
Bài này giúp bạn
- Hiểu chích xơ búi trĩ là gì và trường hợp nào phù hợp, trường hợp nào không.
- Biết quy trình, mức đau và biến chứng có thể gặp của thủ thuật.
- Đánh giá đúng hiệu quả và cách chăm sóc để hạn chế tái phát.
"Tôi bị trĩ nội, hay đi ngoài ra máu tươi nhưng búi trĩ chưa lòi ra nhiều. Nghe nói có thể chích xơ, phương pháp này có hiệu quả không?"
Bác sĩ trả lời
Chích xơ là tiêm thuốc gây xơ vào gốc búi trĩ nội, làm giảm máu nuôi, búi trĩ co nhỏ và bớt chảy máu khi đại tiện. Phương pháp phù hợp chủ yếu với trĩ nội độ 1–2 có triệu chứng kéo dài, nhất là chảy máu, khi thuốc và thay đổi sinh hoạt chưa hiệu quả. Đây là thủ thuật ít xâm lấn, thường không cần gây mê toàn thân, có thể về trong ngày; tuy vậy không hợp với trĩ ngoại, trĩ nghẹt, trĩ sa nặng và vẫn có thể tái phát.
- Cơ chế: thuốc tạo phản ứng xơ hóa, giúp cầm máu và cố định mô trĩ.
- Phù hợp nhất khi chảy máu tươi: búi trĩ chưa sa nhiều, trĩ nội giai đoạn sớm.
- Ít đau hơn mổ: tiêm phía trên đường lược, vùng ít cảm giác đau.
- Hiệu quả không tuyệt đối: ASCRS ghi nhận hết chảy máu khoảng 69–88% ở trĩ độ 1, tái phát 1,5–29%.
- Ra máu chưa chắc do trĩ: cần khám, đôi khi nội soi để loại trừ polyp, viêm hay tổn thương khác.
Chích xơ (tiêm xơ) là một trong những thủ thuật ngoại trú điều trị trĩ nội được nhắc tới nhiều nhưng không phải ai cũng phù hợp. Bài viết giải thích đối tượng nên và không nên chích xơ, quy trình thực hiện, mức đau, biến chứng, hiệu quả thực tế so với thắt vòng cao su và cách chăm sóc sau thủ thuật.
1. Chích xơ búi trĩ phù hợp với những ai?
- Trĩ nội độ 1–2: nhất là khi chảy máu lúc đại tiện.
- Một số trĩ nội độ 3 búi nhỏ: khi bác sĩ đánh giá phù hợp; với trĩ hỗn hợp, chích xơ chỉ tác động lên phần trĩ nội.
- Người có bệnh nền: tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường chưa ổn định hoặc có nguy cơ cao khi gây mê, phẫu thuật cắt trĩ truyền thống.
- Người muốn điều trị ngoại trú: không phẫu thuật, không nằm viện, có thể về sau khoảng 15–30 phút nghỉ ngơi.
Chích xơ thường được cân nhắc khi bạn đi ngoài ra máu đỏ tươi nhưng búi trĩ chưa sa nhiều. Mô xơ hình thành ở gốc búi trĩ giúp cầm máu và hạn chế phình giãn.
Trường hợp không nên chích xơ
- Trĩ sa nặng, trĩ ngoại, trĩ có biến chứng: trĩ nội độ 3 sa nhiều, độ 4, trĩ nghẹt, trĩ tắc mạch không thuộc chỉ định của quy trình tiêm xơ thông thường.
- Nhiễm trùng vùng hậu môn: áp xe, rò hậu môn cần xử trí trước để tránh nhiễm trùng lan rộng.
- Rối loạn đông máu hoặc đang có bệnh cấp tính: cần đánh giá và xử lý trước khi làm thủ thuật.
- Phụ nữ mang thai: không thuộc đối tượng chỉ định trong quy trình tiêm xơ của Bộ Y tế; ưu tiên điều trị bảo tồn và khám chuyên khoa.
Theo hướng dẫn quy trình kỹ thuật "Tiêm xơ búi trĩ" của Bộ Y tế, tiêm xơ qua nội soi hậu môn ống cứng được chỉ định cho trĩ nội độ 1–2; tài liệu cũng quy định các chống chỉ định và yêu cầu theo dõi tai biến trong, sau thủ thuật.
2. Quy trình chích xơ búi trĩ thực hiện như thế nào?
- Thăm khám, đánh giá chỉ định: bác sĩ kiểm tra vị trí, kích thước, mức sa búi trĩ và sức khỏe chung.
- Chuẩn bị: làm sạch trực tràng khi cần, hỏi tiền sử dị ứng, thuốc đang dùng và chuẩn bị theo yêu cầu của cơ sở.
- Xác định gốc búi trĩ: dùng ống soi hậu môn để quan sát, chọn điểm tiêm phía trên đường lược, nơi ít nhạy cảm với đau.
- Tiêm thuốc gây xơ: thuốc như polidocanol hoặc chất gây xơ phù hợp được tiêm vào lớp dưới niêm mạc ở gốc búi trĩ.
- Theo dõi: kiểm tra đau, chảy máu, phản ứng bất thường trước khi cho về; hướng dẫn chăm sóc và hẹn tái khám.

Thời gian tiêm thường ngắn, nhưng tổng thời gian ở cơ sở y tế tùy khâu chuẩn bị, số búi trĩ cần xử lý và sức khỏe người bệnh.
3. Chích xơ búi trĩ có đau, có nguy hiểm không?
Ưu điểm
Ít xâm lấn, ít ảnh hưởng sinh hoạt.
Không rạch da hay cắt bỏ búi trĩ. Phần lớn điều trị ngoại trú, sớm làm việc nhẹ. Hỗ trợ kiểm soát chảy máu ở trĩ nội giai đoạn sớm. Có thể tiêm bổ sung ở lần sau nếu triệu chứng chưa kiểm soát hết.
Hạn chế, biến chứng
Thường nhẹ nhưng cần theo dõi.
Đau, căng tức hậu môn nhẹ sau tiêm; đau dữ dội có thể do tiêm quá thấp hoặc quá sâu. Chảy máu tại chỗ tiêm. Viêm loét, nhiễm trùng ít gặp nhưng nghiêm trọng. Tái phát nếu táo bón, rặn mạnh kéo dài.

4. Chích xơ búi trĩ có hiệu quả không, có tái phát không?
Hướng dẫn điều trị bệnh trĩ của Hiệp hội Phẫu thuật Đại trực tràng Hoa Kỳ (ASCRS, 2024) dẫn một tổng quan gồm 5 thử nghiệm ngẫu nhiên với 412 người: tỷ lệ hết chảy máu ở trĩ nội độ 1 sau chích xơ khoảng 69–88%, còn tỷ lệ chảy máu tái phát dao động 1,5–29% giữa các nghiên cứu. Nghĩa là hiệu quả không đồng đều và phụ thuộc phương pháp, thời gian theo dõi.
| Tiêu chí | Chích xơ búi trĩ | Thắt trĩ bằng vòng cao su |
|---|---|---|
| Cơ chế | Thuốc gây xơ làm thu nhỏ, cố định mô trĩ | Vòng thắt chân búi trĩ chặn máu nuôi, mô bị thắt teo và rụng |
| Phù hợp khi | Mục tiêu chính là cầm máu ở trĩ nội độ 1–2 | Cần xử lý búi trĩ nội sa có chỉ định |
| Hình thức | Ngoại trú | Ngoại trú |
ASCRS đánh giá thắt vòng cao su là thủ thuật ngoại trú hiệu quả nhất nói chung. Tuy vậy, một số nghiên cứu với thuốc tiêm xơ dạng bọt thế hệ mới cho kết quả khả quan, nên bác sĩ cần cân nhắc từng người thay vì áp một phương pháp cho tất cả. Nếu búi trĩ đã sa nhiều, bạn có thể đọc thêm trĩ độ mấy thì phải cắt và các lựa chọn như cắt trĩ bằng phương pháp Longo.
