Nội soi dạ dày có đau không, quy trình diễn ra thế nào?

• Khi nào cần nội soi: có triệu chứng kéo dài như ợ chua, đau thượng vị, buồn nôn, sút cân.
• Phương pháp nội soi: nội soi thường qua miệng hoặc mũi có thể gây khó chịu, trong khi nội soi tiền mê giúp người bệnh ngủ ngắn, giảm lo âu.
• Chuẩn bị trước khi soi: cần nhịn ăn từ 6–8 giờ, uống nước theo đúng hướng dẫn của bác sĩ và khai báo đầy đủ các loại thuốc đang sử dụng.

1. Khi nào nên nội soi dạ dày?

Nội soi dạ dày thường được cân nhắc khi có ợ chua – đau thượng vị kéo dài, buồn nôn – đầy bụng, đau bụng không rõ nguyên nhân, sút cân, đi ngoài phân đen hoặc có yếu tố nguy cơ ung thư dạ dày:

• Ợ chua, ợ nóng, đau thượng vị kéo dài — đặc biệt khi triệu chứng tái diễn hoặc không cải thiện sau điều trị.
• Buồn nôn, nôn, đầy hơi, khó tiêu xảy ra thường xuyên và ảnh hưởng ăn uống.
• Đau bụng dai dẳng, chán ăn hoặc sút cân không chủ ý — cần tìm nguyên nhân ở đường tiêu hóa trên.
• Đi ngoài phân đen hoặc nghi ngờ xuất huyết tiêu hóa — nội soi có thể giúp xác định nguồn chảy máu.
• Có người thân mắc ung thư dạ dày — bác sĩ có thể cân nhắc nội soi dựa trên tuổi, tiền sử và các yếu tố nguy cơ đi kèm.

2. Nội soi dạ dày có đau không?

Nội soi dạ dày thường gây cảm giác khó chịu nhiều hơn là đau. Mức độ dễ chịu phụ thuộc vào đường đưa ống soi, phản xạ nôn, tâm lý và việc có sử dụng thuốc an thần hay tiền mê:

• Nội soi thường qua đường miệng: có thể gây buồn nôn, nghẹn hoặc vướng họng khi ống soi đi qua vùng hầu họng.
• Nội soi qua đường mũi: ống soi nhỏ hơn và ít kích thích vùng họng nên có thể giảm phản xạ nôn; một số người vẫn cảm thấy khó chịu ở mũi.
• Nội soi tiền mê: thuốc an thần giúp người bệnh buồn ngủ hoặc ngủ trong thời gian thực hiện, từ đó giảm cảm giác lo âu và khó chịu. Sau soi cần được theo dõi đến khi thuốc giảm tác dụng.

3. So sánh các phương pháp nội soi dạ dày phổ biến hiện nay

Mỗi phương pháp có mức độ khó chịu, ưu điểm và hạn chế khác nhau. Bác sĩ sẽ lựa chọn dựa trên tình trạng sức khỏe, nhu cầu và khả năng dung nạp của từng người:

4. Quy trình nội soi dạ dày diễn ra như thế nào?

Quy trình thường gồm thăm khám, chuẩn bị trước soi, đưa ống nội soi quan sát thực quản – dạ dày – tá tràng và trả kết quả. Một ca nội soi chẩn đoán thường kéo dài khoảng 5–10 phút; thời gian có thể lâu hơn nếu sinh thiết hoặc can thiệp:

1. Bước 1 — Bác sĩ thăm khám Đánh giá triệu chứng, bệnh nền, tiền sử dùng thuốc và lựa chọn phương pháp nội soi phù hợp.
2. Bước 2 — Chuẩn bị trước soi Hướng dẫn tư thế, có thể xịt thuốc tê vùng họng (nội soi thường) hoặc dùng thuốc an thần/tiền mê khi có chỉ định.
3. Bước 3 — Tiến hành nội soi Bác sĩ đưa ống soi mềm qua miệng hoặc mũi, quan sát thực quản, dạ dày và tá tràng; nếu phát hiện tổn thương nghi ngờ có thể lấy mẫu mô xét nghiệm.
4. Bước 4 — Theo dõi & trả kết quả Hình ảnh nội soi được bác sĩ trao đổi sau thủ thuật; nếu có sinh thiết, kết quả giải phẫu bệnh cần thêm thời gian xử lý tại phòng xét nghiệm.

5. Bạn cần chuẩn bị những gì trước khi đi nội soi dạ dày?

Trước nội soi, người bệnh cần nhịn ăn đúng hướng dẫn, kiểm soát thời điểm uống nước, thông báo các thuốc đang sử dụng và hạn chế rượu bia, thuốc lá hoặc chất kích thích:

• Nhịn ăn trước nội soi: thường ngừng thức ăn đặc khoảng 6–8 giờ để dạ dày trống, giúp quan sát niêm mạc rõ hơn và giảm nguy cơ sặc.
• Uống nước theo hướng dẫn: thời gian ngừng dịch trong phụ thuộc phương pháp, thuốc an thần và nguy cơ sặc — không tự uống nước sát giờ soi nếu chưa được hướng dẫn.
• Thông báo thuốc đang dùng: đặc biệt thuốc chống đông, kháng kết tập tiểu cầu, thuốc tiểu đường, insulin, thuốc bệnh nền. Không tự ngừng thuốc khi chưa trao đổi với bác sĩ.
• Thông báo bệnh nền & dị ứng: gồm bệnh tim, bệnh phổi, tiền sử phản ứng với thuốc an thần hoặc gây mê.
• Hạn chế rượu bia & thuốc lá, tuân thủ yêu cầu về cà phê, trà hoặc đồ uống có màu của cơ sở thực hiện.

6. Lời khuyên & chăm sóc sức khỏe sau khi nội soi dạ dày

Sau nội soi, cần chú ý thời điểm ăn uống trở lại, theo dõi họng & bụng, nghỉ ngơi nếu có dùng thuốc an thần, tránh tự lái xe và nhận biết dấu hiệu bất thường cần khám lại:

• Ăn uống: nếu có xịt tê họng, chờ cảm giác vùng họng & phản xạ nuốt hồi phục theo hướng dẫn trước khi ăn; ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu nếu còn rát họng.
• Theo dõi vùng họng: cảm giác vướng, rát họng hoặc đầy hơi nhẹ có thể xuất hiện sau soi và thường giảm dần.
• Sau nội soi tiền mê: nên có người thân đưa về; không tự lái xe hoặc vận hành máy móc khi thuốc an thần còn ảnh hưởng (khuyến nghị của ACG).
• Dùng thuốc theo hướng dẫn: nếu bác sĩ kê thuốc điều trị viêm, loét, trào ngược hoặc bệnh lý khác, cần dùng đúng chỉ định.
• Liên hệ cơ sở y tế khi bất thường: đau ngực hoặc đau bụng tăng, khó nuốt nhiều, sốt, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc khó thở sau soi cần được kiểm tra.

7. Các câu hỏi thường gặp về nội soi dạ dày

Giải đáp nhanh các thắc mắc phổ biến (nguồn tham khảo ở cuối bài).

BS.CKI Nguyễn Quốc Khánh — Cố vấn chuyên môn

Bác sĩ Nội soi tiêu hóa · hơn 12 năm kinh nghiệm nội soi dạ dày – đại tràng & can thiệp qua nội soi. Nguyên Phó trưởng khoa Thăm dò chức năng – Trung tâm Y tế Tiên Du.

Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt · 139 Đại La, Hà Nội · GPHĐ 4654/HNO-GPHĐ. Xem hồ sơ & chuyên môn

Câu hỏi tiếp theo bạn có thể cần

Đọc tiếp theo trình tự — từ chọn phương pháp đến gỡ nỗi sợ →