Dấu hiệu ung thư đại tràng giai đoạn sớm dễ bị bỏ qua là gì? Bác sĩ tiêu hóa giải đáp

Question

Khoảng một năm nay tôi thỉnh thoảng đi ngoài thấy dính chút máu, vẫn nghĩ là trĩ nên tự mua thuốc bôi. Gần đây tôi thấy thói quen đi ngoài thay đổi, lúc táo lúc lỏng, người cũng hơi mệt. Vừa rồi có người quen phát hiện ung thư đại tràng nên tôi lo. Bác sĩ cho tôi hỏi dấu hiệu ung thư đại tràng giai đoạn sớm dễ bị bỏ qua là gì ạ, và làm sao biết là trĩ hay là dấu hiệu nặng?

CỐ VẤN CHUYÊN MÔN TS.BS ĐỖ ANH GIANG · Accepted Answer

Chào anh Hải,

Ung thư đại tràng giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ ràng hoặc dễ nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường. Các dấu hiệu dễ bị bỏ qua gồm thay đổi thói quen đại tiện kéo dài, táo bón hoặc tiêu chảy, phân nhỏ dẹt, có máu trong phân, đau bụng âm ỉ, cảm giác đi chưa hết, mệt mỏi do thiếu máu và sụt cân không rõ nguyên nhân.

Ung thư đại tràng giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ ràng.
Các dấu hiệu hay bị bỏ qua: thay đổi thói quen đại tiện, đi ngoài ra máu, phân nhỏ dẹt, thiếu máu, mệt mỏi kéo dài.
Phần lớn các dấu hiệu này do nguyên nhân lành tính — nhưng cần được khám để loại trừ, không nên tự kết luận là trĩ.
Nội soi đại tràng tầm soát là cách phát hiện sớm đáng tin cậy, kể cả khi chưa có triệu chứng.

5 dấu hiệu nhận biết ung thư đại tràng

Ung thư đại tràng giai đoạn khởi phát thường diễn tiến âm thầm với các triệu chứng dễ bị lầm tưởng là rối loạn tiêu hóa thông thường. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường về thói quen đại tiện, hình dáng phân và cảm giác mót rặn sẽ giúp anh Trần Hải chủ động tầm soát và can thiệp kịp thời.

Thay đổi thói quen đại tiện thất thường: Tình trạng tiêu chảy hoặc táo bón diễn ra vô cớ, kéo dài nhiều tuần liên tục mà không đáp ứng với việc điều chỉnh chế độ ăn uống.
Phân bị biến dạng (mỏng, dẹt): Khối u phát triển trong lòng ruột làm hẹp không gian lưu thông, khiến phân khi thải ra ngoài có kích thước mỏng, nhỏ hoặc dẹt như lá lúa.
Đại tiện ra máu kèm dịch nhầy: Máu xuất hiện trong phân (đỏ tươi hoặc thẫm đen) kèm theo chất nhầy bất thường đây là triệu chứng rất dễ bị nhầm lẫn với bệnh trĩ.
Cảm giác mót rặn liên tục: Người bệnh luôn có cảm giác muốn đi vệ sinh hoặc đi xong vẫn thấy phân chưa ra hết do khối u chèn ép niêm mạc trực tràng.
Đau bụng âm ỉ, đầy chướng kéo dài: Cơn đau thường tập trung ở vùng bụng dưới, râm ran từng cơn kèm theo cảm giác đầy hơi, ăn uống kém ngon miệng.

Nhận biết sớm 5 biểu hiện bất thường có thể liên quan đến ung thư đại tràng.

Phân biệt ung thư đại tràng sớm và bệnh tiêu hóa thông thường

Sự khác giữa ung thư đại tràng giai đoạn đầu và các bệnh lý lành tính nằm ở thời gian kéo dài triệu chứng, tính chất máu trong phân và mức độ ảnh hưởng đến thể trạng toàn thân của người bệnh.

Để giúp anh Trần Hải dễ dàng đánh giá tình trạng sức khỏe, các đặc điểm phân biệt chính bao gồm:

Thời gian diễn tiến: Các rối loạn tiêu hóa thông thường hay bệnh trĩ thường nhanh chóng thuyên giảm sau vài ngày dùng thuốc và thay đổi sinh hoạt. Ngược lại, biểu hiện của ung thư đại tràng giai đoạn sớm kéo dài dai dẳng nhiều tuần liền không đỡ.
Tính chất máu trong phân: Bệnh trĩ thường biểu hiện bằng máu tươi nhỏ giọt hoặc phun thành tia tách biệt sau khi phân ra ngoài. Trong khi đó, máu do tổn thương đại tràng thường trộn lẫn trực tiếp vào trong lòng phân và đi kèm dịch nhầy.
Ảnh hưởng thể trạng: Rối loạn lành tính ít khi tác động đến cân nặng. Ngược lại, tổn thương ác tính ở đại tràng thường gây sụt cân nhanh bất thường, kèm cảm giác uể oải, suy nhược cơ thể kéo dài.

Không phải đau bụng hay rối loạn đại tiện nào cũng đơn giản – cần phân biệt đúng để phát hiện sớm ung thư đại tràng.

Thời điểm vàng cần đi khám và tầm soát ngay

Khi các triệu chứng tiêu hóa bất thường kéo dài trên 2 tuần hoặc thuộc nhóm đối tượng có nguy cơ cao (trên 45 tuổi, tiền sử gia đình, lối sống thiếu khoa học), việc chủ động thực hiện nội soi đại trực tràng tầm soát là bước quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe.

Anh Trần Hải nên chủ động đến cơ sở y tế có chuyên khoa Tiêu hóa để thực hiện nội soi đại trực tràng tầm soát ngay khi triệu chứng kéo dài quá 2 tuần. Đặc biệt, việc khám tầm soát càng trở nên cấp thiết nếu anh nằm trong các nhóm nguy cơ cao sau:

Độ tuổi: Người từ 45 tuổi trở lên (độ tuổi tỷ lệ mắc bệnh có xu hướng tăng rõ rệt).
Yếu tố di truyền: Gia đình từng có người thân mắc polyp đại tràng hoặc ung thư đại trực tràng.
Lối sống và chế độ ăn: Người có thói quen ít vận động, tiêu thụ thường xuyên thịt đỏ, đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn và thiếu hụt chất xơ.

Bác sĩ thăm khám và nội soi để phát hiện ra ung thư

Với tình huống của anh Hải, đi ngoài ra máu tái diễn khoảng một năm, kèm thay đổi thói quen đại tiện và cảm giác mệt, ở tuổi 48 bác sĩ khuyên anh không nên đi thăm khám và nội soi đểtìm ra nguyên nhân chính xác.

Khi đến khám, bác sĩ sẽ hỏi bệnh, thăm khám vùng hậu môn trực tràng và chỉ định nội soi đại tràng khi cần. Nếu phát hiện polyp, bác sĩ có thể cắt ngay trong lần soi nếu đủ điều kiện và gửi giải phẫu bệnh để xác định bản chất.

Bài viết liên quan: