Triệu chứng viêm đại tràng gồm những gì? Dấu hiệu cần nhận biết

Triệu chứng điển hình của viêm đại tràng gồm đau bụng hoặc đau quặn từng cơn, tiêu chảy, táo bón, đầy hơi, mót rặn và thay đổi tính chất phân. Một số người có thể đi ngoài ra chất nhầy hoặc máu, mệt mỏi, sốt hay sụt cân tùy nguyên nhân và mức độ viêm.

Đau bụng, rối loạn đại tiện và thay đổi tính chất phân là những triệu chứng thường gặp.

Người bệnh có thể bị tiêu chảy, táo bón hoặc thay đổi giữa hai tình trạng.

Máu trong phân, sốt, sụt cân không chủ ý hoặc triệu chứng kéo dài cần được kiểm tra.

Đau bụng dữ dội, đi ngoài ra nhiều máu, ngất hoặc mất nước nghiêm trọng là những dấu hiệu nguy hiểm.

Không thể chẩn đoán viêm đại tràng chỉ dựa vào triệu chứng. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu, xét nghiệm phân, nội soi đại tràng hoặc phương pháp khác tùy trường hợp.

1. Các triệu chứng viêm đại tràng thường gặp là gì?

Người bệnh có thể gặp một hoặc nhiều biểu hiện cùng lúc, với mức độ khác nhau tùy nguyên nhân.

• Đau bụng, đau quặn từng cơn: Người bệnh có thể đau âm ỉ hoặc đau quặn, thường ở vùng bụng dưới, quanh rốn hoặc dọc khung đại tràng. Cơn đau đôi khi xuất hiện trước khi đi ngoài và giảm sau đại tiện. Tuy nhiên, vị trí đau không cố định và không đủ để xác định bệnh.
• Tiêu chảy: Phân lỏng, phân không thành khuôn hoặc đi ngoài nhiều lần trong ngày có thể xuất hiện khi đại tràng bị viêm. Nếu tiêu chảy kéo dài, người bệnh có nguy cơ mất nước và rối loạn điện giải.
• Táo bón: Một số người gặp tình trạng phân khô cứng, khó đi ngoài hoặc phải rặn nhiều. Táo bón cũng có thể do chế độ ăn, thuốc hoặc các bệnh lý khác, vì vậy không nên mặc định đây là dấu hiệu viêm đại tràng.
• Thay đổi thói quen đại tiện: Người bệnh có thể đi ngoài nhiều lần hơn bình thường, đại tiện không đều hoặc có giai đoạn tiêu chảy xen kẽ táo bón. Tình trạng mới xuất hiện và kéo dài cần được đánh giá, nhất là khi đi kèm máu trong phân hoặc sụt cân.
• Đầy hơi, chướng bụng: Bụng căng tức, nhiều hơi, khó chịu sau ăn có thể đi kèm rối loạn đại tiện. Đây là triệu chứng không đặc hiệu, cũng thường gặp trong nhiều bệnh đường tiêu hóa.
• Mót rặn, cảm giác đi ngoài chưa hết: Người bệnh vẫn có cảm giác muốn đại tiện dù vừa đi ngoài xong, đôi khi chỉ đi được một lượng phân nhỏ. Biểu hiện này có thể gặp khi trực tràng hoặc đại tràng bị viêm.
• Phân có chất nhầy hoặc máu: Chất nhầy có thể xuất hiện khi niêm mạc ruột bị kích thích hoặc viêm. Máu trong phân là dấu hiệu cần được kiểm tra để xác định nguyên nhân, không nên tự kết luận do viêm đại tràng.

Bài viết “Các triệu chứng của bệnh viêm đại tràng” đề cập đến đau bụng, tiêu chảy và tình trạng phân có máu như những dấu hiệu cần chú ý khi đánh giá bệnh lý đại tràng. Nội dung cũng nhấn mạnh việc khai thác thời điểm khởi phát, thời gian đau bụng và tần suất tiêu chảy để hỗ trợ định hướng chẩn đoán.

2. Triệu chứng viêm đại tràng cấp và mạn tính khác nhau thế nào?

Viêm đại tràng cấp thường khởi phát trong thời gian ngắn, còn các bệnh viêm đại tràng mạn tính có thể kéo dài hoặc tái phát. Tuy nhiên, biểu hiện cụ thể phụ thuộc vào nguyên nhân, không chỉ dựa vào thời gian mắc bệnh.

