
Bài này giúp bạn
- Biết trĩ có mấy độ và tiêu chí bác sĩ dùng để phân độ trĩ nội.
- Tự đối chiếu sơ bộ xem mình đang ở trĩ độ mấy qua mức sa búi trĩ.
- Hiểu hướng điều trị theo từng cấp độ và lúc nào cần đi khám ngay.
"Tôi hay đi ngoài ra máu, thỉnh thoảng có cục thịt lòi ra ở hậu môn. Trĩ có mấy độ và làm sao biết mình đang bị trĩ độ mấy?"
Bác sĩ trả lời
Bệnh trĩ nội được chia thành 4 cấp độ dựa trên mức sa búi trĩ: độ 1 chưa sa, độ 2 sa khi rặn rồi tự co vào, độ 3 phải dùng tay đẩy vào, độ 4 sa thường xuyên và không đẩy vào được. Trĩ ngoại không chia độ 1–4 mà được đánh giá theo mức sưng, đau và biến chứng. Bạn có thể tự đối chiếu sơ bộ tại nhà, nhưng chỉ thăm khám trực tiếp mới xác định đúng cấp độ.
- Tiêu chí chính: mức sa búi trĩ và khả năng tự co lại sau đại tiện, không phải lượng máu hay độ đau.
- Trĩ ngoại: nằm dưới đường lược, đánh giá theo tổn thương lâm sàng như sưng, đau, huyết khối.
- Trĩ hỗn hợp: vẫn phân độ phần trĩ nội, đồng thời kiểm tra tổn thương bên ngoài.
- Độ 1–2: thường ưu tiên điều chỉnh sinh hoạt và dùng thuốc khi cần.
- Độ 3–4: có thể cần thủ thuật hoặc phẫu thuật, nhưng không phải ai cũng mổ ngay.
Chảy máu khi đi ngoài, cộm vướng hay có khối lồi ở hậu môn khiến nhiều người lo không biết bệnh trĩ của mình đã nặng đến đâu. Bài viết giải thích cách phân độ trĩ nội, trĩ ngoại và trĩ hỗn hợp, cách tự nhận biết sơ bộ tại nhà, các biến chứng khi bệnh tiến triển và hướng điều trị theo từng cấp độ.
1. Bệnh trĩ là gì, vì sao cần xác định cấp độ?
Theo Mayo Clinic, bệnh trĩ hình thành khi các tĩnh mạch ở hậu môn và trực tràng dưới chịu áp lực kéo dài, dẫn đến sưng phồng. Táo bón, rặn mạnh khi đại tiện, ngồi lâu hoặc mang thai là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
- Suy yếu mô nâng đỡ: mô liên kết giữ các đệm mạch máu hậu môn giảm đàn hồi, khiến búi trĩ dễ phồng và sa xuống.
- Áp lực vùng hậu môn tăng kéo dài: táo bón, rặn mạnh, ngồi lâu trên bồn cầu hoặc thường xuyên mang vác nặng đè lên các mạch máu hậu môn.
- Vị trí búi trĩ: trĩ nội nằm phía trên đường lược trong ống hậu môn, trĩ ngoại nằm phía dưới đường lược, gần rìa hậu môn.

2. Trĩ nội có mấy độ?
- Trĩ độ 1: búi trĩ nằm trong ống hậu môn, chưa sa ra ngoài khi đại tiện. Có thể đi ngoài ra máu đỏ tươi nhưng thường ít đau.
- Trĩ độ 2: búi trĩ sa ra ngoài khi rặn đại tiện nhưng tự co trở lại sau khi đi vệ sinh.
- Trĩ độ 3: búi trĩ sa khi đại tiện hoặc khi tăng áp lực ổ bụng, phải dùng tay đẩy mới vào trong được.
- Trĩ độ 4: búi trĩ sa thường xuyên, không đẩy trở vào được. Khi kèm phù nề hoặc sa nghẹt, người bệnh có thể đau nhiều và khó chịu khi sinh hoạt.

