Nội soi đại tràng có cắt polyp luôn được không?

Trong đa số trường hợp, bác sĩ có thể cắt polyp ngay trong cùng 1 lần nội soi đại tràng nếu đủ điều kiện an toàn. Với polyp nhỏ, đặc biệt từ 5 mm trở lên, bác sĩ thường cân nhắc cắt bỏ bằng dụng cụ nội soi chuyên dụng và gửi mẫu xét nghiệm mô bệnh học. Trường hợp polyp lớn, số lượng nhiều hoặc có nguy cơ biến chứng cao, bác sĩ có thể chỉ định cắt thành nhiều lần để đảm bảo an toàn.

Cắt ngay khi nội soi: Đa số polyp nhỏ được cắt bỏ trực tiếp trong cùng một lần nội soi, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và phòng ngừa nguy cơ ung thư.

Trường hợp cần hoãn: Cần hoãn cắt nếu polyp quá lớn (trên 2 cm), số lượng quá nhiều, ruột chưa sạch hoặc người bệnh đang dùng thuốc chống đông máu.

An toàn và lưu ý: Thủ thuật ít đau, phục hồi nhanh nhưng cần tuân thủ chế độ ăn mềm, hạn chế vận động mạnh và theo dõi các dấu hiệu bất thường (đau bụng, ra máu).

1. Lợi ích cắt polyp khi nội soi đại tràng

Cắt polyp ngay trong quá trình nội soi đại tràng giúp tiết kiệm thời gian và chi phí, giảm nguy cơ polyp tiến triển thành ung thư đại trực tràng, đồng thời hạn chế việc phải thực hiện thêm thủ thuật ở lần nội soi khác. Những lợi ích cụ thể gồm:

• Tiết kiệm thời gian và chi phí: Người bệnh không phải trải qua quá trình làm sạch ruột hay gây mê/tiền mê lần thứ hai.
• Ngăn ngừa rủi ro tiến triển: Cắt bỏ polyp sớm giúp giảm nguy cơ một số loại polyp phát triển thành ung thư đại trực tràng.
• Nhanh chóng và nhẹ nhàng: Thủ thuật diễn ra trực tiếp trong quy trình nội soi, người bệnh thường không cảm thấy đau đớn đáng kể tại vị trí cắt.

Theo bài viết Vì sao cần phát hiện và xử lý polyp đại tràng? đăng trên Báo Sức khỏe & Đời sống, phần lớn polyp đại tràng có thể được loại bỏ ngay khi nội soi nếu đáp ứng điều kiện an toàn; việc cắt bỏ còn giúp lấy bệnh phẩm xét nghiệm để đánh giá nguy cơ và xây dựng kế hoạch theo dõi.

2. Trường hợp nào được cắt polyp ngay và khi nào phải hoãn lại?

Polyp nhỏ, hình dáng thuận lợi và người bệnh không có rối loạn đông máu đáng kể thường có thể được cắt ngay trong quá trình nội soi. Ngược lại, polyp quá lớn, nằm ở vị trí khó xử lý hoặc người bệnh đang sử dụng thuốc ảnh hưởng đến đông máu có thể cần hoãn cắt để đánh giá và chuẩn bị kỹ hơn.

Những trường hợp CÓ THỂ cắt polyp ngay trong quá trình nội soi:

• Kích thước nhỏ đến trung bình: Polyp có kích thước từ vài milimet đến dưới 1–2 cm.
• Hình dáng thuận lợi: Polyp có cuống rõ ràng hoặc dạng phẳng nhưng ranh giới rõ, dễ tiếp cận bằng dụng cụ cắt.
• Lòng đại tràng sạch sẽ: Đại tràng được làm sạch tốt, giúp bác sĩ quan sát rõ ràng bề mặt và bờ tổn thương.
• Sức khỏe bệnh nhân đảm bảo: Người bệnh không mắc các rối loạn đông máu nghiêm trọng và việc sử dụng thuốc ảnh hưởng đến đông máu đã được bác sĩ đánh giá trước thủ thuật.