• Ở tình trạng viêm cấp tính: Người bệnh có thể đột ngột đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn hoặc sốt. Một số trường hợp liên quan đến nhiễm trùng đường ruột, nhưng cũng có những nguyên nhân khác. Nếu tiêu chảy nhiều lần, người bệnh cần chú ý dấu hiệu mất nước như khát nhiều, khô miệng, tiểu ít, chóng mặt hoặc mệt lả.
• Ở các bệnh viêm đại tràng mạn tính: Triệu chứng có thể kéo dài hoặc tái phát theo từng đợt. Người bệnh có thể đau bụng, thay đổi thói quen đại tiện, đi ngoài ra máu hoặc chất nhầy, mệt mỏi và sụt cân. Chẳng hạn, viêm loét đại trực tràng chảy máu có thể gây tiêu chảy lẫn máu, mót rặn và cảm giác đi ngoài chưa hết.

3. Khi nào triệu chứng viêm đại tràng là dấu hiệu nguy hiểm?

Người có triệu chứng nghi viêm đại tràng cần được cấp cứu nếu đau bụng dữ dội hoặc đột ngột, bụng cứng, đi ngoài ra nhiều máu, ngất hoặc có dấu hiệu mất nước nghiêm trọng. Những biểu hiện này có thể liên quan đến biến chứng hoặc bệnh lý cấp tính cần xử trí kịp thời.

Các dấu hiệu cần đi cấp cứu gồm:

• Đau bụng dữ dội, tăng nhanh, bụng căng cứng hoặc đau kèm tình trạng toàn thân xấu đi.
• Đi ngoài ra nhiều máu, chảy máu liên tục hoặc phân đen như hắc ín kèm chóng mặt, choáng váng.
• Tiêu chảy nhiều gây mất nước nghiêm trọng, tiểu rất ít, ngất, lú lẫn hoặc mệt lả.
• Sốt cao kèm đau bụng nhiều, tiêu chảy nặng hoặc dấu hiệu suy kiệt.

Theo NHS, các triệu chứng viêm loét đại tràng có thể gồm tiêu chảy tái diễn, đau bụng, đi ngoài thường xuyên hoặc cấp bách, phân có máu hay chất nhầy, chướng bụng và cảm giác muốn đại tiện dù ruột đã rỗng. NHS khuyến cáo cần được đánh giá y tế khi xuất hiện các triệu chứng này; đau bụng dữ dội hoặc chảy máu nhiều cần được xử trí khẩn cấp. Đọc hướng dẫn của NHS về viêm loét đại tràng

4. Triệu chứng viêm đại tràng có thể nhầm với bệnh nào?

Đau bụng, tiêu chảy, táo bón và đầy hơi không chỉ xuất hiện ở viêm đại tràng mà còn có thể gặp trong nhiều bệnh đường tiêu hóa. Vì vậy, người bệnh cần được đánh giá nguyên nhân thay vì tự chẩn đoán qua các biểu hiện bên ngoài.

• Nhiễm trùng đường ruột: Có thể gây tiêu chảy khởi phát đột ngột, đau bụng, buồn nôn và đôi khi sốt. Một số trường hợp có máu hoặc chất nhầy trong phân.
• Hội chứng ruột kích thích: Thường gây đau bụng liên quan đến đại tiện, kèm tiêu chảy, táo bón hoặc thay đổi giữa hai tình trạng. Đây không đồng nghĩa với viêm niêm mạc đại tràng.
• Bệnh viêm ruột: Bao gồm viêm loét đại trực tràng chảy máu và bệnh Crohn. Người bệnh có thể bị tiêu chảy kéo dài, đau bụng, máu trong phân, mệt mỏi hoặc sụt cân.
• Polyp hoặc ung thư đại trực tràng: Có thể gây thay đổi thói quen đại tiện, chảy máu tiêu hóa, thiếu máu hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân. Những dấu hiệu này cần được kiểm tra, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ.

5. Chẩn đoán viêm đại tràng bằng cách nào?

Bác sĩ chẩn đoán dựa trên bệnh sử, thăm khám và các xét nghiệm phù hợp. Không phải người có đau bụng hoặc tiêu chảy đều cần nội soi ngay; chỉ định phụ thuộc vào triệu chứng, tuổi, yếu tố nguy cơ và kết quả đánh giá ban đầu.

