Ăn gì để phòng ngừa ung thư dạ dày? Thực phẩm nên ăn và cần hạn chế

Để phòng ngừa ung thư dạ dày hiệu quả, cần kết hợp giữa chế độ ăn uống lành mạnh, lối sống khoa học, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và thăm khám định kỳ khi cần thiết. Một số biện pháp quan trọng gồm kiểm tra và điều trị H. pylori nếu có nhiễm, hạn chế thực phẩm nhiều muối và thực phẩm hun khói, không hút thuốc, hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý và theo dõi định kỳ nếu có viêm teo dạ dày, dị sản ruột hoặc tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày.

Phòng ngừa ung thư dạ dày cần kết hợp chế độ ăn lành mạnh, vận động, kiểm soát cân nặng, không hút thuốc và hạn chế rượu bia.

Nên tăng rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, cá và các nguồn đạm ít chất béo trong khẩu phần hằng ngày.

Hạn chế thực phẩm nhiều muối, đồ muối chua, hun khói, chế biến sẵn và các món nướng cháy hoặc bảo quản không đúng cách.

H. pylori là yếu tố nguy cơ quan trọng của ung thư dạ dày. Khi được phát hiện, người bệnh cần được bác sĩ tư vấn điều trị và kiểm tra lại sau điều trị.

Người có tiền sử gia đình ung thư dạ dày, viêm teo niêm mạc, dị sản ruột hoặc các yếu tố nguy cơ khác có thể cần nội soi và theo dõi theo từng trường hợp.

1. Phòng ngừa ung thư dạ dày bằng chế độ ăn như thế nào?

Chế độ ăn hỗ trợ phòng ngừa ung thư dạ dày nên ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, thực phẩm giàu chất xơ và các nguồn đạm lành mạnh; đồng thời giảm muối, đồ muối chua, hun khói, thịt chế biến sẵn và thực phẩm được nướng ở nhiệt độ cao đến cháy xém.

• Nên ăn nhiều rau xanh và trái cây tươi: Rau xanh và trái cây cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất cùng nhiều hợp chất thực vật có hoạt tính chống oxy hóa. Có thể đa dạng hóa khẩu phần bằng rau cải, súp lơ, cà rốt, bí đỏ, cà chua, các loại rau lá xanh, cam, bưởi, táo, ổi hoặc các loại quả theo mùa.
• Ưu tiên thực phẩm tươi, ít qua chế biến: Cá, thịt gia cầm, trứng, đậu và các sản phẩm từ đậu có thể được sử dụng luân phiên để cung cấp protein. Khi chế biến, nên ưu tiên hấp, luộc, hầm hoặc áp chảo vừa chín thay vì thường xuyên chiên rán hoặc nướng cháy.Các loại ngũ cốc nguyên hạt, khoai, đậu và thực phẩm giàu chất xơ cũng có thể được đưa vào khẩu phần phù hợp với nhu cầu năng lượng của từng người.
• Giảm lượng muối trong khẩu phần: Ăn quá mặn là một yếu tố không có lợi cho sức khỏe dạ dày, đặc biệt khi kết hợp với nhiễm H. pylori. Vì vậy, nên giảm thói quen nêm nhiều muối, chấm quá nhiều nước mắm hoặc sử dụng thường xuyên các loại thực phẩm có hàm lượng natri cao. Đặc biệt, cần hạn chế các món như cá muối, thịt muối, dưa cà muối và một số loại thực phẩm đóng hộp, bảo quản bằng muối.

Hạn chế thực phẩm hun khói, chế biến sẵn và nướng cháy: Thịt hun khói, xúc xích, thịt nguội và các loại thịt chế biến sẵn không nên xuất hiện quá thường xuyên trong khẩu phần. Những món nướng ở nhiệt độ cao đến cháy xém cũng nên hạn chế.

Thông tin từ VnExpress Sức khỏe cũng ghi nhận các yếu tố như nhiễm H. pylori, hút thuốc, uống rượu bia và chế độ ăn nhiều muối, đồ muối chua, hun khói là những yếu tố cần lưu ý khi phòng ngừa ung thư dạ dày.

Xem bài tư vấn về phòng ngừa ung thư dạ dày trên VnExpress

2. Phòng ngừa ung thư dạ dày có cần kiêng hoàn toàn đồ cay, chua không?

Không cần kiêng hoàn toàn đồ cay, chua để phòng ngừa ung thư dạ dày. Hiện chưa có bằng chứng cho thấy mọi thực phẩm cay hoặc chua đều trực tiếp gây ung thư dạ dày. Tuy nhiên, nếu ăn quá nhiều hoặc thường xuyên, đặc biệt khi món ăn có nhiều muối, được hun khói hoặc bảo quản không đúng cách, có thể làm tăng các yếu tố nguy cơ liên quan đến tổn thương dạ dày.

• Đồ cay: Ớt và gia vị cay có thể gây nóng rát, đau hoặc khó chịu ở một số người, nhất là khi đang bị viêm hoặc bệnh lý dạ dày. Nếu xuất hiện triệu chứng sau khi ăn, nên giảm lượng sử dụng.
• Đồ chua: Các thực phẩm có tính acid như trái cây chua có thể làm tăng cảm giác khó chịu hoặc ợ nóng ở một số người, nhưng không cần loại bỏ hoàn toàn nếu cơ thể dung nạp tốt.
• Thực phẩm nhiều muối: Đây mới là nhóm nên hạn chế rõ ràng vì chế độ ăn nhiều muối có liên quan đến tăng nguy cơ ung thư dạ dày. Nên ưu tiên thực phẩm tươi và hạn chế đồ muối, thực phẩm hun khói, ướp muối hoặc chế biến sẵn.