Những trường hợp CẦN HOÃN LẠI hoặc chuyển sang phương pháp khác:

• Polyp quá lớn hoặc nghi ngờ ung thư xâm lấn: Polyp có kích thước lớn (trên 2 cm) hoặc chân lan rộng có thể làm tăng nguy cơ thủng ruột và chảy máu, cần bác sĩ có kinh nghiệm nội soi can thiệp chuyên sâu đánh giá.
• Số lượng polyp quá nhiều: Khi có hàng chục đến hàng trăm polyp (hội chứng đa polyp), bác sĩ cần lên kế hoạch điều trị theo từng đợt.
• Người bệnh đang dùng thuốc chống đông máu: Người bệnh sử dụng các thuốc như Aspirin, Plavix, Coumadin… có thể cần điều chỉnh thuốc hoặc thời điểm cắt polyp theo đánh giá của bác sĩ. Không tự ý ngừng thuốc.
• Chuẩn bị ruột chưa đạt: Lòng đại tràng còn nhiều phân đọng làm hạn chế tầm nhìn, khiến bác sĩ khó đánh giá và xử lý polyp an toàn.

Theo hướng dẫn Endoscopic Removal of Colorectal Lesions của Nhóm Công tác Đa Hiệp hội Hoa Kỳ về ung thư đại trực tràng (2020), polyp kích thước dưới 10 mm được khuyến nghị cắt bằng thòng lọng lạnh, trong khi tổn thương không cuống từ 20 mm trở lên thường cần kỹ thuật cắt niêm mạc qua nội soi do bác sĩ có kinh nghiệm thực hiện.

3. Quy trình cắt polyp đại tràng diễn ra như thế nào?

Cắt polyp đại tràng qua nội soi là thủ thuật ít xâm lấn, với một số polyp nhỏ có thể thực hiện trong khoảng 10–20 phút mà không cần mổ mở hay rạch bụng. Thời gian thực tế phụ thuộc vào kích thước, số lượng và đặc điểm polyp.

Thủ thuật cắt polyp đại tràng qua nội soi thường bao gồm các bước chính sau:

• Bước 1: Quan sát và đánh giá tổn thương
  Bác sĩ đưa ống soi mềm qua hậu môn vào đại tràng, quan sát bề mặt niêm mạc bằng công nghệ phóng đại và dải tần ánh sáng hẹp để xác định vị trí, kích thước, hình dáng polyp.
• Bước 2: Tiến hành cắt bỏ polyp
  Bác sĩ luồn thòng lọng hoặc dụng cụ cắt phù hợp qua kênh soi. Tùy đặc điểm polyp, bác sĩ có thể sử dụng thòng lọng lạnh hoặc thòng lọng điện cao tần để cắt bỏ tổn thương. Với phương pháp dùng điện, nhiệt có thể hỗ trợ đông cầm máu trong quá trình cắt.
• Bước 3: Thu gom bệnh phẩm gửi giải phẫu bệnh (sinh thiết)
  Tổn thương sau khi cắt được gắp ra ngoài bằng dụng cụ chuyên dụng và gửi đến phòng xét nghiệm để soi dưới kính hiển vi, xác định polyp lành tính, có biến đổi tiền ung thư hay chứa tế bào ung thư.
• Bước 4: Kiểm tra cầm máu và kết thúc
  Bác sĩ quan sát kỹ vị trí vừa cắt. Nếu cần thiết, bác sĩ có thể kẹp thêm clip kim loại để đóng vết cắt và giảm nguy cơ chảy máu sau thủ thuật.

4. Cắt polyp đại tràng có đau không? Có nguy hiểm không?

Cắt polyp đại tràng thường ít gây đau tại vị trí cắt do đặc điểm cảm giác của niêm mạc đại tràng. Đây là kỹ thuật tương đối an toàn khi được thực hiện đúng chỉ định, tuy nhiên vẫn có nguy cơ chảy máu, thủng đại tràng và các biến chứng liên quan đến thủ thuật.

• Ít gây đau tại vị trí cắt: Niêm mạc đại tràng không cảm nhận đau do vết cắt theo cách tương tự da, nhưng người bệnh vẫn có thể cảm thấy chướng bụng hoặc co thắt. Nếu thực hiện nội soi tiền mê (nội soi không đau), người bệnh thường ngủ trong suốt quá trình thực hiện và tỉnh lại sau khi thủ thuật kết thúc.
• Độ an toàn cao: Nguy cơ biến chứng nghiêm trọng nhìn chung thấp, nhưng tỷ lệ cụ thể phụ thuộc vào kích thước, vị trí polyp và kỹ thuật cắt. Không thể áp dụng một tỷ lệ chung dưới 1% cho mọi trường hợp.
• Các biến chứng có thể gặp (ít gặp):
  • Chảy máu tại vị trí cắt: Có thể tự cầm hoặc cần được xử lý bằng clip kẹp cầm máu và các biện pháp nội soi phù hợp.
  • Thủng đại tràng: Ít gặp, nguy cơ có thể tăng khi xử lý polyp lớn, tổn thương phức tạp hoặc thành đại tràng mỏng.

