bao gồm thay đổi thói quen ăn uống, điều chỉnh tư thế ngủ, kiểm soát cân nặng, giảm căng thẳng và hạn chế các chất kích thích.

Bạn có thể chủ động kiểm soát tình trạng bệnh thông qua các thói quen hàng ngày sau:

• Thay đổi thói quen ăn uống: Chia nhỏ các bữa ăn trong ngày, không ăn quá no. Tránh ăn đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ, đồ chua ngọt đậm vị và tuyệt đối không ăn muộn trước khi đi ngủ ít nhất 3 tiếng.
• Điều chỉnh tư thế ngủ: Kê cao đầu giường từ 10 – 15cm hoặc dùng gối chống trào ngược chuyên dụng. Nên ưu tiên nằm nghiêng bên trái để giảm áp lực lên cơ vòng thực quản, ngăn axit trào ngược.
• Kiểm soát cân nặng và trang phục: Duy trì cân nặng hợp lý để giảm áp lực lên vùng bụng. Hạn chế mặc quần áo ôm quá chặt ở eo và bụng.
• Tránh chất kích thích và giảm stress: Hạn chế tối đa rượu bia, thuốc lá, cà phê, nước có gas. Giữ tinh thần thoải mái, tránh làm việc quá sức gây căng thẳng thần kinh.

7.Các câu hỏi thường gặp về triệu chứng trào ngược dạ dày (FAQ)

Trào ngược dạ dày có tự khỏi được không?

Trào ngược dạ dày ở mức độ nhẹ có thể tự thuyên giảm nếu bạn thay đổi lối sống và ăn uống khoa học. Tuy nhiên, nếu bệnh đã kéo dài và xuất hiện tổn thương viêm loét, bạn bắt buộc phải thăm khám và điều trị y tế để khỏi triệt để.

Vì sao triệu chứng trào ngược dạ dày lại hay trở nặng vào ban đêm?

Khi nằm ngang, trọng lực không còn hỗ trợ giữ axit ở lại dạ dày, khiến dịch vị dễ dàng chảy ngược lên thực quản hơn. Ngoài ra, ban đêm cơ thể tiết ít nước bọt hơn nên khả năng trung hòa axit tự nhiên cũng bị giảm sút.

Nội soi dạ dày có giúp phát hiện trào ngược thực quản không?

Nội soi dạ dày thực quản là phương pháp chính xác nhất hiện nay giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản. Nhờ đó, bác sĩ có thể đánh giá mức độ viêm loét, phát hiện sớm các biến chứng như hẹp thực quản hay Barrett thực quản.

Nếu bạn đang gặp phải các dấu hiệu trào ngược kéo dài, hãy chủ động liên hệ hoặc đến ngay Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt. Với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm từ các bệnh viện tuyến đầu cùng hệ thống thiết bị nội soi hiện đại, Tiêu Hóa Việt sẽ đồng hành giúp bạn chẩn đoán chính xác và điều trị dứt điểm tình trạng trào ngược dạ dày.

• Địa chỉ: 139 Phố Đại La, Phường Tương Mai, Hà Nội
• Hotline đặt lịch tư vấn: 0287 306 8668

Trào ngược dạ dày nôn ra máu có nguy hiểm hay không 

Bị trào ngược dạ dày nên làm gì ? Danh sách việc cần làm 

Trào ngược dạ dày có nguy hiểm không? một số lưu ý quan trọng