Nội soi dạ dày qua đường mũi có tốt hơn qua miệng không?

Nội soi dạ dày qua đường mũi là phương pháp sử dụng ống nội soi kích thước nhỏ đưa qua lỗ mũi xuống thực quản, dạ dày và tá tràng để quan sát niêm mạc. So với nội soi qua miệng, phương pháp này có ưu điểm là ít kích thích vùng gốc lưỡi nên thường giảm phản xạ nôn và có thể thực hiện mà không cần an thần ở nhiều trường hợp. Tuy nhiên, không thể khẳng định nội soi qua mũi tốt hơn trong mọi trường hợp, bởi lựa chọn phương pháp còn phụ thuộc vào cấu trúc mũi, mục đích nội soi và khả năng cần can thiệp trong quá trình thực hiện.

Nội soi dạ dày qua đường mũi sử dụng ống nội soi nhỏ đưa qua lỗ mũi xuống thực quản, dạ dày và tá tràng để quan sát niêm mạc.

Ưu điểm nổi bật của phương pháp này là thường ít kích thích vùng gốc lưỡi nên giảm cảm giác buồn nôn so với nội soi qua miệng.

Nội soi qua mũi thường có thể thực hiện khi người bệnh tỉnh táo và gây tê tại chỗ, nhưng việc có cần an thần hay không vẫn do bác sĩ quyết định.

Người có hốc mũi hẹp, tắc nghẽn hoặc một số bệnh lý vùng mũi có thể không phù hợp với phương pháp này.

Khi cần thực hiện các thủ thuật can thiệp, nội soi qua miệng có thể thuận lợi hơn tùy loại thiết bị và dụng cụ sử dụng.

1. Ưu điểm và hạn chế của nội soi dạ dày qua đường mũi

Nội soi dạ dày qua đường mũi có ưu điểm là giảm phản xạ nôn, thường không cần gây mê sâu và giúp người bệnh tỉnh táo trong quá trình kiểm tra. Hạn chế của phương pháp là có thể gây khó chịu tại mũi, không phù hợp với người có bất thường tại hốc mũi và khả năng thực hiện một số can thiệp phụ thuộc vào loại thiết bị được sử dụng.

Theo thông tin được Sức khỏe & Đời sống, nội soi dạ dày qua đường mũi sử dụng ống nội soi nhỏ đưa qua mũi xuống dạ dày, giúp hạn chế kích thích vùng họng và giảm cảm giác khó chịu so với cách đưa ống soi qua miệng. Đây là một trong những lý do kỹ thuật này được quan tâm ở những người khó dung nạp nội soi đường miệng.

Sức khỏe & Đời sống – Lần đầu tiên thực hiện nội soi dạ dày qua mũi

Ưu điểm của nội soi dạ dày qua đường mũi

• Giảm phản xạ buồn nôn: Do ống soi không đi trực tiếp qua gốc lưỡi nên phương pháp này thường ít kích thích phản xạ nôn hơn. Đây là ưu điểm đáng chú ý với những người từng gặp khó khăn khi nội soi qua đường miệng.
• Có thể hạn chế sử dụng thuốc an thần: Với nội soi chẩn đoán phù hợp, người bệnh thường có thể thực hiện khi tỉnh táo và chỉ cần gây tê tại chỗ. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mọi trường hợp nội soi qua mũi đều không cần thuốc an thần.
• Người bệnh dễ phối hợp với bác sĩ: Khi vẫn tỉnh táo, người bệnh có thể nghe hướng dẫn và phản hồi trong quá trình kiểm tra. Điều này giúp bác sĩ thuận lợi hơn trong việc thực hiện thủ thuật ở một số trường hợp.
• Phù hợp với người có phản xạ nôn mạnh: Đây là nhóm có thể nhận thấy sự khác biệt rõ rệt nhất giữa nội soi qua mũi và qua miệng.

Hạn chế cần lưu ý

• Có thể gây khó chịu tại mũi: Ống nội soi đi qua hốc mũi vẫn có thể tạo cảm giác vướng, cay, chảy nước mắt hoặc khó chịu. Mức độ cảm nhận phụ thuộc vào cấu trúc mũi và khả năng chịu đựng của từng người.
• Không phù hợp với một số tình trạng tại mũi: Người có hốc mũi hẹp, tắc nghẽn, tổn thương niêm mạc hoặc đang chảy máu mũi cần được bác sĩ đánh giá trước.
• Khả năng can thiệp có thể hạn chế: Ống soi siêu nhỏ có ưu điểm về sự thoải mái nhưng kích thước nhỏ cũng khiến khả năng sử dụng một số dụng cụ can thiệp phụ thuộc vào từng hệ thống nội soi. Khi cần xử trí tổn thương phức tạp, bác sĩ có thể lựa chọn nội soi qua miệng.

