Biến chứng loét dạ dày: 5 tác hại nguy hiểm cần cảnh giác

Biến chứng loét dạ dày có thể xảy ra khi ổ loét không được phát hiện, điều trị hoặc kiểm soát nguyên nhân đúng cách, trong đó đáng chú ý là xuất huyết tiêu hóa, thủng dạ dày và hẹp đường ra của dạ dày. Ngoài ra, người bệnh có tổn thương dạ dày mạn tính, đặc biệt liên quan đến H. pylori, cần được theo dõi để phát hiện sớm các thay đổi tiền ung thư hoặc ung thư dạ dày.

Xuất huyết tiêu hóa, thủng dạ dày và tắc nghẽn đường ra dạ dày là những biến chứng quan trọng của bệnh loét dạ dày tá tràng.

Xuất huyết có thể biểu hiện bằng nôn ra máu, nôn như bã cà phê hoặc đi ngoài phân đen.

Thủng ổ loét thường gây đau bụng dữ dội, đột ngột và có thể dẫn đến viêm phúc mạc, nhiễm trùng nghiêm trọng.

Hẹp môn vị hoặc tắc nghẽn đường ra dạ dày có thể khiến người bệnh nhanh no, đầy bụng, nôn ói và sụt cân.

Ung thư dạ dày không nên được hiểu là ổ loét chắc chắn chuyển thành ung thư, nhưng một số tổn thương mạn tính và nhiễm H. pylori có liên quan đến nguy cơ ung thư, đồng thời ổ loét dạ dày cần được đánh giá để loại trừ tổn thương ác tính.

Nôn ra máu, đi ngoài phân đen, đau bụng dữ dội đột ngột, choáng hoặc ngất là những dấu hiệu cần được cấp cứu.

1. Những tác hại do loét dạ dày gây nên

Loét dạ dày nếu không được điều trị đúng cách có thể gây nhiều biến chứng, trong đó đáng lưu ý nhất là xuất huyết tiêu hóa và thủng dạ dày. Một số trường hợp còn có thể dẫn đến hẹp môn vị hoặc các vấn đề nghiêm trọng khác nếu ổ loét kéo dài, tái phát.

• Xuất huyết tiêu hóa: Ổ loét ăn sâu vào mạch máu có thể gây chảy máu. Người bệnh có thể nôn ra máu, nôn ra chất màu nâu như bã cà phê hoặc đi ngoài phân đen. Đây là tình trạng cần được cấp cứu.
• Thủng dạ dày: Khi ổ loét ăn sâu xuyên qua thành dạ dày, dịch và thức ăn có thể tràn vào ổ bụng, gây viêm phúc mạc. Người bệnh thường đau bụng dữ dội, đột ngột và cần được xử trí khẩn cấp.
• Hẹp môn vị: Viêm và sẹo xơ quanh ổ loét có thể làm hẹp đường thoát của thức ăn khỏi dạ dày, gây đầy bụng, nhanh no, buồn nôn hoặc nôn sau ăn.
• Loét tái phát: Nếu không loại trừ H. pylori, tiếp tục sử dụng NSAID hoặc các yếu tố gây loét không được kiểm soát, ổ loét có thể tái phát sau điều trị.
• Nguy cơ tổn thương ác tính: Một ổ loét dạ dày cần được đánh giá và theo dõi phù hợp để phân biệt với tổn thương ung thư hoặc loại trừ ung thư trong những trường hợp có nghi ngờ.

Nếu xuất hiện nôn ra máu, đi ngoài phân đen, đau bụng dữ dội đột ngột, chóng mặt hoặc ngất, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được cấp cứu và xử trí kịp thời.

Theo NIDDK thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), bệnh loét dạ dày tá tràng có thể dẫn đến các biến chứng như xuất huyết, thủng, xâm lấn vào cơ quan lân cận và tắc nghẽn khiến thức ăn không thể lưu thông bình thường từ dạ dày xuống tá tràng. NIDDK – Peptic Ulcers

2. Loét dạ dày có gây ung thư dạ dày không?

Loét dạ dày không tự biến thành ung thư, nhưng một số trường hợp có thể liên quan đến nguy cơ ung thư hoặc là biểu hiện của tổn thương ác tính cần được loại trừ. Đặc biệt, loét kéo dài do nhiễm H. pylori có thể đi kèm quá trình viêm mạn tính và các thay đổi niêm mạc như viêm teo, dị sản ruột, từ đó làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày. Vì vậy, người bệnh cần điều trị đúng nguyên nhân và theo dõi ổ loét theo chỉ định.

• Nhiễm H. pylori kéo dài: H. pylori gây viêm niêm mạc dạ dày mạn tính và là yếu tố nguy cơ quan trọng của ung thư dạ dày. Nếu không được điều trị, tình trạng viêm kéo dài có thể dẫn đến những thay đổi bất lợi ở niêm mạc.
• Viêm teo và dị sản ruột: Đây là những thay đổi niêm mạc có liên quan đến quá trình tiến triển nguy cơ ung thư dạ dày. Tuy nhiên, không phải người bị viêm teo hoặc dị sản ruột đều phát triển thành ung thư.
• Ổ loét không lành hoặc có hình ảnh bất thường: Một số trường hợp ung thư dạ dày có thể biểu hiện dưới dạng tổn thương loét. Vì vậy, khi phát hiện loét dạ dày, đặc biệt là ổ loét có đặc điểm bất thường hoặc không lành sau điều trị, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết và nội soi kiểm tra lại để loại trừ ung thư.

