Nội soi dạ dày có đau không, quy trình diễn ra thế nào?

Nội soi dạ dày thường không gây đau nhiều nhưng có thể gây buồn nôn, vướng họng hoặc khó chịu khi đưa ống soi qua miệng. Với nội soi tiền mê, người bệnh ngủ trong thời gian ngắn nên ít cảm nhận quá trình soi; mức độ khó chịu thực tế phụ thuộc phương pháp, cơ địa và khả năng phối hợp.

Khi nào cần nội soi: Có triệu chứng kéo dài như ợ chua, đau thượng vị, buồn nôn, sút cân.

Phương pháp nội soi: Nội soi thường qua đường miệng hoặc mũi có thể gây khó chịu, trong khi nội soi tiền mê giúp người bệnh ngủ ngắn, giảm lo âu.

Chuẩn bị trước khi soi: Cần nhịn ăn từ 6–8 giờ, uống nước theo đúng hướng dẫn của bác sĩ và khai báo đầy đủ các loại thuốc đang sử dụng.

1. Khi nào nên nội soi dạ dày?

Nội soi dạ dày thường được cân nhắc khi có ợ chua – đau thượng vị kéo dài, buồn nôn – đầy bụng, đau bụng không rõ nguyên nhân, sút cân, đi ngoài phân đen hoặc có yếu tố nguy cơ ung thư dạ dày.

• Ợ chua, ợ nóng, đau thượng vị kéo dài: Đặc biệt khi triệu chứng tái diễn hoặc không cải thiện sau điều trị.
• Buồn nôn, nôn, đầy hơi, khó tiêu: Xảy ra thường xuyên và ảnh hưởng ăn uống.
• Đau bụng dai dẳng, chán ăn hoặc sút cân không chủ ý: Cần tìm nguyên nhân ở đường tiêu hóa trên.
• Đi ngoài phân đen hoặc nghi ngờ xuất huyết tiêu hóa: Nội soi có thể giúp xác định nguồn chảy máu.
• Có người thân mắc ung thư dạ dày: Bác sĩ có thể cân nhắc nội soi dựa trên tuổi, tiền sử và các yếu tố nguy cơ đi kèm.

Theo American College of Gastroenterology, nội soi đường tiêu hóa trên có thể được chỉ định khi người bệnh có đau bụng, ợ nóng, buồn nôn hoặc nôn, khó nuốt, xuất huyết tiêu hóa trên hay sút cân không giải thích được.

Nguồn: American College of Gastroenterology – Upper GI Endoscopy (EGD)

Báo Sức khỏe & Đời sống – cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế cũng khuyến nghị người có đau vùng trên rốn thường xuyên, nôn không rõ nguyên nhân, khó nuốt hoặc nóng rát sau xương ức nên đi khám để bác sĩ cân nhắc nội soi dạ dày.

Nguồn: Sức khỏe & Đời sống – Dấu hiệu gợi ý bạn cần đi nội soi dạ dày

2. Nội soi dạ dày có đau không?

Nội soi dạ dày thường gây cảm giác khó chịu nhiều hơn là đau. Mức độ dễ chịu phụ thuộc vào đường đưa ống soi, phản xạ nôn, tâm lý và việc có sử dụng thuốc an thần hay tiền mê.

• Nội soi thường qua đường miệng: Có thể gây buồn nôn, nghẹn hoặc vướng họng khi ống soi đi qua vùng hầu họng.
• Nội soi qua đường mũi: Ống soi nhỏ hơn và ít kích thích vùng họng nên có thể giảm phản xạ nôn; một số người vẫn cảm thấy khó chịu ở mũi.
• Nội soi tiền mê: Thuốc an thần giúp người bệnh buồn ngủ hoặc ngủ trong thời gian thực hiện, từ đó giảm cảm giác lo âu và khó chịu. Sau soi cần được theo dõi đến khi thuốc giảm tác dụng.

3. So sánh các phương pháp nội soi dạ dày phổ biến hiện nay

Mỗi phương pháp nội soi có mức độ khó chịu, ưu điểm và hạn chế khác nhau. Bác sĩ sẽ lựa chọn dựa trên tình trạng sức khỏe, nhu cầu và khả năng dung nạp của từng người.

4. Quy trình nội soi dạ dày diễn ra như thế nào?

Quy trình thường gồm thăm khám, chuẩn bị trước soi, đưa ống nội soi quan sát thực quản – dạ dày – tá tràng và trả kết quả. Một ca nội soi chẩn đoán thường kéo dài khoảng 5–10 phút; thời gian có thể lâu hơn nếu sinh thiết hoặc can thiệp.

• Bước 1 – Bác sĩ thăm khám: Đánh giá triệu chứng, bệnh nền, tiền sử dùng thuốc và lựa chọn phương pháp nội soi phù hợp.
• Bước 2 – Chuẩn bị trước soi: Người bệnh được hướng dẫn tư thế, có thể xịt thuốc tê vùng họng đối với nội soi thường hoặc sử dụng thuốc an thần/tiền mê khi có chỉ định.
• Bước 3 – Tiến hành nội soi: Bác sĩ đưa ống soi mềm qua miệng hoặc mũi, quan sát thực quản, dạ dày và tá tràng. Nếu phát hiện tổn thương nghi ngờ, bác sĩ có thể lấy mẫu mô để xét nghiệm.
• Bước 4 – Theo dõi và trả kết quả: Hình ảnh nội soi có thể được bác sĩ trao đổi sau thủ thuật. Nếu có sinh thiết, kết quả giải phẫu bệnh cần thêm thời gian xử lý tại phòng xét nghiệm.

Anh Hà Văn Sự đến Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt để kiểm tra tình trạng đau dạ dày kéo dài và được TS.BS Đỗ Anh Giang trực tiếp thăm khám, nội soi. Quá trình nội soi dạ dày không đau diễn ra nhẹ nhàng, nhanh chóng, không gây buồn nôn hay khó chịu, sau đó xác định nguyên nhân tổn thương và xây dựng hướng điều trị phù hợp.

Xem chi tiết: Nội soi dạ dày không đau: Trải nghiệm thực tế của khách hàng Hà Văn Sự

5. Bạn cần chuẩn bị những gì trước khi đi nội soi dạ dày?

Trước nội soi, người bệnh cần nhịn ăn đúng hướng dẫn, kiểm soát thời điểm uống nước, thông báo các thuốc đang sử dụng và hạn chế rượu bia, thuốc lá hoặc chất kích thích.

• Nhịn ăn trước nội soi: Thông thường cần ngừng thức ăn đặc khoảng 6–8 giờ để dạ dày trống, giúp quan sát niêm mạc rõ hơn và giảm nguy cơ sặc.
• Uống nước theo hướng dẫn của cơ sở nội soi: Thời gian ngừng dịch trong phụ thuộc phương pháp nội soi, thuốc an thần và nguy cơ sặc. Một số hướng dẫn gây mê cho phép dịch trong đến khoảng 2 giờ trước thủ thuật ở người phù hợp, trong khi một số đơn vị nội soi yêu cầu thời gian dài hơn. Không nên tự uống nước sát giờ soi nếu chưa được hướng dẫn.
• Thông báo thuốc đang sử dụng: Đặc biệt thuốc chống đông, thuốc kháng kết tập tiểu cầu, thuốc điều trị đái tháo đường, insulin và thuốc điều trị bệnh nền. Không tự ngừng thuốc khi chưa trao đổi với bác sĩ.
• Thông báo bệnh nền và dị ứng: Bao gồm bệnh tim, bệnh phổi, tiền sử phản ứng với thuốc an thần hoặc gây mê.
• Hạn chế rượu bia và thuốc lá: Đồng thời tuân thủ yêu cầu về cà phê, trà hoặc đồ uống có màu của cơ sở thực hiện.

6. Lời khuyên và chăm sóc sức khỏe sau khi nội soi dạ dày

Sau nội soi, cần chú ý thời điểm ăn uống trở lại, theo dõi họng và bụng, nghỉ ngơi nếu có dùng thuốc an thần, tránh tự lái xe và nhận biết các dấu hiệu bất thường cần khám lại.

• Ăn uống: Nếu có xịt thuốc tê họng, nên chờ cảm giác vùng họng và phản xạ nuốt hồi phục theo hướng dẫn trước khi ăn uống. Có thể ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu nếu còn rát họng hoặc khó chịu.
• Theo dõi vùng họng: Cảm giác vướng, rát họng hoặc đầy hơi nhẹ có thể xuất hiện sau soi và thường giảm dần.
• Sau nội soi tiền mê: Nên có người thân đưa về. Không tự lái xe hoặc vận hành máy móc trong thời gian thuốc an thần còn ảnh hưởng. American College of Gastroenterology khuyến nghị người đã dùng thuốc an thần cần có người đưa về sau nội soi.
• Dùng thuốc theo hướng dẫn: Nếu bác sĩ kê thuốc điều trị viêm, loét, trào ngược hoặc bệnh lý khác, cần dùng đúng chỉ định.
• Liên hệ cơ sở y tế khi có dấu hiệu bất thường: Đau ngực hoặc đau bụng tăng, khó nuốt nhiều, sốt, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc khó thở sau soi cần được kiểm tra.

7. Các câu hỏi thường gặp về nội soi dạ dày

Nội soi dạ dày mất bao lâu thì xong?

Thao tác nội soi chẩn đoán thường kéo dài khoảng 5–10 phút. Nếu cần sinh thiết, cầm máu, cắt polyp hoặc thực hiện thủ thuật khác, thời gian có thể kéo dài hơn. Khi nội soi tiền mê, tổng thời gian tại cơ sở y tế còn bao gồm chuẩn bị và theo dõi hồi tỉnh. Báo Sức khỏe & Đời sống ghi nhận quá trình soi thường khoảng 10 phút ở trường hợp thông thường.

Nội soi dạ dày tiền mê có ảnh hưởng tới trí nhớ không?

Thuốc an thần có thể gây buồn ngủ, giảm tập trung và khiến người bệnh nhớ không rõ quá trình nội soi trong thời gian ngắn. Đây cũng là một trong những mục tiêu của an thần khi nội soi. Sau khi thuốc hết tác dụng, đa số người bệnh hồi phục nhận thức theo thời gian theo dõi; người cao tuổi, có bệnh nền hoặc dùng nhiều thuốc cần được đánh giá kỹ hơn trước khi tiền mê.

Có thể phát hiện ung thư dạ dày qua nội soi không?

CNội soi cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc và phát hiện những vùng loét, khối u hoặc tổn thương nghi ngờ ung thư. Khi cần xác định bản chất tổn thương, bác sĩ sẽ lấy mẫu sinh thiết để làm giải phẫu bệnh, thay vì chỉ kết luận dựa trên hình ảnh nội soi.

Lưu ý: Thời gian nhịn ăn uống, chỉ định tiền mê và thuốc cần điều chỉnh có thể khác nhau tùy bệnh nền và quy trình của từng cơ sở. Người bệnh nên tuân thủ hướng dẫn trực tiếp của đơn vị nội soi thay vì tự áp dụng một mốc chung cho mọi trường hợp.

Nội soi dạ dày bảo hiểm có chi trả không, giải đáp nhanh

Nội soi dạ dày không đau kiểm tra loét có an toàn không? Bác sĩ giải đáp

Mổ nội soi dạ dày nằm viện bao lâu, cách chăm sóc sau xuất viện