3. Trĩ ngoại và trĩ hỗn hợp có phân độ như trĩ nội không?
Trĩ ngoại
Búi trĩ ở rìa hậu môn, không phân độ 1–4.
Có thể gây ngứa, cộm hoặc đau. Khi có huyết khối, búi trĩ sưng cứng, màu tím xanh và đau đột ngột. Xem thêm về bệnh trĩ ngoại.
Trĩ hỗn hợp
Có cả trĩ nội và trĩ ngoại cùng lúc.
Người bệnh có thể vừa chảy máu, vừa sa búi trĩ, cộm vướng và đau rát. Bác sĩ vẫn xác định cấp độ phần trĩ nội, đồng thời đánh giá tổn thương bên ngoài để chọn cách điều trị.
4. Làm sao tự nhận biết mình đang trĩ độ mấy tại nhà?
Theo Báo Sức khỏe & Đời sống, búi trĩ tự co vào ở độ 2, cần dùng tay đẩy ở độ 3 và sa thường xuyên ở độ 4. Bạn có thể tự hỏi mình bốn câu sau:
- Có thấy máu đỏ tươi khi đi cầu không? Chảy máu có thể gặp ở mọi cấp độ, kể cả khi búi trĩ chưa sa ra ngoài.
- Sau đi vệ sinh có khối mô mềm lồi ra rồi tự co vào không? Đây là đặc điểm gợi ý trĩ nội độ 2.
- Có phải dùng tay đẩy búi trĩ vào trong không? Biểu hiện này thường gặp ở trĩ nội độ 3.
- Búi trĩ nằm ngoài hậu môn và không đẩy vào được? Gợi ý trĩ nội độ 4, cần khám sớm nếu kèm đau hoặc sưng nhiều.
5. Các cấp độ trĩ nội khác nhau ở điểm nào?
| Cấp độ | Tình trạng búi trĩ | Khả năng co lên | Triệu chứng thường gặp |
|---|---|---|---|
| Độ 1 | Nằm trong hậu môn | Chưa sa | Có thể chảy máu, ít đau |
| Độ 2 | Sa khi đại tiện | Tự co vào | Chảy máu, hơi vướng |
| Độ 3 | Sa ra ngoài | Phải dùng tay đẩy | Cộm, ngứa, tiết dịch |
| Độ 4 | Sa thường xuyên | Không đẩy vào được | Vướng nhiều, có thể đau khi có biến chứng |
6. Bệnh trĩ tiến triển nặng gây biến chứng gì?
- Thiếu máu mạn tính: chảy máu kéo dài khiến người bệnh xanh xao, mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt.
- Tắc mạch trĩ (huyết khối): cục máu đông hình thành trong búi trĩ, thường ở trĩ ngoại, gây sưng cứng, tím xanh và đau đột ngột.
- Sa nghẹt búi trĩ: búi trĩ mắc kẹt ngoài hậu môn, cản trở tuần hoàn, gây phù nề và đau nhiều.
- Viêm loét búi trĩ: búi trĩ sa lâu ngày bị cọ xát, tổn thương dẫn đến viêm, loét, tiết dịch.
- Hoại tử búi trĩ: có thể xảy ra khi sa nghẹt nặng khiến mô không được nuôi đủ máu.
- Nhiễm trùng nặng: hiếm gặp nhưng nguy hiểm khi nhiễm trùng vùng hậu môn lan rộng.

7. Mỗi cấp độ trĩ được điều trị thế nào?
Trĩ độ 1 và độ 2
Ưu tiên điều trị bảo tồn.
Tăng chất xơ, uống đủ nước, tránh táo bón và hạn chế rặn. Bác sĩ có thể kê thuốc uống giảm triệu chứng, thuốc bôi hoặc thuốc đặt hậu môn trong thời gian phù hợp. Một số ca chảy máu hoặc sa búi trĩ kéo dài có thể cần thắt vòng cao su hay chích xơ. Xem thêm về bệnh trĩ giai đoạn đầu.
Trĩ độ 3 và độ 4
Cân nhắc can thiệp khi bảo tồn không hiệu quả.
Một số ca độ 3 vẫn phù hợp với thắt vòng cao su hoặc chích xơ. Trường hợp sa lớn, trĩ hỗn hợp hoặc độ 4 có triệu chứng rõ có thể cần phẫu thuật cắt trĩ. Bạn có thể tìm hiểu các phương pháp cắt trĩ hiện nay.
Không phải người trĩ độ 3 hoặc độ 4 nào cũng được chỉ định phẫu thuật ngay. Bác sĩ dựa vào kết quả thăm khám, mức ảnh hưởng đến sinh hoạt và tình trạng sức khỏe của từng người để chọn phương pháp.
8. Câu hỏi thường gặp về các cấp độ bệnh trĩ
Trĩ độ 1 có tự giảm triệu chứng mà không cần điều trị không?
Trĩ độ 1 có thể đỡ chảy máu, đỡ khó chịu khi bạn tăng chất xơ, uống đủ nước và kiểm soát táo bón. Tuy vậy, triệu chứng dễ quay lại nếu các yếu tố làm tăng áp lực hậu môn như rặn mạnh, ngồi lâu vẫn tiếp diễn.
Làm sao phân biệt trĩ độ 2 với trĩ độ 3?
Khác biệt chính nằm ở khả năng tự co của búi trĩ sau đại tiện. Trĩ độ 2 tự co vào trong, còn trĩ độ 3 phải dùng tay đẩy mới vào. Bạn vẫn nên đi khám để bác sĩ xác nhận cấp độ.
Chảy máu nhiều có nghĩa là trĩ đã nặng?
Không hẳn. Cấp độ trĩ nội được tính theo mức sa búi trĩ, không theo lượng máu. Trĩ độ 1 vẫn có thể chảy máu nhiều, trong khi độ cao hơn có lúc ít chảy máu. Chảy máu kéo dài cần được khám để tìm nguyên nhân và phòng thiếu máu.
Trĩ độ mấy thì phải cắt?
Phẫu thuật thường được cân nhắc ở trĩ độ 3–4 có triệu chứng rõ, sa lớn, trĩ hỗn hợp hoặc khi điều trị bảo tồn và thủ thuật không hiệu quả. Quyết định cuối cùng dựa trên thăm khám, không chỉ dựa vào con số cấp độ. Đọc thêm: trĩ độ mấy thì phải cắt.
Khối lồi ở hậu môn có chắc chắn là trĩ?
Không chắc chắn. Da thừa hậu môn, trĩ ngoại hay sa trực tràng cũng có thể tạo khối lồi tương tự. Bác sĩ cần khám trực tiếp để phân biệt rồi mới xác định cấp độ và hướng xử lý.
Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt
Khám, nội soi và điều trị bệnh hậu môn – trực tràng (trĩ, nứt kẽ, rò, áp xe)Bác sĩ Nội soi tiêu hóa, hơn 12 năm kinh nghiệm; nguyên Phó trưởng khoa Thăm dò chức năng – TTYT Tiên Du. Xem hồ sơ →
- Mayo Clinic. www.mayoclinic.org
- Báo Sức khỏe & Đời sống. suckhoedoisong.vn
- 3 Phương pháp chữa trĩ sau sinh an toàn, hiệu quả nhất. tieuhoaviet.com.vn
Nội dung mang tính cung cấp thông tin, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Chẩn đoán xác định cần thăm khám trực tiếp và nội soi khi có chỉ định.
Câu hỏi tiếp theo bạn có thể cần
Tìm hiểu thêm trong cụm hậu môn – trực tràng →
Đừng đoán bụng mình
Đau bụng, ợ chua, đi ngoài bất thường… Cùng một triệu chứng có thể đến từ nhiều nguyên nhân rất khác nhau. Đã đến lúc thay một phép đoán bằng một câu hỏi đúng.
Thông tin mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ.