Bị loét dạ dày có cần nội soi không, bao lâu soi lại?

Thẩm định chuyên môn: BS.CKI NGUYỄN QUỐC KHÁNH
- Bác sĩ Nội soi tiêu hóa · Hơn 12 năm kinh nghiệm
- Nguyên Phó trưởng khoa Thăm dò chức năng – Trung tâm Y tế Tiên Du
Loét dạ dày cần nội soi khi bác sĩ nghi ngờ có ổ loét, triệu chứng kéo dài hoặc xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo. Nội soi giúp quan sát trực tiếp vị trí, kích thước và mức độ tổn thương, đồng thời có thể sinh thiết khi cần để đánh giá nguyên nhân và loại trừ tổn thương ác tính. Với loét dạ dày, bác sĩ có thể cân nhắc nội soi kiểm tra sau khoảng 8–12 tuần, đặc biệt khi ổ loét có đặc điểm nghi ngờ, kích thước lớn, chưa được sinh thiết hoặc chưa lành sau điều trị.
Nội soi giúp nhìn trực tiếp ổ loét, đánh giá vị trí, kích thước và đặc điểm tổn thương.
Khi cần, bác sĩ có thể sinh thiết ổ loét để loại trừ tổn thương ác tính và xét nghiệm HP.
Người có loét dạ dày nên được đánh giá nguyên nhân, trong đó có H. pylori và việc sử dụng thuốc NSAID.
Không phải mọi trường hợp đều cần nội soi lại sau cùng một khoảng thời gian.
Với loét dạ dày, bác sĩ có thể cân nhắc nội soi lại sau khoảng 8–12 tuần để đánh giá liền ổ loét trong những trường hợp phù hợp.
Nếu có nôn ra máu, đi ngoài phân đen, choáng hoặc đau bụng dữ dội, cần đến cơ sở y tế ngay thay vì chờ lịch nội soi định kỳ.
1. Vì sao loét dạ dày cần phải nội soi?
Nội soi là phương pháp quan trọng để xác định chính xác ổ loét dạ dày, đánh giá mức độ tổn thương và phát hiện các dấu hiệu bất thường mà chỉ dựa vào triệu chứng khó xác định được. Không phải người bị loét dạ dày nào cũng cần nội soi nhiều lần, nhưng bác sĩ có thể chỉ định nội soi để chẩn đoán hoặc theo dõi trong những trường hợp cần thiết.
Nội soi giúp:
- Xác định vị trí và kích thước ổ loét: Bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc, đánh giá ổ loét nông hay sâu, đơn độc hay nhiều vị trí.
- Đánh giá nguy cơ chảy máu: Phát hiện ổ loét đang chảy máu hoặc có dấu hiệu nguy cơ xuất huyết và can thiệp cầm máu khi phù hợp.
- Sinh thiết khi cần: Mẫu mô có thể được lấy tại vùng tổn thương để làm xét nghiệm, đặc biệt khi hình ảnh ổ loét có đặc điểm bất thường.
- Phân biệt loét lành tính với tổn thương nghi ngờ: Một số tổn thương ung thư dạ dày có thể biểu hiện giống ổ loét, vì vậy nội soi kết hợp sinh thiết có vai trò quan trọng trong chẩn đoán.
- Theo dõi khả năng lành ổ loét: Với một số trường hợp loét dạ dày, bác sĩ có thể chỉ định nội soi kiểm tra sau điều trị để đánh giá mức độ hồi phục.
Đặc biệt, nếu người bệnh có nôn ra máu, đi ngoài phân đen, thiếu máu, sụt cân không rõ nguyên nhân, nôn kéo dài hoặc đau bụng tăng, cần được thăm khám sớm để bác sĩ đánh giá và chỉ định nội soi phù hợp.

