Trước khi nội soi đại tràng cần nhịn ăn bao lâu? Các mốc thời gian cần biết

Chào Hà, 

Trước khi nội soi đại tràng, bạn cần nhịn ăn 6–8 giờ và tuyệt đối không uống nước trong 2 giờ cuối trước thủ thuật (chỉ uống nước lọc nếu được phép). Trong 24 giờ trước nội soi, tránh sữa, đồ uống có màu và thực phẩm nhiều chất xơ như rau xanh, hoa quả hạt, ngũ cốc để đảm bảo đại tràng trống, hình ảnh nội soi rõ ràng. Trường hợp nội soi gây mê, thời gian nhịn ăn có thể kéo dài 8–12 giờ để giảm nguy cơ trào ngược và đảm bảo an toàn.

Quy định nhịn ăn cụ thể trước khi nội soi đại tràng:

• Nội soi buổi sáng: Ngưng ăn từ tối hôm trước (ưu tiên sau 22h), chỉ uống nước lọc nếu khát.
• Nội soi buổi chiều: Ngưng ăn 6–8 giờ trước giờ nội soi, bữa sáng nên ăn nhẹ, dễ tiêu, tránh thức ăn khó tiêu và nhiều chất xơ như rau xanh, ngũ cốc,…Nếu đói, có thể uống ít nước lọc, nhưng nên ngừng trước 2 tiếng để đảm bảo an toàn.

Nên nhịn ăn theo đúng chỉ định của bác sĩ trước khi nội soi đại tràng

1. Vì sao phải nhịn ăn trước khi nội soi đại tràng?

Nhịn ăn trước khi nội soi đại tràng là bước bắt buộc, giúp làm sạch ruột hoàn toàn, đảm bảo hình ảnh quan sát rõ ràng, kết quả chính xác và an toàn trong quá trình gây mê.

• Giúp quan sát niêm mạc rõ ràng hơn: Đại tràng sạch giúp hình ảnh nội soi sáng, không bị che khuất bởi cặn thức ăn, nhờ đó bác sĩ dễ dàng phát hiện polyp, viêm loét hoặc các tổn thương nhỏ.
• Giảm nguy cơ trào ngược khi gây mê: Khi dạ dày trống, hạn chế tình trạng dịch hoặc thức ăn bị trào ngược lên họng và đi vào phổi, tránh biến chứng nguy hiểm như viêm phổi hít.
• Hỗ trợ thao tác của bác sĩ: Ruột rỗng giúp ống nội soi di chuyển dễ dàng, tiếp cận sâu hơn vào các đoạn gấp khúc của đại tràng, giảm cảm giác đau tức và rút ngắn thời gian thủ thuật.
• Là yêu cầu bắt buộc trong quy trình chuẩn bị: Việc nhịn ăn luôn đi kèm với uống thuốc làm sạch ruột (như Fortrans, Picoprep và Fleet phospho – soda) để đảm bảo đại tràng hoàn toàn trong suốt, tạo điều kiện cho nội soi diễn ra an toàn và chính xác nhất.

Nhịn ăn trước nội soi giúp quan sát niêm mạc rõ ràng hơn

2. Những sai lầm phổ biến khiến khách phải hoãn nội soi đại tràng

Nhiều người phải hoãn nội soi đại tràng vì ăn thực phẩm nhiều chất xơ (rau, hạt), uống cà phê hoặc sữa trước khi làm thủ thuật, không tuân thủ bước làm sạch ruột hoặc uống nước quá sát giờ gây mê.

• Ăn đồ nhiều chất xơ (rau xanh, hạt): Chất xơ khó tiêu, còn sót trong đại tràng, làm hình ảnh nội soi mờ, dễ bỏ sót polyp hoặc tổn thương nhỏ.
• Uống cà phê, sữa: Các đồ uống này có màu và bọt, che khuất niêm mạc, khiến bác sĩ khó quan sát.
• Không tuân thủ làm sạch ruột: Nếu ruột còn phân hoặc chất bẩn, hình ảnh nội soi không rõ, kết quả có thể sai và thủ thuật phải làm lại.
• Uống nước sát giờ nội soi gây mê: Làm tăng nguy cơ trào ngược, nôn hoặc hít sặc, ảnh hưởng đến an toàn khi sử dụng thuốc mê.

3. Những yếu tố có thể thay đổi thời gian nhịn ăn trước nội soi đại tràng

Thời gian nhịn ăn trước nội soi đại tràng thường là 6–8 giờ, nhưng có thể kéo dài hơn tùy theo phương pháp nội soi ( thường hay gây mê), tình trạng bệnh nền và khả năng làm sạch ruột của từng người.

• Phương pháp nội soi: Nội soi gây mê yêu cầu nhịn ăn lâu hơn (8–12 giờ) để tránh trào ngược hoặc hít sặc.
• Tình trạng bệnh nền: Người mắc tiểu đường, bệnh dạ dày hoặc trào ngược cần điều chỉnh thời gian nhịn ăn để đảm bảo an toàn.
• Khả năng làm sạch ruột: Người lớn tuổi hoặc những người ruột khó làm sạch có thể được hướng dẫn nhịn ăn lâu hơn để đảm bảo đại tràng sạch, giúp bác sĩ quan sát rõ niêm mạc.

Phương pháp nội soi ảnh hưởng tới thời gian nhịn ăn trước khi nội soi đại tràng

4. Gợi ý giải pháp để chuẩn bị đúng trước khi nội soi đại tràng không bị hoãn 

Để chuẩn bị tốt cho nội soi đại tràng, bệnh nhân cần nhịn ăn, làm sạch ruột bằng thuốc theo chỉ định, uống đủ nước lọc, tuân thủ chế độ ăn ít chất xơ vài ngày trước đó và thông báo đầy đủ với bác sĩ về tiền sử bệnh lý, thuốc đang dùng.

• Chế độ ăn trước 3 – 4 ngày: Ăn thức ăn nhẹ, dễ tiêu như bánh mì, cháo, cơm mềm, tránh rau củ quả nhiều chất xơ, hạt để ruột dễ làm sạch.
• Nhịn ăn trước nội soi: Giúp đại tràng trống, hình ảnh nội soi rõ ràng, tránh hoãn hoặc lặp lại thủ thuật.
• Làm sạch ruột và uống đủ nước: Thuốc nhuận tràng giúp ruột sạch, nước lọc duy trì thể trạng, tránh mệt mỏi và hỗ trợ quan sát tốt hơn.
• Thông báo với bác sĩ: Cung cấp thông tin thuốc đang dùng, bệnh lý nền để bác sĩ điều chỉnh liều, ngăn ngừa rủi ro và đảm bảo an toàn.

Không nên ăn uống gì trước khi nội soi đại tràng

Tuân thủ đúng hướng dẫn nhịn ăn và chuẩn bị trước khi nội soi đại tràng giúp thủ thuật diễn ra an toàn, giảm khó chịu và đảm bảo kết quả chính xác. Việc thông báo đầy đủ với bác sĩ về sức khỏe, tiền sử bệnh và thuốc đang dùng sẽ giúp lựa chọn phương pháp nội soi phù hợp, hạn chế rủi ro và tránh phải hoãn hoặc lặp lại thủ thuật.