2. Ai phù hợp với nội soi dạ dày qua đường mũi?

Nội soi dạ dày qua đường mũi có thể phù hợp với người có phản xạ nôn mạnh khi nội soi qua miệng, người muốn hạn chế sử dụng thuốc an thần hoặc cần nội soi chẩn đoán trong trạng thái tỉnh táo. Người có hẹp hốc mũi, tắc nghẽn hoặc bệnh lý vùng mũi cần được bác sĩ kiểm tra trước để xác định có thể thực hiện phương pháp này hay không.

Phương pháp này có thể được cân nhắc cho những trường hợp sau:

• Người từng nội soi qua miệng và thường xuyên buồn nôn, nôn ói hoặc cảm thấy quá khó chịu trong quá trình thực hiện.
• Người cần nội soi chẩn đoán và muốn hạn chế sử dụng thuốc an thần nếu tình trạng sức khỏe cho phép.
• Người muốn duy trì trạng thái tỉnh táo để có thể trao đổi với bác sĩ trong quá trình kiểm tra.
• Người không có bất thường đáng kể tại hốc mũi gây cản trở việc đưa ống nội soi.

Ngược lại, người đang nghẹt mũi nhiều, hẹp đường mũi, có tổn thương niêm mạc hoặc chảy máu mũi cần thông báo cho bác sĩ. Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể lựa chọn đường nội soi khác để bảo đảm thủ thuật diễn ra thuận lợi và an toàn.

Anh Hà Văn Sự (Hà Nội) từng gặp tình trạng đau dạ dày kéo dài và chủ động tìm hiểu thông tin trước khi quyết định thăm khám. Sau khi được bác sĩ trực tiếp thăm khám và nội soi tại Phòng khám Đa khoa Tiêu hóa Việt, anh Sự cho biết quá trình thực hiện nhẹ nhàng hơn so với lo lắng ban đầu. Trải nghiệm của anh Sự cho thấy việc lựa chọn phương pháp nội soi nên dựa trên tình trạng thực tế, chỉ định chuyên môn và khả năng đáp ứng của từng người.

Xem thêm: Nội soi dạ dày không đau: Trải nghiệm thực tế của khách hàng Hà Văn Sự

3. Nội soi dạ dày qua đường mũi thực hiện như thế nào?

Nội soi dạ dày qua đường mũi được thực hiện bằng cách gây tê tại chỗ, sau đó bác sĩ đưa ống nội soi kích thước nhỏ qua lỗ mũi xuống họng, thực quản, dạ dày và tá tràng để quan sát niêm mạc. Nếu phát hiện tổn thương, bác sĩ có thể lấy mẫu sinh thiết hoặc thực hiện xử trí phù hợp với loại thiết bị đang sử dụng.

Bước 1: Thăm khám và kiểm tra trước nội soi

Trước khi thực hiện, bác sĩ hỏi về tình trạng sức khỏe, bệnh lý đang mắc, thuốc đang sử dụng và tiền sử nội soi. Với nội soi qua mũi, tình trạng hốc mũi cũng là yếu tố cần được đánh giá để lựa chọn bên mũi thuận lợi.

Bước 2: Gây tê tại chỗ

Người bệnh có thể được sử dụng thuốc gây tê tại vùng mũi và họng nhằm giảm cảm giác khó chịu khi đưa ống soi. Với nội soi chẩn đoán phù hợp, phương pháp này thường không yêu cầu gây mê sâu.

Bước 3: Đưa ống nội soi qua mũi

Bác sĩ nhẹ nhàng đưa ống soi qua một bên mũi, đi xuống vùng họng, thực quản rồi vào dạ dày và tá tràng. Người bệnh được hướng dẫn phối hợp trong quá trình thực hiện.

Bước 4: Quan sát và đánh giá niêm mạc

Camera ở đầu ống soi truyền hình ảnh lên màn hình, giúp bác sĩ kiểm tra các cơ quan trong đường tiêu hóa trên và phát hiện những bất thường như viêm, loét, xuất huyết, polyp hoặc tổn thương nghi ngờ.

Bước 5: Sinh thiết hoặc xử trí khi cần

Nếu phát hiện vùng niêm mạc bất thường, bác sĩ có thể lấy mẫu mô để xét nghiệm khi loại ống soi và dụng cụ cho phép. Với những trường hợp cần can thiệp chuyên sâu hơn, bác sĩ sẽ cân nhắc phương pháp nội soi phù hợp.

4. Nội soi dạ dày qua đường mũi cần chuẩn bị gì?

Nội soi dạ dày qua đường mũi vẫn cần nhịn ăn và chuẩn bị dạ dày sạch trước khi thực hiện, dù ống nội soi được đưa qua mũi thay vì miệng. Người bệnh nên tuân thủ hướng dẫn của cơ sở nội soi để đảm bảo an toàn và giúp bác sĩ quan sát rõ niêm mạc.

Một số chuẩn bị thường gồm:

• Nhịn ăn: Không ăn thức ăn đặc trong khoảng 6–8 giờ trước nội soi. Có thể được phép uống một lượng nhỏ nước lọc trong khoảng thời gian nhất định trước thủ thuật, nhưng cần hỏi cơ sở thực hiện để biết chính xác.
• Thông báo tình trạng sức khỏe: Thông báo cho bác sĩ biết các bệnh đang mắc, thuốc đang sử dụng, đặc biệt là thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu, thuốc điều trị tiểu đường hoặc tiền sử dị ứng thuốc.
• Trao đổi về vấn đề ở mũi: Nếu đang nghẹt mũi nhiều, viêm mũi, chảy máu mũi thường xuyên, từng phẫu thuật vùng mũi hoặc có bất thường ở vách ngăn, cần báo trước để bác sĩ lựa chọn bên mũi phù hợp hoặc cân nhắc phương pháp khác.
• Vệ sinh mũi và miệng: Có thể vệ sinh răng miệng, súc miệng trước khi đến cơ sở y tế nhưng không được nuốt nước.
• Nếu có dùng thuốc an thần: Cần tuân thủ riêng hướng dẫn về nhịn ăn, nhịn uống và nên có người đi cùng để hỗ trợ sau thủ thuật.

5. Nên chọn nội soi dạ dày qua mũi hay qua miệng?

Người có phản xạ nôn mạnh, khó chịu nhiều khi nội soi qua miệng và chỉ cần nội soi chẩn đoán có thể được bác sĩ cân nhắc nội soi qua mũi. Trong khi đó, nội soi qua miệng có thể phù hợp hơn nếu người bệnh có bất thường tại hốc mũi hoặc cần thực hiện những can thiệp đòi hỏi dụng cụ chuyên biệt.

Có thể hình dung như sau:

• Nếu ưu tiên sự dễ chịu: Nội soi qua mũi có lợi thế vì hạn chế kích thích gốc lưỡi và thường giảm phản xạ nôn.
• Nếu sợ gây mê hoặc muốn tỉnh táo: Nội soi qua mũi có thể phù hợp với những trường hợp chẩn đoán không cần an thần.
• Nếu có vấn đề tại hốc mũi: Bác sĩ có thể cân nhắc nội soi qua miệng thay vì cố gắng đưa ống soi qua đường mũi.
• Nếu cần can thiệp: Nội soi qua miệng có thể thuận lợi hơn trong một số thủ thuật do khả năng sử dụng dụng cụ phụ thuộc vào kích thước và cấu tạo của ống soi.

Theo PubMed cho thấy nội soi bằng ống soi siêu nhỏ qua mũi có khả năng thực hiện thành công cao và được dung nạp tốt ở nhiều người bệnh. Kết quả này cho thấy nội soi qua mũi có thể là một lựa chọn phù hợp cho mục đích nội soi chẩn đoán, đặc biệt ở những người muốn hạn chế cảm giác khó chịu khi nội soi qua miệng.

PubMed – Tổng quan về nội soi bằng ống soi siêu nhỏ qua đường mũi

6. Những câu hỏi liên quan về nội soi dạ dày qua đường mũi

Nội soi dạ dày qua đường mũi có đau không?

Nội soi qua mũi thường giảm cảm giác buồn nôn so với đường miệng nhưng vẫn có thể gây vướng, cay hoặc khó chịu nhẹ tại mũi và họng. Gây tê tại chỗ có thể được sử dụng để giúp người bệnh dễ chịu hơn trong quá trình đưa ống soi.

Nội soi dạ dày qua đường mũi có cần gây mê không?

Không phải trường hợp nào cũng cần gây mê. Với nội soi chẩn đoán bằng ống soi nhỏ, người bệnh thường có thể tỉnh táo trong quá trình thực hiện và được gây tê tại chỗ. Việc có sử dụng thuốc an thần hay không vẫn cần được bác sĩ quyết định dựa trên tình trạng cụ thể.

Nội soi qua mũi có phát hiện được viêm loét dạ dày không?

Có. Nội soi qua mũi vẫn giúp bác sĩ quan sát niêm mạc thực quản, dạ dày và tá tràng để phát hiện nhiều tổn thương như viêm, loét hoặc vùng niêm mạc bất thường. Khi cần xác định bản chất tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết nếu thiết bị cho phép.

Nội soi dạ dày gây mê và không gây mê khác nhau thế nào?

Nội soi dạ dày có nguy hiểm không, tỷ lệ biến chứng bao nhiêu?

Nội soi dạ dày có cần xét nghiệm máu không, khi nào cần xét nghiệm máu