Theo VnExpress Sức khỏe, nội soi dạ dày là phương pháp được áp dụng rộng rãi để chẩn đoán viêm loét, giúp bác sĩ quan sát trực tiếp vị trí và tình trạng tổn thương. Trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể lấy mẫu sinh thiết quanh ổ loét để đánh giá nhiễm H. pylori hoặc những bất thường cần kiểm tra thêm, đồng thời có thể thực hiện cầm máu trong trường hợp ổ loét gây xuất huyết.
Xem bài “Những điều cần biết về viêm loét dạ dày” – VnExpress
2. Nội soi có giúp biết ổ loét lành hay chưa?
Có. Nội soi giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc dạ dày để đánh giá ổ loét đã lành, đang thu nhỏ hay vẫn còn tổn thương sau điều trị. Đây là cách đánh giá rõ hơn so với chỉ dựa vào việc các triệu chứng như đau thượng vị, đầy bụng hoặc ợ nóng đã giảm.
Qua nội soi, bác sĩ có thể:
- So sánh kích thước và hình thái ổ loét với lần nội soi trước.
- Kiểm tra niêm mạc đã phục hồi hay vẫn còn viêm, trợt hoặc loét.
- Phát hiện tình trạng chậm lành, tái phát hoặc xuất hiện tổn thương bất thường.
- Sinh thiết lại khi cần, nhất là khi ổ loét dạ dày lâu lành hoặc có hình ảnh nghi ngờ.
Không phải mọi trường hợp loét dạ dày đều cần nội soi lại. Thời điểm kiểm tra sẽ được bác sĩ cân nhắc dựa trên vị trí ổ loét, đặc điểm tổn thương, đáp ứng điều trị và các yếu tố nguy cơ của từng người bệnh.

Doctor giving injection to boy
Theo hướng dẫn của ASGE, với loét dạ dày, những ổ loét chưa lành sau khoảng 8–12 tuần điều trị cần được đánh giá lại và sinh thiết; nội soi theo dõi cũng được cân nhắc khi ổ loét có đặc điểm nghi ngờ hoặc người bệnh vẫn còn triệu chứng.
3. Loét dạ dày bao lâu nên nội soi lại?
Với loét dạ dày, bác sĩ thường cân nhắc nội soi kiểm tra lại sau khoảng 8 – 12 tuần điều trị để đánh giá ổ loét đã lành hay chưa, đặc biệt khi ổ loét có kích thước lớn, hình ảnh bất thường hoặc đã được sinh thiết trước đó. Thời điểm cụ thể có thể sớm hoặc muộn hơn tùy tình trạng của từng người bệnh.
Nội soi lại thường được cân nhắc khi:
- Ổ loét chưa lành hoặc triệu chứng vẫn kéo dài dù đã điều trị.
- Ổ loét có hình ảnh nghi ngờ, cần kiểm tra và sinh thiết lại.
- Người bệnh có thiếu máu, sụt cân, nôn kéo dài hoặc các dấu hiệu cảnh báo khác.
- Xuất hiện nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc đau tăng, cần thăm khám sớm thay vì chờ đến lịch nội soi định kỳ.
- Bác sĩ cần xác nhận niêm mạc đã phục hồi trước khi kết thúc hoặc điều chỉnh kế hoạch điều trị.

4. Vì sao người bị loét dạ dày có thể cần sinh thiết?
Sinh thiết được thực hiện trong quá trình nội soi khi bác sĩ cần xác định bản chất của tổn thương hoặc tìm nguyên nhân liên quan như H. pylori.
Một số mục đích của sinh thiết gồm:
- Đánh giá tổn thương nghi ngờ: Một số ổ loét dạ dày có hình ảnh cần loại trừ ung thư.
- Kiểm tra tế bào bất thường: Mẫu mô được gửi làm giải phẫu bệnh để đánh giá dưới kính hiển vi.
- Tìm H. pylori: Mẫu niêm mạc có thể được sử dụng cho một số xét nghiệm tìm HP.
- Đánh giá ổ loét chưa lành: Nếu ổ loét vẫn tồn tại ở lần kiểm tra sau, bác sĩ có thể cần lấy mẫu lại.
5. Loét dạ dày có cần kiểm tra vi khuẩn HP không?
Có. Người bị loét dạ dày thường được khuyến nghị kiểm tra vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) vì đây là một trong những nguyên nhân quan trọng gây viêm và loét dạ dày – tá tràng. Xác định có nhiễm HP hay không giúp bác sĩ lựa chọn hướng điều trị phù hợp và giảm nguy cơ ổ loét tái phát.
Một số phương pháp kiểm tra HP thường được sử dụng gồm:
- Test hơi thở: Không xâm lấn, thường được sử dụng để phát hiện HP và kiểm tra sau điều trị.
- Xét nghiệm phân: Có thể phát hiện kháng nguyên HP và được sử dụng trong một số trường hợp.
- Sinh thiết khi nội soi: Bác sĩ lấy mẫu niêm mạc dạ dày để thực hiện các xét nghiệm xác định HP.
Nếu kết quả dương tính, bác sĩ sẽ cân nhắc phác đồ diệt HP kết hợp điều trị ổ loét. Sau khi hoàn thành phác đồ, người bệnh thường cần kiểm tra lại để xác nhận HP đã được loại trừ.

Lưu ý: Một số thuốc như kháng sinh, bismuth và thuốc ức chế tiết acid PPI có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của xét nghiệm HP. Vì vậy, người bệnh nên thông báo các thuốc đang sử dụng và thực hiện xét nghiệm theo hướng dẫn của bác sĩ.
6. Nội soi loét dạ dày tại Phòng khám Tiêu hóa Việt
Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt thực hiện nội soi dạ dày nhằm phát hiện ổ loét, đánh giá vị trí, kích thước, mức độ tổn thương và kiểm tra các bất thường đi kèm. Người bệnh được bác sĩ chuyên khoa trực tiếp thăm khám, chỉ định phương pháp nội soi và tư vấn kết quả sau khi thực hiện.
Một số điểm nổi bật khi nội soi loét dạ dày tại Tiêu Hóa Việt:
- Bác sĩ chuyên khoa trực tiếp nội soi: Quan sát ổ loét, đánh giá đặc điểm tổn thương và chỉ định sinh thiết khi cần.
- Hệ thống nội soi Fujifilm thế hệ mới: Hỗ trợ hình ảnh rõ nét, giúp bác sĩ quan sát niêm mạc và những vùng bất thường trong đường tiêu hóa.
- Công nghệ tăng cường hình ảnh và phóng đại: Hỗ trợ đánh giá kỹ hơn cấu trúc bề mặt, vi mạch và những tổn thương nghi ngờ.
- Có nội soi gây mê: Phù hợp với người sợ đau, dễ buồn nôn hoặc căng thẳng khi nội soi, giúp quá trình thực hiện nhẹ nhàng hơn.
- Sinh thiết khi có chỉ định: Với ổ loét có đặc điểm bất thường, bác sĩ có thể lấy mẫu mô để làm xét nghiệm và hỗ trợ phân biệt tổn thương lành tính với tổn thương nghi ngờ.
- Kiểm tra HP: Người bệnh loét dạ dày có thể được chỉ định xét nghiệm H. pylori bằng phương pháp phù hợp để xác định nguyên nhân và xây dựng hướng điều trị.
- Tư vấn sau nội soi: Bác sĩ giải thích kết quả, hướng dẫn điều trị và hẹn thời điểm nội soi kiểm tra lại nếu cần.

7. Những câu hỏi thường gặp về loét dạ dày và nội soi
Loét dạ dày đã hết đau có cần nội soi lại không?
Không phải trường hợp nào cũng cần. Quyết định phụ thuộc vào đặc điểm ổ loét ban đầu, kết quả sinh thiết, nguyên nhân và đáp ứng điều trị.
Nội soi có phát hiện ung thư dạ dày không?
Nội soi giúp bác sĩ quan sát trực tiếp những vùng niêm mạc bất thường và lấy mẫu sinh thiết khi cần. Tuy nhiên, chẩn đoán ung thư cần dựa trên kết quả mô bệnh học khi có chỉ định.
Nôn ra máu khi bị loét dạ dày có nguy hiểm không?
Có thể là dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa. Nếu nôn ra máu, đi ngoài phân đen, choáng hoặc đau bụng dữ dội, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay.
Ung thư dạ dày là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách phát hiện sớm
LẮNG NGHE CƠ THỂ - "HIỂU ĐÚNG" ĐỂ CHỦ ĐỘNG
BẢO VỆ SỨC KHỎE TIÊU HÓA
Bạn đang có một triệu chứng tiêu hóa khiến mình băn khoăn? Đừng chủ quan, cũng đừng hoang mang — hãy tìm hiểu thông tin đúng & chủ động tìm kiếm sự tư vấn y tế khi cần thiết.
Vì sức khỏe tiêu hóa người Việt
“Lắng nghe hôm nay – Khỏe tiêu hóa ngày mai.”