3. Những thói quen nào giúp phòng ngừa ung thư dạ dày?

Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, vận động thường xuyên và xây dựng chế độ ăn cân đối là những thay đổi lối sống có thể góp phần giảm các yếu tố nguy cơ liên quan đến ung thư nói chung và sức khỏe dạ dày nói riêng.

• Không hút thuốc lá: Hút thuốc làm tăng nguy cơ của nhiều loại ung thư, trong đó có ung thư dạ dày. Vì vậy, bỏ thuốc là một trong những thay đổi quan trọng để giảm phơi nhiễm với các chất độc từ khói thuốc.
• Hạn chế rượu bia: Uống rượu thường xuyên hoặc với lượng lớn có thể gây nhiều tác động bất lợi đến sức khỏe. Với mục tiêu phòng ngừa ung thư, giảm lượng rượu bia hoặc không sử dụng là lựa chọn có lợi hơn. Đặc biệt, không nên kết hợp thói quen uống rượu bia với hút thuốc và chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, nhiều muối.
• Duy trì cân nặng và vận động hợp lý: Duy trì cân nặng phù hợp thông qua chế độ ăn cân đối và vận động thường xuyên giúp kiểm soát sức khỏe tổng thể. Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi, tập sức mạnh hoặc các hình thức vận động phù hợp thể trạng đều có thể được duy trì đều đặn.
• Ăn uống vệ sinh để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn: Nên ăn chín, uống nước sạch, rửa tay trước khi ăn và chú ý vệ sinh trong quá trình chế biến thực phẩm. Với người đang nhiễm H. pylori, việc tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và thực hành vệ sinh cá nhân, ăn uống phù hợp cũng giúp hạn chế nguy cơ lây nhiễm trong gia đình.

H. pylori có thể gây viêm dạ dày mạn tính và thúc đẩy quá trình tổn thương niêm mạc theo thời gian. Tuy nhiên, nhiễm H. pylori không có nghĩa chắc chắn sẽ mắc ung thư dạ dày. Bằng chứng tổng hợp cho thấy tiệt trừ H. pylori có thể làm giảm nguy cơ ung thư dạ dày ở một số nhóm người nhiễm, trong đó lợi ích được ghi nhận rõ hơn ở những quần thể có nguy cơ ung thư dạ dày cao.

National Cancer Institute (NCI) – H. pylori and Cancer

4. Ai cần chủ động kiểm tra để phòng ngừa ung thư dạ dày?

Người có tiền sử gia đình ung thư dạ dày, nhiễm H. pylori, viêm teo niêm mạc, dị sản ruột hoặc các yếu tố nguy cơ khác nên được bác sĩ đánh giá để xác định nhu cầu nội soi và theo dõi.

• Người có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày: Đặc biệt khi có nhiều người thân cùng mắc bệnh hoặc người thân được chẩn đoán ở độ tuổi tương đối trẻ.
• Người từng nhiễm H. pylori: Nếu đã phát hiện nhiễm khuẩn, cần điều trị theo chỉ định và xác nhận kết quả sau điều trị khi bác sĩ yêu cầu.
• Người có tổn thương tiền ung thư: Viêm teo niêm mạc, dị sản ruột hoặc loạn sản cần được đánh giá dựa trên mức độ và phạm vi tổn thương để xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp.
• Người xuất hiện triệu chứng bất thường kéo dài: Đau hoặc khó chịu vùng thượng vị, đầy bụng, khó tiêu kéo dài, nôn, chán ăn, sụt cân không chủ ý, đi ngoài phân đen hoặc nôn ra máu là những dấu hiệu cần được khám sớm.

5. Những câu hỏi thường gặp về phòng ngừa ung thư dạ dày

Ăn tỏi có phòng ngừa ung thư dạ dày không?

Tỏi có chứa nhiều hợp chất sinh học và có thể là một phần của chế độ ăn đa dạng. Tuy nhiên, chưa nên xem tỏi như một phương pháp có thể thay thế việc kiểm soát H. pylori, bỏ thuốc lá, giảm rượu bia hoặc theo dõi y tế khi có nguy cơ.

Uống nước ép rau củ có phòng ung thư dạ dày không?

Nước ép có thể cung cấp một phần vitamin và khoáng chất nhưng không thay thế hoàn toàn rau củ nguyên dạng. Khi có thể, nên ăn đa dạng rau và trái cây để tận dụng cả chất xơ và các thành phần dinh dưỡng khác.

Người khỏe mạnh có cần nội soi dạ dày định kỳ không?

Không có một lịch nội soi áp dụng giống nhau cho tất cả mọi người. Nhu cầu nội soi phụ thuộc tuổi, triệu chứng, tiền sử gia đình, H. pylori, các tổn thương tiền ung thư và nguy cơ cá nhân.

Đã diệt H. pylori thì có còn nguy cơ ung thư dạ dày không?

Có thể vẫn còn nguy cơ, đặc biệt nếu niêm mạc dạ dày đã xuất hiện những thay đổi mạn tính như viêm teo hoặc dị sản ruột. Vì vậy, diệt H. pylori là một bước quan trọng nhưng không đồng nghĩa nguy cơ đã trở về bằng không.

Nội soi sinh thiết dạ dày bao lâu có kết quả? Có cần chờ đợi lâu không

Nội soi dạ dày sinh thiết là gì? Dấu hiệu cần nội soi sinh thiết