6. Những lưu ý trước và sau khi cắt polyp đại tràng

Trước khi cắt polyp đại tràng, người bệnh cần thông báo tiền sử bệnh, kiểm tra thuốc đang sử dụng và làm sạch ruột đúng hướng dẫn. Sau thủ thuật, cần chú ý chế độ ăn uống, nghỉ ngơi, vận động phù hợp và theo dõi các dấu hiệu bất thường để hạn chế nguy cơ biến chứng.

Trước khi thực hiện nội soi cắt polyp:

• Thông báo cho bác sĩ về tiền sử bệnh: Đặc biệt là bệnh tim mạch, huyết áp, tiểu đường hoặc tiền sử dị ứng thuốc.
• Điều chỉnh thuốc chống đông máu khi có chỉ định: Một số thuốc có thể cần ngừng trước 3–7 ngày hoặc điều chỉnh theo loại thuốc và nguy cơ chảy máu. Người bệnh chỉ thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
• Làm sạch đại tràng đúng cách: Uống thuốc làm sạch ruột theo hướng dẫn để đại tràng đạt độ sạch cần thiết, giúp bác sĩ quan sát và hạn chế bỏ sót polyp.

Sau khi cắt polyp đại tràng:

• Chế độ ăn uống:
  • Ăn thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu (cháo, súp, sữa) trong 1–2 ngày đầu nếu được bác sĩ hướng dẫn.
  • Hạn chế thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ, đồ uống có cồn, chất kích thích hoặc thức ăn quá cứng trong giai đoạn đầu sau thủ thuật.
  • Bổ sung đủ nước và thực phẩm giàu chất xơ phù hợp với hướng dẫn của bác sĩ để tránh táo bón.

• Chế độ vận động:
  • Nghỉ ngơi nhẹ nhàng trong 24–48 giờ đầu.
  • Tránh lao động nặng, bê vác vật nặng hoặc tập luyện thể thao cường độ cao trong khoảng 1–2 tuần nếu bác sĩ yêu cầu, đặc biệt sau khi cắt polyp lớn.
• Theo dõi dấu hiệu bất thường: Cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện triệu chứng đau bụng dữ dội, sốt cao, đi ngoài ra máu tươi số lượng nhiều hay phân đen quánh.

7. Các câu hỏi thường gặp về cắt polyp đại tràng (FAQ)

Polyp đại tràng sau khi cắt có bị mọc lại không?

Polyp đại tràng sau khi cắt bỏ có thể mọc lại hoặc xuất hiện polyp mới, với tỷ lệ tái phát khoảng 25% đến 30%.

Bao lâu sau khi cắt polyp đại tràng thì có kết quả sinh thiết?

Kết quả sinh thiết sau khi cắt polyp đại tràng thường có sau khoảng 3 đến 7 ngày làm việc.

Cắt polyp đại tràng có cần nằm viện không?

Không phải trường hợp nào cũng cần nằm viện. Với polyp nhỏ, thủ thuật thuận lợi và không có biến chứng, người bệnh thường có thể về trong ngày sau khi được theo dõi. Trường hợp polyp lớn hoặc nguy cơ chảy máu cao có thể cần lưu viện.

Liên hệ ngay để được bác sĩ chuyên khoa tư vấn chi tiết:

• Hotline: 0287 306 8668
• Địa chỉ: 139 Phố Đại La, Phường Tương Mai, Hà Nội
• Thời gian làm việc: Tất cả các ngày trong tuần (Thứ 2 – Chủ Nhật: 7h00 – 17h00)

Nội soi trực tràng và nội soi đại tràng khác nhau thế nào? 

Nội soi đại tràng xong bao lâu ăn uống và đi làm được? 

Bao lâu nên nội soi đại tràng một lần để tầm soát?