• Thăm khám lâm sàng: Bác sĩ hỏi về thời gian xuất hiện triệu chứng, số lần đại tiện, đặc điểm phân, vị trí đau, thuốc đang sử dụng và tiền sử bệnh.
• Xét nghiệm máu: Có thể được chỉ định để đánh giá tình trạng thiếu máu, dấu hiệu viêm hoặc rối loạn do mất nước.
• Xét nghiệm phân: Hỗ trợ tìm tác nhân nhiễm trùng hoặc đánh giá dấu hiệu viêm trong một số trường hợp.
• Nội soi đại tràng: Giúp quan sát niêm mạc đại tràng, phát hiện vùng viêm, loét, polyp hoặc tổn thương bất thường khi có chỉ định. Bác sĩ có thể lấy mẫu sinh thiết để kiểm tra mô học.
• Các phương pháp chẩn đoán khác: Tùy tình trạng, bác sĩ có thể cân nhắc chẩn đoán hình ảnh hoặc xét nghiệm chuyên biệt.

Người bệnh nên trao đổi về mục đích, lợi ích và cách chuẩn bị trước mỗi xét nghiệm. Nếu được chỉ định nội soi đại tràng, cần thực hiện hướng dẫn làm sạch ruột của cơ sở y tế để hỗ trợ quá trình quan sát niêm mạc.

6. Khi có triệu chứng nghi viêm đại tràng, người bệnh nên làm gì?

Người có triệu chứng kéo dài hoặc tái phát nên đi khám chuyên khoa tiêu hóa để xác định nguyên nhân. Trong thời gian chờ khám, có thể theo dõi diễn biến đại tiện, bù nước phù hợp và duy trì chế độ ăn cân đối; không tự ý dùng thuốc để che lấp triệu chứng.

• Ghi lại diễn biến bệnh: Theo dõi số lần đi ngoài, tính chất phân, mức độ đau bụng, sốt và các biểu hiện đi kèm. Thông tin này giúp bác sĩ đánh giá tình trạng chính xác hơn.
• Bù nước khi tiêu chảy: Uống nước phù hợp; có thể sử dụng dung dịch bù nước điện giải theo hướng dẫn, nhất là khi đi ngoài nhiều lần.
• Ăn uống phù hợp với khả năng dung nạp: Chọn thực phẩm dễ tiêu nếu đang khó chịu, ăn đủ dinh dưỡng và tránh những món khiến triệu chứng nặng hơn. Không có một chế độ ăn duy nhất phù hợp cho mọi nguyên nhân viêm đại tràng.
• Không tự ý dùng thuốc: Tránh tự sử dụng kháng sinh, thuốc cầm tiêu chảy hoặc thuốc chống viêm khi chưa được nhân viên y tế hướng dẫn. Một số thuốc có thể không phù hợp với từng nguyên nhân bệnh.
• Không trì hoãn khám khi có dấu hiệu cảnh báo: Máu trong phân, sụt cân không chủ ý, sốt kéo dài hoặc đau bụng tăng cần được đánh giá y tế.

Tại Tiêu Hóa Việt, người bệnh có thể đăng ký thăm khám chuyên khoa tiêu hóa tại 139 Đại La, hoặc liên hệ hotline 0287 306 8668 để hỏi thông tin dịch vụ và lịch khám. Bác sĩ sẽ căn cứ tình trạng cụ thể để tư vấn hướng kiểm tra phù hợp.

7. Những câu hỏi thường gặp về triệu chứng viêm đại tràng

Viêm đại tràng đau bụng ở vị trí nào?

Người bệnh có thể đau quanh rốn, bụng dưới hoặc dọc khung đại tràng. Vị trí đau thay đổi theo từng người và không đủ để xác định bệnh, vì nhiều tình trạng tiêu hóa khác cũng gây đau tương tự.

Viêm đại tràng có gây đi ngoài ra máu không?

Có thể, đặc biệt ở một số bệnh viêm đại tràng gây loét. Tuy nhiên, máu trong phân cũng có thể do các nguyên nhân khác như bệnh lý hậu môn trực tràng hoặc tổn thương đường tiêu hóa. Người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân; nếu chảy máu nhiều, chóng mặt hoặc choáng, cần cấp cứu.

Viêm đại tràng có gây táo bón không?

Một số người có thể bị táo bón hoặc thay đổi giữa táo bón và tiêu chảy. Đây không phải biểu hiện đặc hiệu của viêm đại tràng nên cần đánh giá cùng các triệu chứng khác và tiền sử bệnh.

Nội soi dạ dày đại tràng combo giá bao nhiêu? Cần lưu ý những gì 

Bác sĩ Khánh chỉ rõ 7 điều cần biết trước khi nội soi dạ dày, đại tràng 

Quy trình nội soi dạ dày đại tràng tại Tiêu Hóa Việt cùng Bác sĩ CKI Nguyễn Quốc Khánh