Trào ngược dạ dày sau khi uống rượu? Gợi ý 6 cách xử lý

Chào Hưng, 

Trào ngược dạ dày sau khi uống rượu xảy ra khi cồn và CO₂ làm giãn cơ vòng thực quản dưới, khiến axit dễ trào ngược. Rượu còn kích thích tăng tiết axit và gây kích ứng niêm mạc, dẫn đến ợ chua, nóng rát, buồn nôn, đầy hơi. Uống khi đói hoặc uống thường xuyên làm tăng nguy cơ viêm loét dạ dày – tá tràng.

Uống rượu có thể gây trào ngược dạ dày khiến ợ hơi, buồn nôn và đau rát thượng vị

1. Rượu tác động thế nào đến dạ dày và thực quản?

Rượu bia gây trào ngược dạ dày bằng cách làm giãn cơ vòng thực quản, tăng tiết axit, tổn thương niêm mạc và rối loạn co bóp dạ dày, dẫn đến ợ nóng, ợ chua, đau rát và buồn nôn.

Rượu bia gây trào ngược và tổn thương dạ dày thông qua nhiều cơ chế:

• Kích thích tiết axit và gây kích ứng niêm mạc: Các hợp chất trong rượu như ethanol, axit axetic, axit tartaric, histamine làm tăng sản xuất axit dạ dày, đồng thời kích thích niêm mạc dạ dày, gây cảm giác đau rát, khó chịu sau khi uống.
• Tổn thương niêm mạc dạ dày: Uống rượu làm giảm chức năng và chất lượng lớp niêm mạc bảo vệ, khiến dạ dày mất cân bằng giữa các yếu tố bảo vệ và tác nhân gây viêm. Hậu quả là nguy cơ viêm loét tăng, đồng thời làm triệu chứng trào ngược nặng hơn.
• Giãn cơ vòng thực quản dưới: Ethanol làm cơ thắt dưới thực quản mất trương lực, khiến axit dễ trào ngược lên thực quản, gây ợ nóng, ợ chua, đau rát vùng ngực và cổ họng.
• Rối loạn vận động dạ dày: Rượu làm giảm khả năng co bóp và di chuyển thức ăn của dạ dày, dẫn đến đầy hơi, ứ đọng và tăng áp lực ổ bụng, từ đó thúc đẩy trào ngược axit.

Uống rượu làm chậm quá trình tiêu hóa, khiến thức ăn trào ngược

2. Dấu hiệu nhận biết trào ngược dạ dày sau khi uống rượu

Trào ngược dạ dày sau khi uống rượu thường nhận biết qua các triệu chứng điển hình như ợ chua, ợ nóng, buồn nôn, đầy hơi, nóng rát vùng ngực và thượng vị.

• Ợ chua, ợ nóng, nóng rát vùng thượng vị hoặc ngực: Axit từ dạ dày trào lên thực quản sau khi uống rượu gây cảm giác nóng rát, khó chịu ngay sau ăn nhậu.
• Buồn nôn, đầy hơi, nặng bụng: Rượu làm rối loạn co bóp dạ dày, thức ăn khó tiêu hóa, dẫn đến cảm giác đầy hơi và khó chịu.
• Cổ họng nóng rát, có vị chua, khàn tiếng buổi sáng: Trào ngược axit lên thực quản và cổ họng gây viêm nhẹ, làm cổ họng khó chịu và hôi miệng.
• Ho khan, vướng đờm, hôi miệng nhẹ: Do axit và chất kích thích trong rượu có thể gây ho khan, vướng đờm, mùi hôi nhẹ trong khoang miệng.
• Mệt, khó ngủ, đặc biệt khi nằm ngay sau uống rượu: Trào ngược tăng khi nằm, gây khó chịu, ảnh hưởng giấc ngủ.

Đau rát cổ họng kéo dài là triệu chứng trào ngược dạ dày

3. Tại sao triệu chứng trào ngược nặng hơn vào sáng hôm sau?

Trào ngược nặng sáng hôm sau do nằm ngang khi ngủ khiến dạ dày chưa tiêu hóa hết rượu và thức ăn, làm giảm sản xuất nước bọt khiến axit dễ trào lên thực quản.

