
Bài này giúp bạn
- Biết sưng đau cạnh hậu môn kèm sốt thường là dấu hiệu của bệnh gì.
- Phân biệt áp xe với rò, trĩ ngoại tắc mạch, nhọt và nứt kẽ hậu môn.
- Xử lý đúng ngay từ đầu và nhận ra dấu hiệu phải đi cấp cứu.
"Mấy hôm nay cạnh hậu môn tôi sưng một cục, đau nhức, ngồi không được, tối lại sốt và ớn lạnh. Đây là bệnh gì, có nguy hiểm không?"
Bác sĩ trả lời
Sưng đau cạnh hậu môn kèm sốt thường gợi ý áp xe hậu môn – trực tràng, tức ổ mủ do nhiễm trùng ở mô quanh ống hậu môn. Bạn nên đi khám trong ngày, vì áp xe cần được rạch dẫn lưu mủ, không thể chỉ uống kháng sinh hay chờ tự khỏi. Nếu sốt cao, rét run, đau tăng nhanh hoặc mệt lả, hãy đến cơ sở y tế ngay.
- Dấu hiệu gợi ý: khối sưng nóng đỏ, đau tăng khi ngồi hoặc đi ngoài, kèm sốt.
- Áp xe sâu khó thấy: có thể chỉ đau tức bên trong và sốt, không nhìn thấy khối sưng.
- Tự vỡ chưa phải đã khỏi: mủ chảy ra làm đỡ đau nhưng nhiễm trùng có thể vẫn còn.
- Không tự xử lý: không nặn, chọc, đắp thuốc lên chỗ sưng.
- Dễ nhầm bệnh khác: rò hậu môn, trĩ ngoại tắc mạch, nhọt hoặc nứt kẽ cũng gây đau vùng hậu môn.
Một khối sưng đau cạnh hậu môn đi kèm sốt khiến nhiều người lo lắng nhưng lại ngại đi khám. Thực tế, đây là tình huống cần được kiểm tra sớm. Bài viết giúp bạn nhận biết dấu hiệu áp xe, mức độ nguy hiểm, nguyên nhân, các bệnh dễ nhầm, cách điều trị và những việc nên làm ngay.
1. Dấu hiệu nào cho thấy sưng đau cạnh hậu môn là áp xe?
- Sưng đau khu trú: khối sưng cạnh hậu môn, có thể đỏ, nóng và rất đau khi ấn nhẹ.
- Đau tăng khi vận động: đau rõ hơn khi ngồi lâu, đứng lên, đi lại hoặc đại tiện.
- Sốt và rét run: sốt nhẹ hoặc sốt cao, kèm ớn lạnh, uể oải.
- Căng tức vùng hậu môn: cảm giác nặng, tức hoặc đau sâu bên trong, nhất là khi ổ áp xe nằm sâu.
- Chảy mủ: khi ổ áp xe vỡ hoặc tạo đường thoát, dịch vàng, trắng đục hoặc lẫn máu chảy ra cạnh hậu môn.

2. Sưng đau cạnh hậu môn kèm sốt có nguy hiểm không?
- Sưng nóng đỏ, đau tăng dần: khối sưng căng, đau liên tục hoặc đau nhiều khi ngồi, đi ngoài là biểu hiện thường gặp khi mủ tích tụ trong mô quanh hậu môn.
- Sốt và rét run: sốt từ 38°C trở lên, nhất là khi kèm rét run, mệt mỏi hoặc tim đập nhanh, cho thấy nhiễm trùng đang tiến triển và cần khám khẩn trương.
- Chảy mủ hoặc dịch hôi: ổ áp xe tự vỡ làm đau giảm tạm thời, nhưng nhiễm trùng có thể vẫn còn bên trong, cần bác sĩ đánh giá và dẫn lưu đầy đủ.
- Đau lan rộng hoặc sưng nhanh: đau lan sang mông, tầng sinh môn, vùng sinh dục gợi ý nhiễm trùng lan sang mô lân cận.
- Khó tiểu, mệt lả, rối loạn ý thức: là dấu hiệu nghiêm trọng, đặc biệt khi kèm sốt cao, nhịp tim nhanh hoặc tụt huyết áp.
Hướng dẫn thực hành lâm sàng năm 2022 của Hội Phẫu thuật Đại Trực tràng Hoa Kỳ (ASCRS) có đề cập nguyên nhân hình thành áp xe, triệu chứng, chẩn đoán, chỉ định dẫn lưu và sử dụng kháng sinh trong bệnh lý này.