5. Chăm sóc sau chích xơ thế nào để hạn chế tái phát?
- Ăn đủ chất xơ: rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt giúp phân mềm, tránh táo bón.
- Uống đủ nước: hỗ trợ tiêu hóa, giảm phân khô cứng.
- Không rặn mạnh khi đại tiện: tránh áp lực lớn lên mạch máu vùng hậu môn.
- Hạn chế ngồi lâu: vận động nhẹ, đổi tư thế thường xuyên.
- Tái khám đúng hẹn: để bác sĩ đánh giá kết quả, phát hiện búi trĩ còn triệu chứng và quyết định có cần điều trị thêm.

Tại Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa trực tiếp thăm khám, đánh giá mức độ trĩ và tư vấn phương pháp phù hợp. Phòng khám hiện áp dụng thắt trĩ nội bằng vòng cao su cho trường hợp đúng chỉ định, kèm hướng dẫn chăm sóc sau thủ thuật.
6. Câu hỏi thường gặp về chích xơ búi trĩ
Chích xơ búi trĩ có cần nằm viện không?
Thường không. Đây là thủ thuật ngoại trú, bạn có thể về trong ngày sau khi được theo dõi. Nếu có phản ứng bất thường hoặc bệnh nền cần theo dõi, bác sĩ sẽ quyết định thời gian lưu lại.
Chích xơ búi trĩ cần làm mấy lần?
Tùy số búi trĩ, mức độ bệnh, loại thuốc và kết quả sau mỗi lần. Một số người cần tiêm bổ sung, nhưng không có số lần cố định cho mọi trường hợp.
Sau chích xơ bao lâu có thể đi làm?
Nhiều người làm việc nhẹ trở lại sớm, có khi ngay hôm sau, nếu không đau hay chảy máu bất thường. Công việc mang vác nặng hoặc vận động nhiều cần điều chỉnh theo hướng dẫn của bác sĩ.
Sau chích xơ có đi đại tiện bình thường được không?
Được. Bạn nên đi khi có nhu cầu, không nhịn vì dễ gây táo bón. Giữ phân mềm, không rặn mạnh và vệ sinh nhẹ nhàng để hạn chế kích ứng chỗ tiêm.
Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt
Khám, nội soi và điều trị bệnh hậu môn – trực tràng (trĩ, nứt kẽ, rò, áp xe)Bác sĩ Nội soi tiêu hóa, hơn 12 năm kinh nghiệm; nguyên Phó trưởng khoa Thăm dò chức năng – TTYT Tiên Du. Xem hồ sơ →
- Bộ Y tế – Hướng dẫn quy trình kỹ thuật “Tiêm xơ búi trĩ”, mục 16. ydct.moh.gov.vn
- Hướng dẫn điều trị bệnh trĩ của Hiệp hội Phẫu thuật Đại trực tràng Hoa Kỳ (ASCRS, 2024). www.ascrsu.com
- 3 Phương pháp chữa trĩ sau sinh an toàn, hiệu quả nhất. tieuhoaviet.com.vn
Nội dung mang tính cung cấp thông tin, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Chẩn đoán xác định cần thăm khám trực tiếp và nội soi khi có chỉ định.
Câu hỏi tiếp theo bạn có thể cần
Tìm hiểu thêm trong cụm hậu môn – trực tràng →
Đừng đoán bụng mình
Đau bụng, ợ chua, đi ngoài bất thường… Cùng một triệu chứng có thể đến từ nhiều nguyên nhân rất khác nhau. Đã đến lúc thay một phép đoán bằng một câu hỏi đúng.
Thông tin mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ.