Nội soi dạ dày có lây bệnh không, dụng cụ có sạch không?

Nội soi dạ dày hầu như không lây bệnh nếu dụng cụ được khử khuẩn và xử lý đúng quy trình. Ống nội soi được sử dụng cho nhiều người nên về lý thuyết có nguy cơ truyền vi khuẩn, virus hoặc các tác nhân gây bệnh nếu quy trình làm sạch, khử khuẩn không được thực hiện đầy đủ. Tuy nhiên, tại cơ sở y tế tuân thủ quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, nguy cơ này rất thấp.

Nội soi dạ dày có thể có nguy cơ lây nhiễm nếu xảy ra sai sót trong quá trình làm sạch, khử khuẩn hoặc bảo quản dụng cụ, nhưng đây là biến cố hiếm gặp khi quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn được thực hiện đúng.

Ống nội soi dạ dày không nhất thiết phải dùng một lần mà thường được tái sử dụng sau khi trải qua quy trình tái xử lý phù hợp.

Làm sạch thủ công, khử khuẩn mức độ cao, tráng rửa, sấy khô và bảo quản đúng cách là những bước quan trọng để hạn chế lây nhiễm chéo.

Người bệnh có thể chủ động hỏi cơ sở nội soi về quy trình xử lý ống soi, dụng cụ sinh thiết và kiểm soát nhiễm khuẩn trước khi thực hiện.

1. Ống nội soi dạ dày có dùng chung không, dụng cụ có sạch không?

Ống nội soi dạ dày là thiết bị tái sử dụng, không phải thay mới sau từng bệnh nhân. Sau mỗi ca, ống soi phải được làm sạch, khử khuẩn mức độ cao, tráng rửa, sấy khô và bảo quản theo quy trình phù hợp trước khi sử dụng lại.

Quy trình xử lý không đơn giản chỉ là lau bên ngoài ống soi hoặc ngâm nhanh trong dung dịch sát khuẩn. Các bước cần được thực hiện có hệ thống, đặc biệt chú ý đến những kênh bên trong mà mắt thường không thể quan sát trực tiếp.

Thông thường, quá trình tái xử lý gồm:

• Làm sạch sơ bộ ngay sau khi kết thúc nội soi nhằm hạn chế chất bẩn và dịch tiết khô bám vào bề mặt hoặc bên trong các kênh.
• Kiểm tra thiết bị để phát hiện các vấn đề như rò rỉ, hư hỏng hoặc bất thường có thể ảnh hưởng đến quá trình xử lý.
• Làm sạch thủ công bằng dung dịch phù hợp và dụng cụ chuyên dụng để loại bỏ chất hữu cơ còn sót lại.
• Khử khuẩn mức độ cao nhằm loại bỏ phần lớn vi sinh vật có khả năng gây bệnh.
• Tráng rửa để loại bỏ hóa chất còn tồn dư.
• Sấy khô cả bề mặt và các kênh bên trong trước khi đưa vào bảo quản.
• Bảo quản trong điều kiện phù hợp để hạn chế tái nhiễm sau khi đã được xử lý.

Theo Hiệp hội Nội soi Tiêu hóa Hoa Kỳ (ASGE), các trường hợp lây nhiễm liên quan đến nội soi tiêu hóa được ghi nhận là rất hiếm. Những trường hợp đã được báo cáo chủ yếu liên quan đến sai sót trong quá trình tái xử lý ống nội soi hoặc thiết bị bị lỗi. ASGE nhấn mạnh việc làm sạch cơ học, khử khuẩn mức độ cao, tráng rửa và làm khô là những bước quan trọng trong quá trình xử lý ống nội soi trước khi sử dụng lại.

ASGE – Guideline for Infection Control During GI Endoscopy

Do đó, không nên đánh giá độ sạch của ống nội soi chỉ dựa vào việc cơ sở có máy rửa tự động hay không. Một quy trình an toàn cần kết hợp làm sạch đúng kỹ thuật, khử khuẩn phù hợp, sấy khô, bảo quản và kiểm soát chất lượng của toàn bộ quy trình.

2. Những bệnh nào có thể lây qua nội soi dạ dày?

Nếu ống nội soi hoặc dụng cụ đi kèm không được làm sạch, khử khuẩn đúng cách, vi khuẩn và virus từ người bệnh trước có thể còn tồn lưu và tạo nguy cơ truyền sang người thực hiện nội soi sau. Tuy nhiên, nguy cơ này rất thấp khi dụng cụ được xử lý đúng quy trình sau mỗi ca.

• Vi khuẩn HP (Helicobacter pylori): H. pylori là vi khuẩn cư trú trong lớp nhầy niêm mạc dạ dày, có liên quan đến viêm dạ dày, loét dạ dày – tá tràng và làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày. Nếu ống nội soi hoặc dụng cụ sinh thiết không được xử lý đúng, vi khuẩn có thể còn tồn lưu và tạo nguy cơ lây nhiễm chéo.
• Virus viêm gan B, viêm gan C: HBV và HCV có thể lây qua máu và một số dịch cơ thể. Vì vậy, về lý thuyết, nếu thiết bị nội soi bị nhiễm máu và không được làm sạch, khử khuẩn đúng quy trình, nguy cơ truyền virus có thể xảy ra. Tuy nhiên, đây là nguy cơ rất thấp khi cơ sở tuân thủ đầy đủ quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn.
• Các tác nhân khác: Một số vi khuẩn gây bệnh đường tiêu hóa và các tác nhân truyền nhiễm khác cũng có thể tạo nguy cơ lây nhiễm chéo nếu dụng cụ bị tái nhiễm hoặc xử lý không đúng. Tuy nhiên, những trường hợp này rất hiếm gặp khi quy trình làm sạch, khử khuẩn và bảo quản thiết bị được thực hiện đầy đủ.

Theo Sức khỏe & Đời sống, dụng cụ nội soi tiêu hóa có cấu tạo phức tạp và sau khi sử dụng có thể bị nhiễm nhiều loại dịch cơ thể, khiến việc làm sạch gặp khó khăn. Các chuyên gia được báo dẫn cho biết kiểm soát nhiễm khuẩn không tốt có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm từ người này sang người khác; vì vậy, việc xử lý dụng cụ, lựa chọn hóa chất và thiết bị khử khuẩn phù hợp, cũng như đào tạo nhân viên thực hiện quy trình, đều cần được chú trọng.

Sức khỏe & Đời sống – Cảnh báo nguy cơ nhiễm khuẩn HP, virus viêm gan từ nội soi tiêu hóa

3. Vì sao có thể xảy ra lây nhiễm chéo khi nội soi?

Lây nhiễm chéo khi nội soi có thể xảy ra khi chất bẩn hoặc vi sinh vật còn sót lại trên bề mặt, trong kênh của ống soi hoặc phụ kiện sau quá trình xử lý không đầy đủ. Các yếu tố liên quan có thể bao gồm làm sạch chưa kỹ, khử khuẩn không đúng, thiết bị lỗi, sấy không đầy đủ hoặc nhân viên chưa được đào tạo phù hợp.

Ống nội soi dạ dày có cấu tạo nhiều kênh nhỏ nên việc làm sạch đòi hỏi kỹ thuật chính xác. Chỉ làm sạch phần bên ngoài là chưa đủ vì dịch tiết và chất hữu cơ có thể đi vào các kênh bên trong trong quá trình nội soi.

Một số tình huống có thể làm giảm hiệu quả kiểm soát nhiễm khuẩn gồm:

• Chất hữu cơ còn sót lại sau bước làm sạch ban đầu có thể cản trở quá trình khử khuẩn tiếp theo.
• Dung dịch khử khuẩn không tiếp xúc đầy đủ với toàn bộ bề mặt hoặc các kênh bên trong có thể khiến một số vị trí không được xử lý hiệu quả.
• Bọt khí tồn tại trong kênh có thể ngăn dung dịch khử khuẩn tiếp xúc với toàn bộ bề mặt bên trong.
• Sấy không đầy đủ khiến môi trường ẩm tồn tại trong kênh, tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật phát triển.
• Thiết bị hư hỏng hoặc không được kiểm tra định kỳ có thể ảnh hưởng đến quá trình tái xử lý.
• Nhân viên thực hiện quy trình chưa được đào tạo hoặc không tuân thủ đúng hướng dẫn có thể làm tăng nguy cơ sai sót.

Chính vì vậy, kiểm soát nhiễm khuẩn không phải là một bước đơn lẻ mà là một chuỗi quy trình liên tục từ sau khi kết thúc ca nội soi cho đến khi thiết bị được đưa vào sử dụng lại.

4. Làm thế nào nhận biết cơ sở nội soi có kiểm soát nhiễm khuẩn tốt?

Người bệnh có thể đánh giá cơ sở nội soi thông qua quy trình xử lý thiết bị, khu vực làm sạch và bảo quản, việc sử dụng phụ kiện đúng quy định, nhân viên được đào tạo và khả năng giải thích rõ ràng về kiểm soát nhiễm khuẩn.

Không phải người bệnh nào cũng có thể trực tiếp kiểm tra toàn bộ quy trình tái xử lý ống nội soi. Tuy nhiên, một số câu hỏi đơn giản có thể giúp người bệnh hiểu rõ hơn về mức độ kiểm soát nhiễm khuẩn của cơ sở.