3. Nguyên nhân gây áp xe hậu môn là gì?
- Viêm tuyến hậu môn: tuyến bị tắc tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và sinh mủ.
- Bệnh Crohn: viêm đường tiêu hóa mạn tính làm tăng nguy cơ áp xe và rò hậu môn.
- Đái tháo đường: đường huyết kiểm soát kém làm giảm sức chống nhiễm trùng, bệnh dễ diễn biến phức tạp.
- Suy giảm miễn dịch: dễ nhiễm trùng và dễ gặp biến chứng hơn.
- Tổn thương, viêm nhiễm vùng hậu môn: tạo đường cho vi khuẩn xâm nhập vào mô.
Bạn có thể đọc thêm về áp xe hậu môn là gì để hiểu các dạng áp xe theo vị trí và cách điều trị chi tiết.

4. Sưng đau cạnh hậu môn cần phân biệt với bệnh gì?
| Bệnh | Đặc điểm thường gặp | Có sốt không? |
|---|---|---|
| Áp xe hậu môn | Khối sưng nóng đỏ, đau tăng dần, có thể chảy mủ; áp xe sâu có khi không thấy khối sưng | Thường có |
| Rò hậu môn | Lỗ nhỏ cạnh hậu môn chảy dịch, mủ kéo dài, hay tái đi tái lại; có thể hình thành sau một đợt áp xe | Khi có đợt viêm cấp |
| Trĩ ngoại tắc mạch | Khối nhỏ, căng, màu tím xanh ở rìa hậu môn, đau đột ngột | Không điển hình nếu không có nhiễm trùng kèm theo |
| Viêm nang lông, nhọt | Nốt sưng đỏ, đau, có mủ ở da quanh hậu môn, tổn thương nông hơn áp xe | Ít gặp |
| Nứt kẽ hậu môn | Đau rát, đau nhói khi đi ngoài, có thể có máu đỏ tươi trên giấy vệ sinh | Thường không, không tạo khối chứa mủ |
Các bệnh trên dễ nhầm lẫn, nhất là giai đoạn đầu. Bạn không nên tự chẩn đoán dựa vào hình dạng khối sưng hay mức độ đau. Nếu thấy lỗ nhỏ chảy dịch kéo dài, hãy đối chiếu thêm các dấu hiệu rò hậu môn và đi khám để được xác định.
5. Áp xe hậu môn được điều trị như thế nào?
- Rạch dẫn lưu áp xe: bác sĩ mở đường thoát phù hợp để đưa mủ ra, làm sạch ổ áp xe và giúp dịch viêm tiếp tục thoát. Thủ thuật làm dưới gây tê hoặc gây mê tùy vị trí, kích thước ổ mủ và thể trạng người bệnh.
- Kháng sinh khi cần: cân nhắc khi nhiễm trùng lan rộng, có sốt hoặc triệu chứng toàn thân, suy giảm miễn dịch hay yếu tố nguy cơ khác, dùng theo chỉ định của bác sĩ.
- Chăm sóc sau dẫn lưu: vệ sinh vùng hậu môn theo hướng dẫn, thay băng, giữ vết thương sạch.
- Theo dõi rò hậu môn: nếu sau điều trị vẫn chảy mủ, có lỗ nhỏ cạnh hậu môn hoặc áp xe tái phát, bác sĩ sẽ kiểm tra khả năng đã hình thành đường rò.