Theo VnExpress Sức khỏe, loét dạ dày tá tràng là một nguyên nhân quan trọng của xuất huyết tiêu hóa; người bệnh có thể gặp nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen và cần nhập viện sớm khi có dấu hiệu chảy máu. VnExpress Sức khỏe – Phòng ngừa biến chứng do loét dạ dày tá tràng

3. Dấu hiệu biến chứng loét dạ dày cần đi cấp cứu

Nôn ra máu, đi ngoài phân đen, đau bụng dữ dội đột ngột, choáng hoặc ngất là những dấu hiệu cảnh báo biến chứng nặng. Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay thay vì tự điều trị tại nhà.

Cần đặc biệt lưu ý nếu người đang có bệnh lý dạ dày xuất hiện:

• Nôn ra máu hoặc nôn có màu giống bã cà phê.
• Đi ngoài phân đen, đặc biệt khi kèm chóng mặt hoặc mệt lả.
• Đau bụng dữ dội và đột ngột, đau liên tục hoặc bụng cứng.
• Nôn nhiều lần, không thể ăn uống hoặc giữ được thức ăn, nước uống.
• Choáng, ngất, tim đập nhanh, da lạnh hoặc vã mồ hôi.
• Sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân hoặc tình trạng đau dạ dày ngày càng nặng.

Đặc biệt, không nên chờ đến khi đau quá mức mới đi khám. Một số biến chứng tiêu hóa có thể diễn tiến nhanh và cần can thiệp tại bệnh viện.

4. Làm gì để hạn chế biến chứng loét dạ dày?

Kiểm soát nguyên nhân, dùng thuốc đúng chỉ định, điều trị H. pylori nếu có và hạn chế các yếu tố làm tăng nguy cơ là những biện pháp quan trọng để giảm khả năng loét tiến triển hoặc tái phát.

Người đã được chẩn đoán loét dạ dày nên chú ý:

• Tuân thủ phác đồ điều trị: Không tự ý ngừng thuốc khi triệu chứng vừa giảm vì ổ loét có thể chưa lành hoàn toàn.
• Điều trị H. pylori nếu được xác định nhiễm: Cần dùng đúng và đủ phác đồ, đồng thời kiểm tra lại theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Không tự ý sử dụng NSAIDs: Nếu đang cần thuốc giảm đau chống viêm lâu dài, nên trao đổi với bác sĩ để đánh giá nguy cơ và lựa chọn phương án phù hợp.
• Hạn chế rượu bia và bỏ thuốc lá: Đây là những yếu tố có thể ảnh hưởng bất lợi đến niêm mạc và quá trình lành ổ loét.
• Tái khám khi triệu chứng kéo dài hoặc tái phát: Đặc biệt cần kiểm tra lại nếu ổ loét không lành hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường.

5. Khi nào người bị loét dạ dày cần nội soi lại?

Nội soi lại có thể được chỉ định tùy vị trí, đặc điểm ổ loét, triệu chứng và đáp ứng điều trị. Trường hợp ổ loét dạ dày cần theo dõi để xác nhận lành hoặc loại trừ tổn thương bất thường có thể được bác sĩ chỉ định tái nội soi.

Không phải tất cả người bệnh đều cần nội soi lặp lại với cùng một thời điểm. Bác sĩ sẽ cân nhắc dựa trên:

• Đặc điểm và vị trí của ổ loét khi nội soi lần đầu.
• Kết quả sinh thiết nếu đã được lấy mẫu mô.
• Triệu chứng có cải thiện sau điều trị hay không.
• Nguyên nhân gây loét đã được xử lý đầy đủ hay chưa.
• Người bệnh có xuất hiện dấu hiệu cảnh báo như sụt cân, nôn kéo dài, chảy máu tiêu hóa hay không.

Nếu ổ loét không lành hoặc tái phát, bác sĩ có thể cần đánh giá lại H. pylori, thuốc đang sử dụng và các nguyên nhân ít gặp khác.

6. Câu hỏi thường gặp về biến chứng loét dạ dày

Loét dạ dày có gây chảy máu không?

Có. Khi ổ loét ăn sâu vào thành dạ dày và làm tổn thương mạch máu, người bệnh có thể bị xuất huyết tiêu hóa. Dấu hiệu thường gặp là nôn ra máu, nôn ra chất màu nâu như bã cà phê hoặc đi ngoài phân đen. Đây là biến chứng nguy hiểm cần được cấp cứu kịp thời.

Đau bụng dữ dội có phải thủng dạ dày không?

Đau bụng dữ dội, xuất hiện đột ngột có thể là dấu hiệu cảnh báo thủng ổ loét, nhưng không thể xác định chỉ dựa vào triệu chứng. Nếu cơn đau khởi phát đột ngột, tăng nhanh, kéo dài hoặc kèm bụng cứng, nôn ói, choáng váng, người bệnh cần đến bệnh viện ngay để được thăm khám và xử trí.

Loét dạ dày có nhất thiết dẫn đến ung thư không?

Không. Loét dạ dày không đồng nghĩa với ung thư và phần lớn người bị loét không phát triển thành ung thư dạ dày. Tuy nhiên, nhiễm H. pylori kéo dài và một số thay đổi mạn tính của niêm mạc như viêm teo, dị sản ruột có thể làm tăng nguy cơ ung thư. Vì vậy, người bệnh cần điều trị đúng nguyên nhân và tái khám theo chỉ định.

Nội soi sinh thiết dạ dày bao lâu có kết quả? Có cần chờ đợi lâu không

Nội soi dạ dày sinh thiết là gì? Dấu hiệu cần nội soi sinh thiết