• Tư thế nằm ngang: Khi ngủ nằm ngang, trọng lực không còn giữ axit dạ dày xuống, khiến axit dễ trào ngược lên thực quản, gây cảm giác ợ nóng, rát cổ họng và khó chịu ở vùng ngực.
• Dạ dày chưa tiêu hóa hết rượu và thức ăn: Sau bữa nhậu, thức ăn và rượu còn tồn đọng trong dạ dày sinh hơi, tạo áp lực lên cơ thắt thực quản dưới, dẫn đến ợ hơi, buồn nôn và đầy bụng.
• Giảm tiết nước bọt và dịch tiêu hóa: Rượu làm cơ thể mất nước, đồng thời giảm khả năng tiết nước bọt, làm mất tác dụng trung hòa axit và bảo vệ niêm mạc thực quản, khiến axit dễ gây kích ứng hơn.
• Chức năng gan – mật suy giảm tạm thời: Rượu ảnh hưởng đến khả năng giải độc và điều hòa axit của gan, làm lượng axit dạ dày tăng, khiến triệu chứng trào ngược mạnh hơn.
• Các yếu tố phụ trợ: Ăn tối muộn, giấc ngủ không sâu hoặc căng thẳng cũng làm giảm hiệu quả tiêu hóa, làm triệu chứng trào ngược rõ rệt hơn vào buổi sáng.

4. Cách giảm nhanh trào ngược dạ dày sau khi uống rượu tại nhà

Có thể giảm trào ngược dạ dày sau khi uống rượu bằng cách uống nước ấm hoặc nước điện giải, ăn thực phẩm dễ tiêu hóa như cháo, chuối, khoai lang, nghỉ ngơi đúng tư thế, kê cao đầu khi ngủ và sử dụng thuốc giảm tiết axit tạm thời theo hướng dẫn bác sĩ. 

4.1 Uống bù nước và trung hòa axit

Cơ thể cần bù nước sau khi uống rượu để giảm kích thích dạ dày. Uống nước ấm hoặc nước điện giải nhẹ giúp cân bằng dịch và axit. Ngoài ra, sữa tươi không đường, sữa hạt hoặc nước mật ong pha ấm có thể trung hòa axit, giảm cảm giác nóng rát. Bên cạnh đó, cần tránh nước chanh, cà phê hay nước ngọt có gas vì làm tăng tiết axit và trào ngược.

Nên uống nhiều nước khi bị trào ngược dạ dày sau khi uống rượu

4.2 Ăn thực phẩm dễ tiêu hóa để ổn định dạ dày

Ưu tiên ăn các món nhẹ, dễ tiêu hóa như: cháo loãng, soup rau củ, chuối chín hay khoai lang hấp giúp hút bớt axit và giảm áp lực lên cơ thắt thực quản. Không để bụng trống sau khi uống rượu, vì axit dạ dày sẽ tấn công niêm mạc mạnh hơn, gây ợ nóng, đau và buồn nôn.

4.3 Nghỉ ngơi hợp lý và giảm căng thẳng

Tránh nằm ngay sau khi uống, hãy đi bộ nhẹ hoặc ngồi thẳng khoảng 10–15 phút. Khi ngủ, kê cao đầu 15–20cm và nằm nghiêng trái để hạn chế axit dạ dày trào lên thực quản. Đồng thời, giảm căng thẳng giúp dạ dày co bóp hiệu quả và tiêu hóa tốt hơn.

4.4 Dùng thuốc giảm đau dạ dày tạm thời

Thuốc kháng axit hoặc thuốc ức chế bơm proton giúp giảm lượng axit dư thừa, cải thiện cơn đau và triệu chứng ợ nóng. Tuy nhiên, tránh sử dụng đồng thời cà phê hoặc thuốc chống viêm NSAID vì có thể làm trào ngược nặng hơn. Bạn cần tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ khi dùng thuốc.

Sử dụng thuốc trào ngược dạ dày đúng chỉ định bác sĩ để giảm triệu chứng

5. Những người có nguy cơ cao bị trào ngược sau khi uống rượu

 Những người từng bị viêm dạ dày, trào ngược thực quản, uống rượu khi đói, ăn đồ cay – chiên nướng nhiều dầu mỡ, thừa cân, ít vận động, hút thuốc lá hoặc uống cà phê thường xuyên dễ bị trào ngược sau khi uống rượu.

• Tiền sử bệnh lý dạ dày: Người đã từng viêm dạ dày hoặc trào ngược thực quản dễ tái phát khi uống rượu vì niêm mạc dạ dày đã yếu và cơ thắt thực quản dưới dễ bị giãn.
• Uống rượu khi đói, kết hợp thực phẩm cay – nướng – chiên: Khi dạ dày rỗng hoặc chịu áp lực từ thực phẩm khó tiêu, axit tăng đột ngột, làm tăng nguy cơ trào ngược và đau dạ dày.
• Thừa cân, ít vận động: Mỡ bụng làm tăng áp lực ổ bụng, khiến axit dạ dày dễ trào lên thực quản.
• Hút thuốc lá và uống cà phê thường xuyên: Nicotin và cafein làm giãn cơ thắt thực quản dưới, giảm khả năng kiểm soát axit, từ đó làm trào ngược dễ xảy ra hơn.

Người có tiền sử dạ dày dễ bị trào ngược nặng hơn sau khi uống rượu

6. Cách phòng ngừa trào ngược dạ dày sau khi uống rượu

Để ngăn ngừa trào ngược dạ dày sau khi uống rượu, bạn nên chuẩn bị bữa ăn nhẹ trước khi uống, uống đủ nước, hạn chế thực phẩm kích thích, vận động nhẹ sau nhậu, tránh nằm ngay và duy trì chế độ ăn cân bằng.

• Ăn nhẹ trước khi uống: Thực phẩm như cháo, cơm, sữa giúp tạo bảo vệ niêm mạc dạ dày. Khi dạ dày có thức ăn, rượu sẽ được hấp thụ chậm hơn, giảm kích thích tiết axit và hạn chế trào ngược.
• Uống nước lọc xen kẽ rượu: Mỗi ly rượu đi kèm một ly nước lọc giúp pha loãng nồng độ cồn, bổ sung nước cho cơ thể và giảm áp lực lên dạ dày, từ đó hạn chế axit trào ngược lên thực quản.
• Hạn chế thực phẩm cay, chua, chiên rán: Những món ăn này kích thích niêm mạc dạ dày, khiến cơ thắt thực quản dưới dễ giãn, tăng nguy cơ trào ngược.
• Vận động nhẹ sau nhậu: Đi bộ 10–15 phút giúp dạ dày tiêu hóa rượu và thức ăn còn tồn đọng, giảm khí và áp lực trong dạ dày, ngăn hiện tượng ợ chua và đầy bụng.
• Tránh nằm ngay sau uống: Tư thế đứng hoặc ngồi thẳng nhờ trọng lực giữ axit ở dạ dày, hạn chế trào ngược. Khi ngủ, kê cao đầu 15–20cm hoặc nằm nghiêng trái để giảm áp lực dạ dày lên thực quản.
• Duy trì chế độ ăn cân bằng, kiềm nhẹ: Rau xanh, chuối, yến mạch… giúp trung hòa axit, bảo vệ niêm mạc và cải thiện chức năng tiêu hóa, hạn chế tái phát trào ngược.

Với việc thường xuyên ợ hơi, buồn nôn sau khi nhậu, Hưng nên đi thăm khám chuyên khoa tiêu hóa để được đánh giá chính xác tình trạng. Tại phòng khám tiêu hóa Việt, bác sĩ Giang có thể chỉ định nội soi dạ dày –  thực quản để kiểm tra mức độ tổn thương, loại trừ viêm loét hoặc trào ngược nặng, từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp. Đồng thời, Hưng nên hạn chế rượu bia, ăn uống hợp lý, nghỉ ngơi đầy đủ và uống nhiều nước ấm để giảm triệu chứng.