Trĩ độ mấy thì phải cắt, khi nào cần phẫu thuật?

Phẫu thuật cắt trĩ thường được cân nhắc cho trĩ nội độ 3, độ 4 khi búi trĩ sa nhiều, gây ảnh hưởng đến sinh hoạt, hoặc các trường hợp trĩ ngoại, trĩ độ nhẹ có biến chứng và không đáp ứng với điều trị bảo tồn. Tuy nhiên, chỉ định phẫu thuật còn phụ thuộc vào triệu chứng, mức độ bệnh và kết quả thăm khám của bác sĩ.

Trĩ nội có 4 cấp độ, phân loại theo mức độ sa búi trĩ.

Trĩ độ 3–4 có thể cần phẫu thuật.

Trĩ tắc mạch, sa nghẹt hoặc chảy máu nhiều cần khám sớm.

Chăm sóc đúng cách giúp hạn chế tái phát.

1. Các cấp độ bệnh trĩ nội và cách nhận biết sớm

Trĩ nội được chia làm 4 cấp độ dựa vào mức độ sa của búi trĩ; phát hiện bệnh ở độ 1 và độ 2 giúp việc điều trị bảo tồn thường đơn giản và thuận lợi hơn.

• Trĩ nội độ 1: Búi trĩ nằm bên trong ống hậu môn, chưa sa ra ngoài. Triệu chứng chủ yếu là chảy máu tươi khi đi đại tiện (dính vào phân hoặc giấy vệ sinh), người bệnh thường ít cảm thấy đau đớn.
• Trĩ nội độ 2: Búi trĩ sa ra ngoài hậu môn khi người bệnh rặn đi cầu, nhưng sau đó có thể tự co lên vào bên trong mà không cần tác động ngoại lực.
• Trĩ nội độ 3: Búi trĩ sa ra ngoài khi đi đại tiện, khi ngồi xổm hoặc làm việc nặng và không thể tự co lên, người bệnh phải dùng tay đẩy búi trĩ trở lại bên trong hậu môn.
• Trĩ nội độ 4: Búi trĩ sa thường trực bên ngoài hậu môn, dùng tay đẩy cũng không co vào được, dễ gây sưng nề, sa nghẹt hoặc rỉ dịch, khiến người bệnh khó chịu trong sinh hoạt.

2. Trường hợp cân nhắc cắt trĩ

Thông thường, chỉ định mổ cắt trĩ được cân nhắc cho trĩ nội độ 3 khi điều trị bảo tồn không hiệu quả, trĩ nội độ 4 có triệu chứng, hoặc các trường hợp trĩ xuất hiện biến chứng cần can thiệp.

Theo hướng dẫn lâm sàng của Hội Phẫu thuật Đại Trực tràng Hoa Kỳ (ASCRS), việc điều trị trĩ thường ưu tiên thay đổi chế độ ăn, thói quen đại tiện và các thủ thuật ít xâm lấn trước khi cân nhắc phẫu thuật cắt bỏ búi trĩ ở những trường hợp phù hợp.

• Trĩ độ 1 và độ 2: Phần lớn không cần phẫu thuật. Bác sĩ thường hướng dẫn thay đổi chế độ ăn giàu chất xơ, sử dụng thuốc khi cần hoặc áp dụng các thủ thuật như thắt vòng cao su, tiêm xơ nếu triệu chứng kéo dài.
• Trĩ độ 3: Cần cân nhắc kỹ lưỡng. Nếu điều trị bằng thuốc hoặc thủ thuật không cải thiện, búi trĩ sa nhiều gây cản trở sinh hoạt thì bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật.
• Trĩ độ 4: Phẫu thuật thường được cân nhắc khi búi trĩ sa thường trực, gây chảy máu, đau hoặc ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt. Tuy nhiên, quyết định can thiệp vẫn cần dựa trên tình trạng cụ thể của người bệnh.
• Trĩ ngoại và trĩ hỗn hợp nặng: Trĩ ngoại không phân độ như trĩ nội. Nếu búi trĩ lớn, gây triệu chứng kéo dài, tắc mạch đau nhiều hoặc kết hợp với trĩ nội tạo thành trĩ hỗn hợp sa rộng, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật.

3. Trường hợp cần khám cấp cứu và đánh giá phẫu thuật trĩ

Người bệnh cần được thăm khám khẩn cấp khi xuất hiện trĩ tắc mạch gây đau dữ dội, búi trĩ sa nghẹt có dấu hiệu hoại tử, chảy máu nhiều gây thiếu máu hoặc nghi ngờ nhiễm trùng, áp xe hậu môn.

Theo bài viết trên Báo Sức khỏe & Đời sống – Cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế, phẫu thuật có thể được cân nhắc khi bệnh trĩ ở giai đoạn nặng hoặc xuất hiện biến chứng. Bác sĩ cần đánh giá mức độ tổn thương trước khi quyết định phương án xử trí.

