HOTLINE: 0287 306 8668
139 Phố Đại La, Phường Tương Mai, Hà Nội
Trang chủ › Nội soi & Chẩn đoán › Rò hậu môn là gì

Rò hậu môn là gì? 6 dấu hiệu nhận biết và cách điều trị

Bác sĩ giải đáp: BS.CKI Nguyễn Quốc Khánh Biên tập: Nguyễn Giang Bác sĩ đã duyệt: Cập nhật Đọc 9 phút
Hình giải phẫu ống hậu môn trực tràng có búi trĩ nội chảy máu, dùng để phân biệt với bệnh rò hậu môn
Rò hậu môn và trĩ cùng nằm ở vùng hậu môn nhưng bản chất hoàn toàn khác nhau. Ảnh: Phòng khám Tiêu Hóa Việt.

Bài này giúp bạn

  • Hiểu rò hậu môn là gì và vì sao bệnh hay xuất hiện sau áp xe.
  • Nhận biết 6 dấu hiệu thường gặp và phân biệt với bệnh trĩ.
  • Nắm các cách chẩn đoán, điều trị để trao đổi với bác sĩ dễ dàng hơn.
Câu hỏi nhiều người thắc mắc

"Rò hậu môn là bệnh gì, có phải bệnh mạch lươn không và có giống bệnh trĩ không?"

Bác sĩ trả lời

Rò hậu môn, dân gian gọi là bệnh mạch lươn, là một đường thông bất thường nối từ bên trong ống hậu môn ra vùng da quanh hậu môn. Bệnh thường xuất hiện sau khi ổ áp xe hậu môn vỡ hoặc được dẫn lưu nhưng không lành hoàn toàn. Dấu hiệu đặc trưng là lỗ nhỏ cạnh hậu môn chảy dịch vàng hoặc mủ có mùi hôi, đau và sưng tái diễn. Đa số trường hợp cần điều trị ngoại khoa.

  • Tên gọi khác: bệnh mạch lươn, thường hình thành sau áp xe hậu môn.
  • Không phải bệnh trĩ: trĩ liên quan đến đệm mạch máu, không phải đường hầm nhiễm trùng; một người có thể mắc cả hai.
  • Điều trị: phương pháp phụ thuộc đường đi của rò và mức liên quan đến cơ thắt hậu môn.
  • Khám sớm khi: sốt, ớn lạnh, sưng đau tăng nhanh hoặc xuất hiện ổ mủ.

Lỗ nhỏ cạnh hậu môn chảy dịch, lúc khỏi lúc tái khiến nhiều người lo lắng nhưng ngại đi khám. Bài viết giải thích rò hậu môn hình thành thế nào, các dấu hiệu thường gặp, cách phân biệt với bệnh trĩ, mức độ nguy hiểm khi để kéo dài và các hướng chẩn đoán, điều trị hiện nay.

1. Rò hậu môn hình thành do đâu?

Rò hậu môn chủ yếu do nhiễm trùng các tuyến nhỏ trong ống hậu môn gây áp xe. Bệnh Crohn, lao, chấn thương hoặc phẫu thuật vùng hậu môn cũng có thể gây rò.

Phần lớn đường rò bắt nguồn từ một ổ áp xe quanh hậu môn. Ngoài ra, một số nguyên nhân ít gặp hơn gồm:

  • Bệnh Crohn: viêm mạn tính đường tiêu hóa có thể gây viêm loét và tạo đường rò quanh hậu môn.
  • Bệnh lao: một số ca nhiễm lao gây tổn thương và hình thành đường rò ở vùng hậu môn – trực tràng.
  • Chấn thương hoặc phẫu thuật: tổn thương mô khi can thiệp vùng hậu môn – trực tràng có thể tạo điều kiện hình thành đường thông bất thường.
  • Suy giảm miễn dịch: tăng nguy cơ nhiễm trùng và làm tổn thương khó hồi phục.
Sơ đồ đường rò hậu môn: đường lược, đường rò bên trong, ổ áp xe và lỗ rò ngoài trên da
Đường rò đi từ lỗ trong ở ống hậu môn, qua ổ áp xe, rồi mở ra da. Ảnh: Phòng khám Tiêu Hóa Việt.

Theo hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Ngoại khoa của Bộ Y tế, rò hậu môn có nguồn gốc từ nhiễm trùng tuyến hậu môn; áp xe không được xử lý phù hợp có thể tự vỡ và hình thành đường rò.

2. 6 dấu hiệu nhận biết rò hậu môn thường gặp là gì?

Lỗ nhỏ cạnh hậu môn, chảy mủ hoặc dịch kéo dài, đau nhức, sưng đỏ tái phát, ngứa rát da và sốt khi nhiễm trùng. Lỗ rò chảy dịch tái diễn là dấu hiệu đặc trưng nhất.
  • Lỗ nhỏ cạnh hậu môn: một hoặc nhiều lỗ nhỏ trên da, đôi khi giống nốt mụn hoặc vết thương lâu lành. Đây có thể là lỗ ngoài của đường rò.
  • Chảy mủ hoặc dịch có mùi hôi: dịch vàng, trắng đục hoặc lẫn máu, làm ẩm quần lót. Dịch chảy liên tục hoặc từng đợt, tái phát nhiều lần.
  • Đau nhức quanh hậu môn: đau âm ỉ hoặc tăng khi ngồi lâu, đi lại, đại tiện. Đường rò bị tắc, mủ tích tụ có thể làm đau tăng rõ.
  • Sưng đỏ hoặc nổi cục tái phát: khối sưng nóng đỏ, đau cạnh hậu môn; xẹp khi mủ thoát ra rồi lại tái phát vì đường rò chưa được xử lý.
  • Ngứa rát, kích ứng da: dịch chảy kéo dài khiến da luôn ẩm, ngứa, đỏ, đau rát khi vệ sinh.
  • Sốt, mệt mỏi khi nhiễm trùng: áp xe hoặc nhiễm trùng tiến triển có thể gây sốt, ớn lạnh, đau tăng và mệt mỏi.
Cần đi khám ngay nếu sốt, ớn lạnh, vùng hậu môn sưng đau tăng nhanh hoặc xuất hiện ổ mủ.
Infographic sáu biểu hiện của bệnh rò hậu môn: sốt, ngứa, sưng đỏ, đau nhức, chảy mủ, lỗ nhỏ sát hậu môn
Sáu biểu hiện thường gặp, xuất hiện riêng lẻ hoặc cùng lúc. Ảnh: Phòng khám Tiêu Hóa Việt.

Xem thêm mô tả chi tiết từng biểu hiện trong bài dấu hiệu rò hậu môn.

3. Rò hậu môn khác bệnh trĩ thế nào?

Rò hậu môn là đường hầm nhiễm trùng nối ống hậu môn với da; trĩ là các đệm mạch máu bị phì đại. Hai bệnh khác nhau về nguyên nhân, biểu hiện và cách điều trị.

Vì cùng ở vùng hậu môn và đều gây đau rát, ngứa, khó chịu khi đại tiện, hai bệnh rất dễ bị nhầm. Có thể phân biệt qua các đặc điểm sau:

Tiêu chíRò hậu mônBệnh trĩ
Bản chấtĐường hầm bất thường nối ống hậu môn với da quanh hậu mônCác đệm mạch máu hậu môn – trực tràng bị phì đại, gây triệu chứng
Nguyên nhân thường gặpNhiễm trùng tuyến hậu môn, áp xe hậu mônTăng áp lực vùng hậu môn – trực tràng, táo bón, rặn nhiều
Hình tháiCó thể có lỗ rò nhỏ cạnh hậu mônCó thể có búi trĩ trong hoặc ngoài ống hậu môn
Dịch tiếtThường chảy mủ, dịch vàng hoặc dịch lẫn máu qua lỗ ròCó thể tiết dịch nhầy, gây ẩm và ngứa hậu môn
Chảy máuCó thể có nhưng không phải biểu hiện điển hìnhThường gặp máu đỏ tươi khi đại tiện, nhất là trĩ nội
Cảm giác đauĐau âm ỉ, sưng đau từng đợt, tăng khi đường rò ứ mủTrĩ nội thường ít đau nếu không biến chứng; trĩ ngoại tắc mạch có thể đau nhiều
Điều trịThường cần phẫu thuật hoặc thủ thuật để xử lý đường ròThay đổi lối sống, thuốc, thủ thuật hoặc phẫu thuật tùy mức độ

Nếu triệu chứng chủ yếu là ra máu đỏ tươi và có khối sa, bạn có thể tìm hiểu thêm về bệnh trĩ.