• Ống nội soi được xử lý như thế nào sau mỗi ca?
• Cơ sở có thực hiện đầy đủ các bước làm sạch và khử khuẩn theo hướng dẫn chuyên môn không?
• Dụng cụ có được sấy khô và bảo quản đúng cách sau khử khuẩn không?
• Kìm sinh thiết hoặc phụ kiện sử dụng trong trường hợp của mình là loại dùng một lần hay tái sử dụng?
• Nếu sử dụng máy tái xử lý tự động, ống soi có được làm sạch thủ công trước đó không?
• Nhân viên phụ trách tái xử lý thiết bị có được đào tạo và kiểm soát chất lượng định kỳ không?

5. Nội soi tại Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt

Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt tại 139 Đại La, phường Tương Mai, Hà Nội cung cấp dịch vụ nội soi thực quản, dạ dày, đại tràng và trực tràng. Người bệnh có thể chủ động đặt lịch và trao đổi với bác sĩ về quy trình nội soi, chuẩn bị trước thủ thuật và các vấn đề liên quan đến kiểm soát nhiễm khuẩn.

Các yếu tố liên quan đến an toàn dụng cụ nội soi gồm:

• Dụng cụ nội soi được xử lý sau mỗi ca: Ống nội soi sau khi sử dụng được làm sạch và khử khuẩn trước khi đưa vào ca tiếp theo, giúp hạn chế nguy cơ tồn lưu dịch tiết, vi khuẩn hoặc virus từ người bệnh trước.
• Chú trọng kiểm soát nhiễm khuẩn: Quy trình xử lý dụng cụ được thực hiện qua các bước cần thiết như làm sạch, khử khuẩn, tráng rửa, làm khô và bảo quản, qua đó giảm nguy cơ nhiễm khuẩn chéo trong nội soi tiêu hóa.
• Hệ thống nội soi hiện đại: Phòng khám sử dụng hệ thống nội soi tiêu hóa FUJI VP-7000, hỗ trợ bác sĩ quan sát rõ tổn thương ở đường tiêu hóa và phục vụ quá trình chẩn đoán.
• Hỗ trợ nội soi bằng công nghệ AI: Công nghệ hỗ trợ AI được ứng dụng trong quá trình quan sát hình ảnh nội soi, giúp bác sĩ có thêm cơ sở nhận diện và đánh giá những bất thường trên niêm mạc tiêu hóa.
• Thực hiện nhiều loại nội soi tiêu hóa: Người bệnh có thể thực hiện nội soi thực quản, dạ dày, đại tràng và trực tràng tại cùng một cơ sở, thuận tiện cho việc thăm khám và theo dõi các bệnh lý đường tiêu hóa.

Vượt hơn 10.000 km từ Đức trở về Việt Nam, anh Cường đã tranh thủ thực hiện tầm soát sức khỏe tiêu hóa bằng combo nội soi dạ dày và đại tràng tại Phòng khám Đa khoa Tiêu hóa Việt. Ca nội soi do bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm, trực tiếp thực hiện và diễn ra thành công. Sau thăm khám, anh Cường đánh giá cao chuyên môn của bác sĩ cùng sự chu đáo, tận tâm của đội ngũ điều dưỡng và cho biết sẽ tiếp tục lựa chọn phòng khám cho người thân trong tương lai.

Xem thêm: Khách hàng Việt Kiều Đức lựa chọn combo nội soi dạ dày và đại tràng tại Tiêu hóa Việt

6. Những câu hỏi liên quan về nội soi dạ dày có lây bệnh không?

Nội soi dạ dày dùng chung ống soi có nguy hiểm không?

Ống nội soi dạ dày thường được thiết kế để tái sử dụng. Việc dùng chung thiết bị giữa nhiều bệnh nhân không đồng nghĩa với lây bệnh nếu ống soi được làm sạch, khử khuẩn, sấy và bảo quản đúng quy trình sau mỗi ca.

Nội soi dạ dày có lây viêm gan B không?

Nguy cơ lây viêm gan B qua nội soi là rất thấp khi quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn được tuân thủ. Nguy cơ chủ yếu liên quan đến sai sót trong xử lý dụng cụ hoặc các vi phạm quy trình phòng ngừa lây nhiễm.

Nội soi dạ dày có lây vi khuẩn HP không?

H. pylori có thể tồn tại trong đường tiêu hóa nhưng quy trình làm sạch và khử khuẩn nội soi đúng cách có hiệu quả loại bỏ vi khuẩn này. Vì vậy, không nên mặc định rằng người nội soi sau bệnh nhân nhiễm HP sẽ bị lây HP.

Nội soi dạ dày gây mê và không gây mê khác nhau thế nào?

Nội soi dạ dày có nguy hiểm không, tỷ lệ biến chứng bao nhiêu?

Nội soi dạ dày có cần xét nghiệm máu không, khi nào cần xét nghiệm máu