Bác sĩ Khánh chỉ rõ 7 điều cần biết trước khi nội soi dạ dày, đại tràng

“Nội soi có đau không?”

“Có phải nhịn ăn cả ngày không?”

“Đang uống thuốc điều trị bệnh khác thì có nội soi được không?”

Đây là những câu hỏi nhiều người đặt ra khi được bác sĩ chỉ định nội soi dạ dày hoặc đại tràng. Tâm lý lo lắng là điều dễ hiểu, đặc biệt với những người lần đầu thực hiện hoặc từng có trải nghiệm không thoải mái trước đó.

Theo BS.CKI Nguyễn Quốc Khánh, để quá trình nội soi diễn ra thuận lợi, người bệnh cần hiểu rõ mục đích kiểm tra, tuân thủ hướng dẫn chuẩn bị và thông báo đầy đủ tình trạng sức khỏe cho nhân viên y tế.

Dưới đây là 7 điều bạn nên biết trước khi nội soi tiêu hóa.

1. Nội soi được thực hiện để làm gì?

Nội soi tiêu hóa là phương pháp sử dụng ống nội soi có gắn camera để quan sát trực tiếp niêm mạc bên trong đường tiêu hóa.

Tùy vị trí cần kiểm tra, bác sĩ có thể chỉ định:

• Nội soi dạ dày: Quan sát thực quản, dạ dày và tá tràng.
• Nội soi đại tràng: Quan sát niêm mạc đại tràng để tìm các bất thường như polyp, viêm hoặc tổn thương nghi ngờ.

Ngoài mục đích chẩn đoán, nội soi còn hỗ trợ một số thủ thuật như sinh thiết, cắt polyp hoặc gắp dị vật khi có chỉ định và đủ điều kiện thực hiện.

Việc xác định có cần nội soi hay không cần dựa trên triệu chứng, tiền sử, yếu tố nguy cơ và đánh giá của bác sĩ. Không phải ai có biểu hiện khó tiêu hoặc đau bụng cũng cần nội soi ngay.

2. Nội soi có đau không?

Cảm giác trong quá trình nội soi phụ thuộc vào phương pháp thực hiện, tình trạng người bệnh, kỹ thuật của bác sĩ và khả năng dung nạp của từng cá nhân.

Với nội soi dạ dày không gây mê, người bệnh có thể cảm thấy buồn nôn, vướng hoặc khó chịu thoáng qua. Với nội soi đại tràng, cảm giác căng tức bụng có thể xuất hiện do khí được sử dụng để giúp quan sát lòng đại tràng.

Trong một số trường hợp, nội soi có thể được thực hiện với thuốc an thần hoặc gây mê theo chỉ định và điều kiện chuyên môn. Phương pháp này có thể giúp giảm cảm giác khó chịu trong quá trình thực hiện, nhưng vẫn có những nguy cơ cần được đánh giá trước thủ thuật.

Người bệnh nên trao đổi trước với bác sĩ về mức độ lo lắng, tiền sử dị ứng, bệnh lý đang điều trị và mong muốn của mình để được tư vấn phương án phù hợp.

Không có phương pháp nào bảo đảm hoàn toàn không khó chịu hoặc không có rủi ro. Điều quan trọng là lựa chọn cách thực hiện phù hợp và tuân thủ hướng dẫn chuyên môn.

3. Trước nội soi có phải nhịn ăn không?

Có. Đối với nội soi dạ dày, người bệnh thường cần nhịn ăn trong một khoảng thời gian nhất định để dạ dày đủ sạch, giúp bác sĩ quan sát rõ hơn và giảm nguy cơ hít sặc.

Với nội soi đại tràng, yêu cầu quan trọng là làm sạch đại tràng theo hướng dẫn của cơ sở y tế. Việc chuẩn bị thường bao gồm chế độ ăn phù hợp và sử dụng thuốc làm sạch ruột theo chỉ định.

Tuy nhiên, thời gian nhịn ăn, thời điểm uống nước và cách sử dụng thuốc chuẩn bị không giống nhau ở tất cả mọi người. Các yêu cầu này phụ thuộc vào loại nội soi, việc có sử dụng thuốc an thần hoặc gây mê hay không, tình trạng sức khỏe và quy trình tại cơ sở thực hiện.

Vì vậy, bạn nên:

• Xác nhận chính xác giờ nội soi và giờ bắt đầu nhịn ăn.
• Tuân thủ hướng dẫn về loại thực phẩm, đồ uống được phép sử dụng.
• Dùng thuốc làm sạch đại tràng đúng hướng dẫn nếu được chỉ định.
• Liên hệ cơ sở y tế nếu chưa hiểu rõ hướng dẫn hoặc không thể hoàn thành việc chuẩn bị.

Không nên tự ý kéo dài thời gian nhịn ăn hoặc thay đổi cách dùng thuốc chuẩn bị khi chưa được hướng dẫn, đặc biệt nếu bạn có bệnh nền cần sử dụng thuốc đều đặn.

4. Đang sử dụng thuốc điều trị có nội soi được không?

Phần lớn người bệnh cần được đánh giá dựa trên loại thuốc đang sử dụng và tình trạng sức khỏe cụ thể.

Trước ngày nội soi, hãy thông báo với bác sĩ về:

• Thuốc chống đông hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu.
• Thuốc điều trị đái tháo đường.
• Thuốc điều trị tăng huyết áp, tim mạch hoặc các bệnh mạn tính khác.
• Tiền sử dị ứng thuốc, phản ứng với thuốc gây mê hoặc gây tê.
• Các bệnh lý tim phổi, tình trạng mang thai nếu có và những vấn đề sức khỏe liên quan.

Một số loại thuốc có thể cần điều chỉnh thời điểm sử dụng trước thủ thuật, đặc biệt khi dự kiến sinh thiết hoặc can thiệp. Tuy nhiên, việc điều chỉnh phải do bác sĩ hướng dẫn.

Không tự ý ngừng thuốc chống đông, thuốc tim mạch hoặc thuốc điều trị bệnh nền chỉ vì sắp nội soi. Việc ngừng hoặc thay đổi thuốc không phù hợp có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe.

5. Có nên nội soi gây mê không?

Nội soi có sử dụng thuốc an thần hoặc gây mê là lựa chọn được cân nhắc tùy theo nhu cầu, chỉ định, tình trạng sức khỏe và khả năng đáp ứng của người bệnh.

Một số lợi ích có thể kể đến:

• Giảm cảm giác khó chịu trong quá trình thực hiện.
• Giúp người bệnh bớt lo lắng.
• Hỗ trợ quá trình kiểm tra diễn ra thuận lợi trong những trường hợp phù hợp.

Tuy nhiên, phương pháp này cũng có nguy cơ liên quan đến thuốc an thần hoặc gây mê, đặc biệt ở người có bệnh lý tim phổi, ngưng thở khi ngủ hoặc những yếu tố nguy cơ khác.

Trước khi thực hiện, người bệnh cần được đánh giá phù hợp, hướng dẫn nhịn ăn, theo dõi các chỉ số cần thiết và thực hiện quy trình an toàn theo quy định.

Nếu có sử dụng thuốc an thần hoặc gây mê, bạn nên sắp xếp người hỗ trợ đưa về và không tự lái xe sau thủ thuật trong khoảng thời gian được cơ sở y tế hướng dẫn.

6. Sau nội soi cần lưu ý những gì?

Sau nội soi, nhân viên y tế sẽ hướng dẫn người bệnh theo dõi và ăn uống trở lại tùy theo phương pháp đã thực hiện.

Một số lưu ý quan trọng gồm:

• Chỉ ăn uống trở lại khi được hướng dẫn; nếu có gây tê họng, cần chờ cảm giác nuốt bình thường trở lại theo chỉ dẫn.
• Nếu có dùng thuốc an thần hoặc gây mê, cần nghỉ ngơi và tuân thủ các hạn chế hoạt động được dặn dò.
• Đọc kỹ kết quả, hỏi bác sĩ về các bất thường và kế hoạch theo dõi tiếp theo.
• Nếu có sinh thiết, cần nhận hướng dẫn về thời gian và cách nhận kết quả mô bệnh học.

Sau nội soi, nếu xuất hiện đau bụng dữ dội hoặc tăng dần, sốt, nôn ra máu, đi ngoài ra máu nhiều, khó thở hoặc ngất, người bệnh cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

Một kết quả nội soi bình thường cũng không có nghĩa là mọi nguyên nhân gây triệu chứng đều đã được loại trừ. Nếu triệu chứng vẫn kéo dài, bạn nên tái khám để được đánh giá thêm.

7. Làm thế nào để bớt lo lắng trước ngày nội soi?

Chuẩn bị tốt giúp người bệnh chủ động hơn và hạn chế những tình huống phát sinh không cần thiết.

Bạn có thể thực hiện một số việc đơn giản:

Trước ngày nội soi

• Xác nhận lịch hẹn và phương pháp nội soi dự kiến.
• Hỏi rõ cách nhịn ăn, uống nước và chuẩn bị đại tràng nếu có.
• Chuẩn bị danh sách thuốc đang sử dụng và hồ sơ khám bệnh liên quan.
• Trao đổi với bác sĩ về các bệnh nền, tiền sử dị ứng và những điều khiến bạn lo lắng.

Trong ngày nội soi

• Đến đúng giờ và cung cấp đầy đủ thông tin sức khỏe.
• Thông báo nếu việc chuẩn bị chưa hoàn thành hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường.
• Hỏi lại nếu chưa hiểu quy trình hoặc hướng dẫn trước thủ thuật.

Sau khi nội soi

• Tuân thủ hướng dẫn ăn uống, nghỉ ngơi và dùng thuốc.
• Nhận kết quả, tìm hiểu ý nghĩa của các phát hiện.
• Thực hiện tái khám hoặc xét nghiệm bổ sung khi được chỉ định.

BS.CKI Nguyễn Quốc Khánh và hành trình nội soi tại Tiêu Hóa Việt

Tại Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt, quá trình nội soi được triển khai theo các bước chuyên môn, từ tiếp nhận thông tin sức khỏe, đánh giá chỉ định và chuẩn bị đến thực hiện thủ thuật, theo dõi sau nội soi.

BS.CKI Nguyễn Quốc Khánh cùng đội ngũ chuyên môn hỗ trợ người bệnh tìm hiểu về phương pháp kiểm tra, giải đáp các thắc mắc và hướng dẫn những lưu ý cần thiết theo từng trường hợp.

Nếu đang được chỉ định nội soi hoặc có triệu chứng tiêu hóa kéo dài, bạn không cần tự tìm cách xử lý mọi lo lắng một mình. Hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được giải thích rõ ràng trước khi quyết định.

Đăng ký tư vấn nội soi tiêu hóa

Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt

• Hotline: 028 7306 8668
• Đặt lịch: Liên hệ Fanpage hoặc kênh chính thức của phòng khám.

Hiểu đúng trước khi nội soi – Chủ động chăm sóc sức khỏe tiêu hóa.