6. Cần làm gì khi sưng đau cạnh hậu môn kèm sốt?
- Khám chuyên khoa hậu môn – trực tràng sớm: bác sĩ kiểm tra vị trí sưng đau, mức độ viêm và dấu hiệu tụ mủ. Nghi áp xe sâu có thể cần siêu âm, chụp CT hoặc MRI để xác định vị trí và phạm vi nhiễm trùng.
- Theo dõi dấu hiệu cần cấp cứu: sốt cao kèm rét run, đau tăng nhanh, sưng lan rộng, tim đập nhanh, mệt lả, lú lẫn hoặc da tầng sinh môn tím đen thì đến khoa cấp cứu ngay.
- Không nặn, chích hoặc bóp ổ sưng: dễ làm tổn thương mô, lan nhiễm trùng hoặc thoát mủ không hết. Kể cả khi áp xe tự vỡ và bớt đau, bạn vẫn cần được kiểm tra.
- Giữ vệ sinh vùng hậu môn: rửa nhẹ bằng nước sạch, lau khô, mặc quần áo thoáng. Có thể ngâm nước ấm cho đỡ khó chịu trong lúc chờ khám, tránh nước quá nóng, dung dịch sát khuẩn đậm đặc hoặc thuốc đắp không rõ nguồn gốc.
- Không tự dùng kháng sinh: khi ổ áp xe đã hình thành, uống kháng sinh đơn thuần không thay được rạch dẫn lưu mủ.
- Tuân thủ điều trị và tái khám: chăm sóc vết thương, dùng thuốc đúng hướng dẫn và tái khám đúng lịch để phát hiện sớm nhiễm trùng kéo dài, tái phát hoặc đường rò.
7. Phòng ngừa áp xe hậu môn tái phát thế nào?
- Vệ sinh nhẹ nhàng: làm sạch sau đại tiện, không chà xát mạnh gây tổn thương da.
- Giữ khô thoáng: thay quần lót thường xuyên, hạn chế mặc đồ quá chật.
- Kiểm soát bệnh nền: điều trị tốt đái tháo đường, bệnh Crohn.
- Không tự xử lý khối sưng: không nặn, chọc hút các khối sưng đau quanh hậu môn.
- Tái khám sau dẫn lưu: để đánh giá liền vết thương và phát hiện sớm đường rò.
- Đi khám lại khi có dấu hiệu cũ: đau, sưng, sốt hoặc chảy dịch bất thường quay trở lại.

8. Câu hỏi thường gặp về sưng đau cạnh hậu môn kèm sốt
Áp xe hậu môn uống kháng sinh có tự khỏi không?
Thường là không. Khi ổ mủ đã hình thành, điều trị chính là rạch dẫn lưu. Kháng sinh chỉ dùng bổ sung trong những trường hợp phù hợp theo đánh giá của bác sĩ.
Áp xe hậu môn có cần phẫu thuật không?
Phần lớn ổ áp xe cần được rạch dẫn lưu để thoát mủ. Đây là thủ thuật điều trị chính nhưng không có nghĩa ca nào cũng phải mổ lớn; cách làm tùy vị trí và độ phức tạp của ổ áp xe.
Áp xe hậu môn có gây rò hậu môn không?
Có thể. Một số trường hợp để lại đường rò nối ống hậu môn với da bên ngoài, biểu hiện bằng lỗ nhỏ cạnh hậu môn, chảy mủ hoặc dịch kéo dài và sưng đau tái diễn.
Ngâm nước ấm có làm áp xe hậu môn xẹp không?
Ngâm nước ấm chỉ giúp giảm khó chịu tạm thời trong lúc chờ khám, không làm sạch được ổ mủ. Áp xe đã hình thành vẫn cần bác sĩ đánh giá và dẫn lưu.
Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt
Khám, nội soi và điều trị bệnh hậu môn – trực tràng (trĩ, nứt kẽ, rò, áp xe)Bác sĩ Nội soi tiêu hóa, hơn 12 năm kinh nghiệm; nguyên Phó trưởng khoa Thăm dò chức năng – TTYT Tiên Du. Xem hồ sơ →
- 3 Phương pháp chữa trĩ sau sinh an toàn, hiệu quả nhất. tieuhoaviet.com.vn
Nội dung mang tính cung cấp thông tin, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Chẩn đoán xác định cần thăm khám trực tiếp và nội soi khi có chỉ định.
Câu hỏi tiếp theo bạn có thể cần
Tìm hiểu thêm trong cụm hậu môn – trực tràng →
Đừng đoán bụng mình
Đau bụng, ợ chua, đi ngoài bất thường… Cùng một triệu chứng có thể đến từ nhiều nguyên nhân rất khác nhau. Đã đến lúc thay một phép đoán bằng một câu hỏi đúng.
Thông tin mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ.