HOTLINE: 0287 306 8668
139 Phố Đại La, Phường Tương Mai, Hà Nội
Trang chủ › Nội soi & Chẩn đoán › Áp xe hậu môn là gì

Áp xe hậu môn là gì? Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và cách điều trị

Bác sĩ giải đáp: BS.CKI Nguyễn Quốc Khánh Biên tập: Nguyễn Giang Bác sĩ đã duyệt: Cập nhật Đọc 10 phút
Người đàn ông ôm mông vì đau, kính lúp phóng to mô hình giải phẫu ống hậu môn có ổ áp xe
Ổ mủ hình thành trong mô quanh ống hậu môn gây đau nhức âm ỉ, khó ngồi. Ảnh: Phòng khám Tiêu Hóa Việt.

Bài này giúp bạn

  • Hiểu áp xe hậu môn là gì, ổ mủ có thể nằm ở những vị trí nào.
  • Nhận ra dấu hiệu sớm và các biến chứng nếu để muộn.
  • Biết cách điều trị và chăm sóc sau dẫn lưu để hạn chế tái phát.
Câu hỏi nhiều người thắc mắc

"Cạnh hậu môn tôi nổi một khối sưng đỏ, đau nhức liên tục, ngồi cũng đau. Đây có phải áp xe hậu môn không, bệnh này là gì và chữa thế nào?"

Bác sĩ trả lời

Áp xe hậu môn là ổ nhiễm trùng chứa mủ hình thành trong mô quanh hậu môn hoặc trực tràng, thường bắt nguồn từ các tuyến nhỏ trong ống hậu môn bị tắc rồi nhiễm khuẩn. Bệnh gây đau nhức liên tục, sưng nóng đỏ cạnh hậu môn, có thể kèm sốt, mệt mỏi. Rạch dẫn lưu mủ là cách điều trị chính; bạn không nên tự chọc, nặn hay chỉ dùng thuốc tại nhà thay cho việc đi khám.

  • Nguyên nhân chính: tuyến hậu môn bị bít tắc tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và sinh mủ.
  • Dấu hiệu điển hình: đau tăng khi ngồi hoặc đi ngoài, khối sưng nóng đỏ, có thể sốt và chảy mủ.
  • Không tự khỏi: ổ mủ tự vỡ chỉ làm đỡ đau tạm thời, nhiễm trùng vẫn có thể còn.
  • Biến chứng: rò hậu môn, áp xe tái phát, nhiễm trùng lan rộng, nặng có thể nhiễm trùng huyết.
  • Kháng sinh không thay dẫn lưu: thuốc chỉ hỗ trợ trong một số trường hợp có chỉ định.

Áp xe hậu môn thường khởi phát khá nhanh với cơn đau và khối sưng cạnh hậu môn, khiến nhiều người nhầm với trĩ hoặc mụn nhọt thông thường. Bài viết giải thích các dạng áp xe theo vị trí, dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân, mức độ nguy hiểm, cách điều trị và chăm sóc sau dẫn lưu.

1. Áp xe hậu môn hình thành ở những vị trí nào?

Ổ áp xe có thể nằm ngay dưới da cạnh hậu môn, trong hố ngồi – trực tràng, giữa hai lớp cơ thắt hoặc sâu phía trên cơ nâng hậu môn. Vị trí quyết định triệu chứng và độ phức tạp khi điều trị.

Khi vi khuẩn gây nhiễm trùng tại mô quanh ống hậu môn hoặc trực tràng, mủ có thể tích tụ ở các khoang giải phẫu khác nhau:

Áp xe quanh hậu môn

Ổ mủ nằm ngay dưới da cạnh lỗ hậu môn.

Dạng dễ nhận biết nhất vì thường sưng đỏ, nóng và đau rõ khi chạm vào.

Áp xe hố ngồi – trực tràng

Ổ mủ nằm sâu hơn, trong khoang mô giữa trực tràng và vùng ngồi.

Người bệnh có thể đau nhiều, sưng lan rộng ra vùng mông hoặc quanh hậu môn.

Áp xe giữa các cơ thắt

Ổ nhiễm trùng nằm giữa cơ thắt trong và cơ thắt ngoài.

Dạng này khó phát hiện nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, thường cần thăm khám kỹ.

Áp xe trên cơ nâng hậu môn

Ổ mủ nằm sâu trong vùng chậu.

Có thể đau vùng trực tràng hoặc vùng chậu, đôi khi sốt nhưng không thấy khối sưng cạnh hậu môn.

2. Dấu hiệu nhận biết áp xe hậu môn là gì?

Đau nhức liên tục quanh hậu môn, vùng da sưng nóng đỏ, đau khi chạm là dấu hiệu thường gặp. Có thể kèm sốt, ớn lạnh, mệt mỏi; khi ổ mủ vỡ sẽ chảy dịch vàng hoặc xanh, có mùi hôi.
  • Đau nhức quanh hậu môn: đau âm ỉ hoặc nhói liên tục, tăng khi ngồi, đi lại, ho, rặn hoặc đại tiện. Nhiều người thấy căng tức như có khối sưng bên trong.
  • Sưng nóng, đỏ da: cạnh hậu môn nổi khối sưng, có thể căng cứng hoặc mềm, chạm vào đau và nóng hơn vùng da xung quanh.
  • Chảy dịch mủ: khi ổ áp xe vỡ, mủ chảy ra ngoài, đôi khi lẫn máu và có mùi hôi. Đau có thể giảm sau đó nhưng không có nghĩa nhiễm trùng đã khỏi.
  • Triệu chứng toàn thân: sốt, ớn lạnh, vã mồ hôi, mệt mỏi, chán ăn. Đau nhiều có thể khiến người bệnh sợ đi ngoài và bị táo bón.
Infographic 4 dấu hiệu áp xe hậu môn: đau nhức, sưng nóng đỏ da, chảy dịch mủ, sốt
Bốn nhóm biểu hiện thường gặp khi ổ mủ đang hình thành quanh hậu môn. Ảnh: Phòng khám Tiêu Hóa Việt.

3. Nguyên nhân nào gây áp xe hậu môn?

Phần lớn áp xe hậu môn xuất phát từ các tuyến hậu môn bị tắc nghẽn rồi nhiễm khuẩn. Một số bệnh lý và tình trạng sức khỏe làm nguy cơ này tăng lên.

Khi ống dẫn của tuyến hậu môn bị bít, dịch ứ lại tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển, gây viêm và hình thành ổ mủ. Các yếu tố làm tăng nguy cơ gồm:

  • Bệnh lý đường ruột: bệnh Crohn hoặc một số bệnh viêm ruột mạn tính gây viêm kéo dài, tổn thương mô quanh hậu môn.
  • Tổn thương vùng hậu môn: nứt kẽ hậu môn, vết thương hoặc phẫu thuật tại vùng này có thể tạo đường cho vi khuẩn xâm nhập.
  • Bệnh nền, suy giảm miễn dịch: người bị đái tháo đường, HIV hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch dễ nhiễm trùng hơn và khó kiểm soát bệnh hơn.
  • Tiền sử áp xe hoặc rò hậu môn: bệnh dễ tái phát nếu ổ nhiễm trùng chưa được xử lý triệt để hoặc còn đường rò.

4. Áp xe hậu môn có nguy hiểm không?

Có, nếu ổ mủ không được dẫn lưu kịp thời. Bệnh có thể gây rò hậu môn, tái phát, nhiễm trùng lan rộng và trường hợp nặng có thể nhiễm trùng huyết đe dọa tính mạng.
  • Rò hậu môn: biến chứng hay gặp nhất. Một đường hầm bất thường nối ống hậu môn hoặc trực tràng với da bên ngoài, tạo lỗ nhỏ cạnh hậu môn chảy dịch, mủ dai dẳng. Không phải ai bị áp xe cũng bị rò, nhưng cần theo dõi sau điều trị. Bạn có thể tham khảo các dấu hiệu rò hậu môn để nhận biết sớm.
  • Áp xe tái phát: ổ mủ có thể hình thành lại nếu dẫn lưu chưa đủ, còn khoang mủ sót hoặc còn bệnh nền và đường rò liên quan.
  • Nhiễm trùng lan rộng: vi khuẩn lan sang mô xung quanh, vùng sưng đau rộng hơn, người bệnh sốt cao, đau tăng, mệt nhiều.
  • Nhiễm trùng huyết: trường hợp nặng gây phản ứng toàn thân, ảnh hưởng chức năng nhiều cơ quan và đe dọa tính mạng.
  • Hoại thư Fournier: nhiễm trùng hoại tử vùng tầng sinh môn, hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm, tiến triển nhanh và cần cấp cứu.
Khối áp xe sưng to, da đỏ tím căng bóng, có điểm vỡ rỉ mủ vàng ở vùng mông
Ổ mủ để lâu có thể lan rộng ra vùng mông và mô xung quanh. Ảnh: Phòng khám Tiêu Hóa Việt.
Cần đi khám ngay nếu bạn sốt cao, ớn lạnh, đau và sưng lan nhanh, da vùng tầng sinh môn tím sẫm hoặc mệt lả, lơ mơ.

5. Áp xe hậu môn có tự khỏi được không?

Không. Ổ mủ cần được dẫn lưu. Áp xe tự vỡ có thể làm đỡ đau tạm thời nhưng nhiễm trùng vẫn có thể còn, dễ dẫn tới rò hoặc tái phát.

Khi ổ áp xe vỡ, mủ thoát ra qua một lỗ nhỏ trên da, áp lực bên trong giảm nên người bệnh thấy dễ chịu hơn. Tuy nhiên, đường thoát mủ tự nhiên không bảo đảm toàn bộ ổ nhiễm trùng đã sạch. Sau khi áp xe tự vỡ, hãy để ý các biểu hiện:

  • Mủ hoặc dịch tiếp tục chảy từ chỗ sưng.
  • Vùng sưng giảm nhưng vết thương không khép, không lành.
  • Cơn đau giảm rồi xuất hiện trở lại.
  • Có lỗ nhỏ cạnh hậu môn thường xuyên chảy dịch hoặc mủ.
  • Nổi thêm vùng sưng đau mới quanh hậu môn.
Lưu ý: Không tự chọc, nặn ổ mủ hoặc đắp lá, bôi thuốc không rõ nguồn gốc. Làm vậy dễ khiến nhiễm trùng lan sâu và khó điều trị hơn.

6. Áp xe hậu môn được điều trị như thế nào?

Điều trị chính là rạch dẫn lưu mủ, kết hợp chăm sóc vết thương và dùng thuốc khi có chỉ định. Áp xe sâu, phức tạp hoặc có đường rò đi kèm có thể cần phẫu thuật trong phòng mổ.

Mục tiêu là loại bỏ ổ mủ, kiểm soát nhiễm trùng, giảm đau và hạn chế biến chứng như lan rộng hay hình thành đường rò.

  • Rạch và dẫn lưu ổ áp xe: phương pháp chính khi ổ mủ đã hình thành. Bác sĩ rạch ở vị trí phù hợp để thoát mủ, phá các vách ngăn trong ổ áp xe khi cần và làm sạch khoang nhiễm trùng. Tùy vị trí, kích thước, độ sâu, thủ thuật được làm dưới gây tê tại chỗ hoặc gây mê.
  • Phẫu thuật áp xe sâu hoặc phức tạp: áp xe giữa các lớp cơ thắt, áp xe hố ngồi – trực tràng hay áp xe hình móng ngựa có thể cần mổ trong phòng mổ để dẫn lưu đủ các khoang mủ. Một số ca cần đặt ống dẫn lưu để dịch không ứ lại.
  • Kháng sinh: thường chỉ định khi có viêm mô tế bào lan rộng, sốt, dấu hiệu nhiễm trùng toàn thân, suy giảm miễn dịch hoặc yếu tố nguy cơ khác. Kháng sinh không thay được rạch dẫn lưu khi ổ mủ đã hình thành.
  • Xử lý đường rò nếu có: rò đơn giản có thể được cân nhắc xử lý ngay trong cùng lần mổ khi an toàn. Rò phức tạp có thể cần đặt Seton dẫn lưu và điều trị theo giai đoạn để bảo vệ cơ thắt.
  • Chăm sóc vết thương: vệ sinh theo hướng dẫn, thay băng khi cần, giữ phân mềm và dùng thuốc giảm đau theo đơn. Vết thương thường để lành dần từ đáy, không phải ca nào cũng khâu kín.
  • Theo dõi, tái khám: bác sĩ kiểm tra lành thương, tình trạng chảy dịch và dấu hiệu hình thành đường rò. Sưng đau trở lại, chảy mủ kéo dài hoặc vết thương không lành cần được đánh giá lại.

Hướng dẫn thực hành lâm sàng năm 2022 của Hội Phẫu thuật Đại Trực tràng Hoa Kỳ (ASCRS) khuyến nghị rạch dẫn lưu kịp thời với áp xe hậu môn – trực tràng cấp tính; kháng sinh được cân nhắc khi có viêm mô tế bào, dấu hiệu nhiễm trùng toàn thân hoặc suy giảm miễn dịch. Tài liệu hướng dẫn quy trình kỹ thuật ngoại khoa của Bộ Y tế (Quyết định 201/QĐ-BYT năm 2014) cũng nêu nguồn gốc nhiễm khuẩn từ tuyến hậu môn và nguyên tắc điều trị bằng dẫn lưu mủ.

Infographic 6 bước điều trị áp xe hậu môn: rạch dẫn lưu, phẫu thuật, kháng sinh, xử lý đường rò, tái khám
Từ thủ thuật thoát mủ đến theo dõi sau đó, mỗi bước đều góp phần hạn chế biến chứng. Ảnh: Phòng khám Tiêu Hóa Việt.

7. Chăm sóc sau điều trị áp xe hậu môn thế nào để hạn chế tái phát?

Giữ vùng hậu môn sạch và khô, thay băng theo hướng dẫn, dùng thuốc đủ liệu trình, giữ phân mềm để không phải rặn và tái khám đúng lịch.
  • Vệ sinh vùng hậu môn: làm sạch nhẹ nhàng sau đi ngoài, không chà xát vào vết thương. Có thể ngâm hậu môn nước ấm nếu bác sĩ cho phép.
  • Thay băng đúng cách: theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Không tự nhét gạc hoặc dùng dung dịch sát khuẩn mạnh.
  • Hạn chế táo bón: uống đủ nước, ăn rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu chất xơ để phân mềm, đỡ phải rặn.
  • Điều chỉnh vận động: tránh hoạt động gây đau hoặc tạo áp lực lên hậu môn giai đoạn đầu, tăng dần theo mức hồi phục.
  • Dùng thuốc đúng chỉ định: không tự ngừng hoặc đổi liều kháng sinh khi đang điều trị.
  • Tái khám đúng lịch: để bác sĩ kiểm tra vết thương, khả năng dẫn lưu và dấu hiệu nhiễm trùng còn sót.
Người phụ nữ ngồi bồn cầu kéo cuộn giấy vệ sinh trong phòng tắm
Lau rửa nhẹ nhàng, giữ khô thoáng sau mỗi lần đi ngoài giúp vết thương bớt kích ứng. Ảnh: Phòng khám Tiêu Hóa Việt.

8. Câu hỏi thường gặp về áp xe hậu môn

Áp xe hậu môn có lây không?

Không. Áp xe hậu môn không lây từ người này sang người khác qua tiếp xúc thông thường. Đây là tình trạng nhiễm trùng tại mô quanh hậu môn, thường liên quan tuyến hậu môn bị tắc và nhiễm khuẩn.

Áp xe hậu môn có phải là bệnh trĩ không?

Không. Áp xe là ổ nhiễm trùng chứa mủ, còn bệnh trĩ là tình trạng các đệm mạch máu vùng hậu môn – trực tràng giãn và phình to. Hai bệnh đều có thể gây đau, sưng vùng hậu môn nhưng khác nhau về nguyên nhân và cách điều trị.

Áp xe hậu môn có luôn dẫn đến rò hậu môn không?

Không phải lúc nào cũng vậy. Tuy nhiên, rò có thể hình thành sau áp xe khi còn một đường hầm nhiễm trùng nối ống hậu môn với da bên ngoài. Vì vậy bạn cần tái khám để phát hiện và xử lý sớm nếu có dấu hiệu rò.

Rạch áp xe hậu môn có phải nằm viện không?

Tùy trường hợp. Áp xe nông, nhỏ thường được rạch dẫn lưu dưới gây tê tại chỗ. Áp xe sâu, lan rộng hoặc kèm dấu hiệu nhiễm trùng toàn thân có thể cần gây mê, mổ trong phòng mổ và theo dõi sát hơn.

BS.CKI Nguyễn Quốc Khánh

BS.CKI Nguyễn Quốc Khánh — Bác sĩ giải đáp

Bác sĩ đã duyệt: 14/11/2026

Bác sĩ Nội soi tiêu hóa · hơn 12 năm kinh nghiệm nội soi dạ dày – đại tràng & can thiệp qua nội soi. Nguyên Phó trưởng khoa Thăm dò chức năng – Trung tâm Y tế Tiên Du.

Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt · 139 Đại La, Hà Nội · GPHĐ 4654/HNO-GPHĐ. Xem hồ sơ & chuyên môn

Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt

Khám, nội soi và điều trị bệnh hậu môn – trực tràng (trĩ, nứt kẽ, rò, áp xe)
Cố vấn chuyên mônTS.BS Đỗ Anh Giang · nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa – Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai
Pháp nhânCông ty CP Khám chữa bệnh VDE · ĐKKD 0111155841 · GPHĐ 4654/HNO-GPHĐ
Hotline0287 306 8668 · contact@tieuhoaviet.com.vn
Giờ làm việc7h00 – 17h00 · Thứ 2 – Chủ Nhật · 139 Phố Đại La, Tương Mai, Hà Nội
Bác sĩ giải đáp: BS.CKI Nguyễn Quốc Khánh

Bác sĩ Nội soi tiêu hóa, hơn 12 năm kinh nghiệm; nguyên Phó trưởng khoa Thăm dò chức năng – TTYT Tiên Du. Xem hồ sơ →

Nguồn tham khảo
  1. 3 Phương pháp chữa trĩ sau sinh an toàn, hiệu quả nhất. tieuhoaviet.com.vn

Nội dung mang tính cung cấp thông tin, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Chẩn đoán xác định cần thăm khám trực tiếp và nội soi khi có chỉ định.

Câu hỏi tiếp theo bạn có thể cần

Tìm hiểu thêm trong cụm hậu môn – trực tràng →

Phòng khám đa khoa Tiêu Hoá Việt

Đừng đoán bụng mình

Đau bụng, ợ chua, đi ngoài bất thường… Cùng một triệu chứng có thể đến từ nhiều nguyên nhân rất khác nhau. Đã đến lúc thay một phép đoán bằng một câu hỏi đúng.

Hỏi bác sĩ
–
Soi đúng lúc
–
Sống yên tâm

Thông tin mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ.

Bệnh hậu môn – trực tràng nên được khám sớm, điều trị đúng cách

Đau, chảy máu hay sưng vùng hậu môn kéo dài cần bác sĩ thăm khám để chẩn đoán đúng. Gọi Tiêu Hóa Việt để được tư vấn và đặt lịch.