4. Rò hậu môn có nguy hiểm không nếu để kéo dài?

Rò hậu môn thường không đe dọa tính mạng ngay, nhưng để kéo dài dễ gây nhiễm trùng tái phát, áp xe mới và khiến đường rò phức tạp, khó điều trị hơn.
  • Nhiễm trùng tái phát: đường rò còn tồn tại khiến dịch và mủ tiếp tục thoát ra, viêm nhiễm lặp lại.
  • Hình thành áp xe mới: miệng rò ngoài tạm đóng nhưng đường rò bên trong vẫn còn, mủ ứ đọng tạo ổ áp xe.
  • Đường rò phức tạp hơn: đường rò có thể phân nhánh, có nhiều lỗ ngoài hoặc đi qua cơ thắt hậu môn.
  • Ảnh hưởng sinh hoạt: đau, chảy dịch, mùi khó chịu khiến người bệnh phải vệ sinh thường xuyên, khó ngồi hoặc vận động.
  • Nguy cơ mất kiểm soát đại tiện: cần đặc biệt lưu ý khi đường rò liên quan nhiều đến cơ thắt hoặc khi phẫu thuật làm tổn thương cơ này.
Infographic rò hậu môn kéo dài: nhiễm trùng tái phát, áp xe mới, đường rò phức tạp, nguy cơ mất kiểm soát đại tiện
Các hệ quả có thể gặp khi rò hậu môn không được xử lý. Ảnh: Phòng khám Tiêu Hóa Việt.

Theo Hội Phẫu thuật Đại trực tràng Hoa Kỳ (ASCRS), rò hậu môn thường là hậu quả của một áp xe trước đó. Phương pháp phẫu thuật cần dựa trên đường đi của rò và mức liên quan đến cơ thắt để hạn chế nguy cơ mất kiểm soát đại tiện.

5. Chẩn đoán rò hậu môn bằng phương pháp nào?

Bác sĩ kết hợp hỏi bệnh, khám trực tiếp và chẩn đoán hình ảnh khi cần, để xác định vị trí, chiều dài, số nhánh đường rò và liên quan với cơ thắt.
  • Khám hậu môn – trực tràng: hỏi tiền sử áp xe, phẫu thuật vùng hậu môn, tình trạng chảy dịch; quan sát lỗ rò ngoài và vùng sưng viêm.
  • Soi hậu môn hoặc trực tràng: dùng dụng cụ chuyên dụng quan sát bên trong ống hậu môn, tìm lỗ rò trong và tổn thương đi kèm. Khi cần, bác sĩ có thể chỉ định nội soi trực tràng.
  • Siêu âm hậu môn – trực tràng: giúp xác định đường đi, các nhánh rò và liên quan với cơ thắt.
  • Chụp MRI vùng chậu: có giá trị với đường rò sâu, phức tạp, nhiều nhánh hoặc tái phát.
  • Xét nghiệm bổ sung: khi nghi bệnh Crohn, lao hoặc nhiễm trùng đặc hiệu.
Bác sĩ Tiêu Hóa Việt đội mũ phẫu thuật cầm ống soi, thực hiện thăm khám cho người bệnh nằm trên bàn
Thăm khám trực tiếp là bước đầu tiên để xác định có đường rò hay không. Ảnh: Phòng khám Tiêu Hóa Việt.

6. Rò hậu môn điều trị như thế nào?

Chủ yếu bằng phẫu thuật để loại bỏ hoặc đóng đường rò, kiểm soát nhiễm trùng và bảo tồn cơ thắt. Kháng sinh chỉ hỗ trợ, không chữa khỏi phần lớn đường rò đã hình thành.

Mở đường rò

Dành cho đường rò đơn giản, ít liên quan đến cơ thắt.

Bác sĩ mở đường rò để dịch viêm thoát ra, vết thương lành dần từ đáy lên. Cần cân nhắc kỹ nếu đường rò đi qua nhiều cơ thắt vì có thể ảnh hưởng kiểm soát đại tiện.

Đặt dây seton

Duy trì dẫn lưu dịch, hạn chế ứ mủ.

Dùng cho đường rò liên quan cơ thắt hoặc nhiễm trùng phức tạp, đôi khi phối hợp với phẫu thuật ở giai đoạn sau.

Phẫu thuật bảo tồn cơ thắt

Kỹ thuật LIFT hoặc tạo vạt niêm mạc.

Cân nhắc với một số đường rò phức tạp để hạn chế tổn thương cơ thắt và giảm nguy cơ mất kiểm soát đại tiện.

Điều trị bệnh lý nền

Kiểm soát Crohn, lao hoặc nhiễm trùng đặc hiệu.

Khi rò liên quan đến các bệnh này, bác sĩ phối hợp điều trị nguyên nhân nền để tăng hiệu quả.

Hình minh họa ống nội soi đưa dụng cụ can thiệp có kim vào lòng ống tiêu hóa để xử lý tổn thương
Phương pháp cụ thể được chọn sau khi bác sĩ đánh giá đường đi của rò. Ảnh: Phòng khám Tiêu Hóa Việt.

7. Câu hỏi thường gặp về bệnh rò hậu môn

Rò hậu môn có tự khỏi không?

Ở người trưởng thành, rò hậu môn rất hiếm khi tự lành hoàn toàn vì đường rò đã thành một ống thông bất thường giữa ống hậu môn và da. Phần lớn trường hợp cần can thiệp phẫu thuật để xử lý đường rò, ngăn nhiễm trùng tái phát và hạn chế biến chứng.

Rò hậu môn có phải là bệnh mạch lươn không?

Đúng. Mạch lươn là tên gọi dân gian của bệnh rò hậu môn, tức tình trạng có đường thông bất thường giữa ống hậu môn và vùng da xung quanh, thường hình thành sau áp xe hậu môn.

Rò hậu môn có lây không?

Không. Rò hậu môn không phải bệnh truyền nhiễm, không lây qua tiếp xúc thông thường, dùng chung nhà vệ sinh, ăn uống hay sinh hoạt hằng ngày. Bệnh hình thành do nhiễm trùng tuyến hậu môn tạo áp xe rồi để lại đường rò.

Một người có thể bị cả rò hậu môn và bệnh trĩ không?

Có. Hai bệnh có cơ chế khác nhau nên có thể cùng tồn tại ở một người. Khi đó bác sĩ sẽ đánh giá từng tổn thương để chọn hướng điều trị phù hợp.

BS.CKI Nguyễn Quốc Khánh

BS.CKI Nguyễn Quốc Khánh — Bác sĩ giải đáp

Bác sĩ đã duyệt: 14/11/2026

Bác sĩ Nội soi tiêu hóa · hơn 12 năm kinh nghiệm nội soi dạ dày – đại tràng & can thiệp qua nội soi. Nguyên Phó trưởng khoa Thăm dò chức năng – Trung tâm Y tế Tiên Du.

Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt · 139 Đại La, Hà Nội · GPHĐ 4654/HNO-GPHĐ. Xem hồ sơ & chuyên môn

Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt

Khám, nội soi và điều trị bệnh hậu môn – trực tràng (trĩ, nứt kẽ, rò, áp xe)
Cố vấn chuyên mônTS.BS Đỗ Anh Giang · nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa – Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai
Pháp nhânCông ty CP Khám chữa bệnh VDE · ĐKKD 0111155841 · GPHĐ 4654/HNO-GPHĐ
Hotline0287 306 8668 · contact@tieuhoaviet.com.vn
Giờ làm việc7h00 – 17h00 · Thứ 2 – Chủ Nhật · 139 Phố Đại La, Tương Mai, Hà Nội
Bác sĩ giải đáp: BS.CKI Nguyễn Quốc Khánh

Bác sĩ Nội soi tiêu hóa, hơn 12 năm kinh nghiệm; nguyên Phó trưởng khoa Thăm dò chức năng – TTYT Tiên Du. Xem hồ sơ →

Nguồn tham khảo
  1. 3 Phương pháp chữa trĩ sau sinh an toàn, hiệu quả nhất. tieuhoaviet.com.vn

Nội dung mang tính cung cấp thông tin, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Chẩn đoán xác định cần thăm khám trực tiếp và nội soi khi có chỉ định.

Câu hỏi tiếp theo bạn có thể cần

Tìm hiểu thêm trong cụm hậu môn – trực tràng →

Phòng khám đa khoa Tiêu Hoá Việt

Đừng đoán bụng mình

Đau bụng, ợ chua, đi ngoài bất thường… Cùng một triệu chứng có thể đến từ nhiều nguyên nhân rất khác nhau. Đã đến lúc thay một phép đoán bằng một câu hỏi đúng.

Hỏi bác sĩ
–
Soi đúng lúc
–
Sống yên tâm

Thông tin mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ.

Bệnh hậu môn – trực tràng nên được khám sớm, điều trị đúng cách

Đau, chảy máu hay sưng vùng hậu môn kéo dài cần bác sĩ thăm khám để chẩn đoán đúng. Gọi Tiêu Hóa Việt để được tư vấn và đặt lịch.