• Tắc mạch búi trĩ (hình thành cục máu đông): Máu đông hình thành bên trong búi trĩ, khiến vùng hậu môn xuất hiện khối sưng căng, tím và đau dữ dội. Một số trường hợp có thể được cân nhắc lấy bỏ búi trĩ tắc mạch sớm.
• Nghẹt và hoại tử búi trĩ: Búi trĩ sa ra ngoài bị cơ thắt hậu môn chèn ép, làm cản trở tuần hoàn máu, gây sưng nề và có nguy cơ thiếu máu nuôi, hoại tử mô. Trường hợp này cần được đánh giá khẩn cấp.
• Chảy máu kéo dài: Đi đại tiện ra máu nhiều hoặc liên tục, kèm biểu hiện chóng mặt, mệt mỏi, da xanh xao. Người bệnh cần được khám sớm để xác định nguyên nhân và xử trí tình trạng mất máu.
• Nghi ngờ nhiễm trùng, áp xe: Vùng hậu môn sưng nóng, đau tăng, có mủ hoặc kèm sốt có thể là dấu hiệu áp xe hậu môn. Đây là bệnh lý cần được khám và điều trị kịp thời, không nên mặc định là biến chứng trực tiếp của bệnh trĩ.

4. Các phương pháp mổ trĩ hiện đại phổ biến hiện nay

Các phương pháp điều trị trĩ bằng phẫu thuật và kỹ thuật can thiệp hiện nay gồm Longo, Laser, sóng cao tần HCPT và mổ truyền thống Milligan-Morgan.

• Phương pháp Longo: Thường cân nhắc cho một số trường hợp trĩ nội sa. Bác sĩ sử dụng máy khâu vòng để cắt một khoanh niêm mạc phía trên đường lược, giảm lượng máu đến búi trĩ và kéo mô trĩ sa lên. Phương pháp có thể ít đau và hồi phục sớm hơn mổ cắt trĩ kinh điển, nhưng cần cân nhắc nguy cơ tái phát và biến chứng.
• Cắt trĩ bằng Laser: Sử dụng năng lượng laser để tác động vào mô trĩ, có thể làm co nhỏ búi trĩ hoặc cắt bỏ mô tùy kỹ thuật. Một số phương pháp ít xâm lấn giúp giảm chảy máu và đau sau can thiệp ở người bệnh phù hợp.
• Phương pháp HCPT (sóng cao tần): Sử dụng năng lượng điện cao tần để làm đông mô, cầm máu hoặc xử lý búi trĩ. Mức độ đau và thời gian hồi phục phụ thuộc vào kỹ thuật, thiết bị và phạm vi can thiệp.
• Phương pháp mổ truyền thống (Milligan-Morgan): Bác sĩ phẫu thuật cắt riêng từng búi trĩ và để hở vết thương. Phương pháp có chi phí tương đối thấp, phù hợp với một số trường hợp trĩ lớn, trĩ hỗn hợp nhưng thường đau nhiều hơn và cần thời gian hồi phục dài hơn.

5. Chế độ chăm sóc phòng ngừa trĩ tái phát sau điều trị

Để hạn chế bệnh trĩ tái phát sau điều trị, người bệnh cần tăng cường chất xơ, uống đủ nước, tránh rặn mạnh khi đại tiện, duy trì vận động và vệ sinh hậu môn đúng cách.

• Tăng cường chất xơ trong khẩu phần ăn: Ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt để giúp phân mềm, dễ đi ngoài.
• Uống đủ nước mỗi ngày: Duy trì uống khoảng 1,5–2 lít nước/ngày nếu không có chỉ định hạn chế dịch, giúp làm mềm phân và hạn chế táo bón.
• Không rặn mạnh hay ngồi bồn cầu lâu: Tránh thói quen vừa đi vệ sinh vừa xem điện thoại hoặc đọc sách, hạn chế ngồi kéo dài quá 10 phút.
• Tăng cường vận động thể chất: Tập luyện nhẹ nhàng như đi bộ, yoga; tránh ngồi lâu hoặc đứng một chỗ quá 1–2 tiếng liên tục.
• Vệ sinh hậu môn đúng cách: Ngâm rửa hậu môn bằng nước ấm sạch sau khi đi đại tiện theo hướng dẫn của bác sĩ, tránh lau bằng giấy khô ráp gây trầy xước.

6. Câu hỏi thường gặp về bệnh trĩ và chỉ định mổ (FAQ)

Mổ cắt trĩ rồi bệnh có bị tái phát lại không?

Bệnh trĩ vẫn có thể tái phát sau phẫu thuật, đặc biệt khi người bệnh thường xuyên táo bón, rặn mạnh hoặc ngồi lâu khi đại tiện. Phẫu thuật giúp loại bỏ các búi trĩ cần điều trị nhưng không loại bỏ mọi yếu tố nguy cơ.

Chi phí mổ trĩ hết bao nhiêu tiền?

Chi phí mổ trĩ phụ thuộc vào độ nặng của bệnh, phương pháp mổ (Longo, Laser hay mổ truyền thống) và cơ sở y tế lựa chọn. Chi phí có thể dao động từ vài triệu đến hơn chục triệu đồng, tùy từng trường hợp.

Sau khi cắt trĩ cần nghỉ ngơi bao lâu thì đi làm lại được?

Thời gian nghỉ ngơi phụ thuộc vào phương pháp can thiệp và khả năng hồi phục. Với một số kỹ thuật ít xâm lấn như Longo hoặc Laser, người bệnh có thể trở lại công việc nhẹ nhàng sau vài ngày đến 1–2 tuần. Phẫu thuật cắt trĩ truyền thống thường cần thời gian hồi phục dài hơn, khoảng 2–4 tuần hoặc lâu hơn tùy tình trạng vết thương.

Cắt trĩ bằng phương pháp HCPT là gì: ưu điểm, quy trình, Chi phí 

Bác sĩ giải đáp: 7 Phương pháp cắt trĩ ngoại tốt nhất 

Cắt trĩ ở đâu tốt và an toàn tại Hà Nội: Cẩm nang toàn diện cho người bệnh