Nội soi đại tràng có nguy hiểm không, tỷ lệ biến chứng

Nội soi đại tràng là thủ thuật an toàn và không gây nguy hiểm, nhưng vẫn có thể xảy ra biến chứng, đặc biệt khi thực hiện sinh thiết, cắt polyp hoặc ở người có bệnh nền. Theo đó, tỷ lệ gặp biến cố nghiêm trọng là rất thấp, dưới 3 ca nội soi đại tràng trên 1.000 ca thực hiện (tương đương dưới 0,3%).

Nội soi đại tràng không nguy hiểm khi được khám sàng lọc và chuẩn bị đúng hướng dẫn.

Các triệu chứng nhẹ như chướng bụng, đầy hơi hoặc đau bụng âm ỉ thường chỉ kéo dài trong thời gian ngắn và có thể liên quan đến lượng hơi được đưa vào đại tràng trong quá trình soi.

Chảy máu và thủng đại tràng là những biến chứng được quan tâm nhiều nhất, nhưng tỷ lệ xảy ra thấp và nguy cơ có thể thay đổi đáng kể khi người bệnh được cắt polyp hoặc thực hiện thủ thuật can thiệp.

Người đang sử dụng thuốc chống đông, có bệnh tim phổi, rối loạn đông máu hoặc nhiều bệnh nền cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ trước khi nội soi.

Sau nội soi, đau bụng dữ dội, sốt, chóng mặt, đại tiện ra nhiều máu hoặc phân đen là những dấu hiệu cần được đánh giá y tế sớm.

1. Tỷ lệ biến chứng khi nội soi đại tràng là bao nhiêu?

Tỷ lệ biến chứng của nội soi đại tràng nhìn chung thấp, nhưng thay đổi tùy loại biến cố và tình huống thực hiện. Dữ liệu tổng hợp quốc tế gần đây ghi nhận khoảng 5,15 ca thủng và 18,39 ca chảy máu trên 10.000 ca nội soi; các biến cố nghiêm trọng khác có tỷ lệ thấp hơn và cần đánh giá theo từng nhóm người bệnh.

• Chảy máu: Khoảng 0,184%, nguy cơ thường cao hơn khi nội soi có cắt polyp hoặc thực hiện thủ thuật can thiệp.
• Thủng đại tràng: Khoảng 0,052%, tương đương khoảng 1 trường hợp trên 1.942 ca nội soi. Đây là biến chứng nghiêm trọng nhưng hiếm gặp.
• Biến chứng tim mạch: Khoảng 52,11/10.000 ca, có thể liên quan đến quá trình nội soi, thuốc an thần/gây mê và bệnh nền của người bệnh. 
• Biến chứng hô hấp: Khoảng 4,26/10.000 ca, nguy cơ cần được lưu ý hơn ở người cao tuổi hoặc có bệnh lý hô hấp và khi sử dụng thuốc an thần/gây mê. 
• Tử vong: Rất hiếm, khoảng 0,18/10.000 ca, tương đương khoảng 1,8 trường hợp trên 100.000 ca nội soi.

Phân tích tổng hợp quốc tế công bố năm 2025, bao gồm gần 38,5 triệu ca nội soi tại 24 quốc gia, ghi nhận khoảng 5,15 ca thủng và 18,39 ca chảy máu trên 10.000 ca nội soi.  (ASGE) – Systematic Review and Meta-Analysis Provides Updated Picture of Adverse Events After Colonoscopy

2. Những biến chứng có thể gặp sau nội soi đại tràng

Biến chứng sau nội soi đại tràng có thể từ triệu chứng nhẹ như đầy hơi, đau bụng thoáng qua đến các biến cố hiếm gặp như chảy máu nhiều, thủng đại tràng hoặc phản ứng với thuốc gây mê. Phần lớn trường hợp nhẹ có thể tự cải thiện, trong khi dấu hiệu bất thường kéo dài hoặc nặng cần được kiểm tra.

• Đầy hơi, chướng bụng và đau bụng nhẹ: Trong quá trình quan sát, bác sĩ có thể đưa khí vào lòng đại tràng để làm giãn thành ruột, giúp nhìn rõ niêm mạc. Sau khi kết thúc thủ thuật, người bệnh có thể cảm thấy bụng căng, muốn xì hơi hoặc đau quặn nhẹ. Những triệu chứng này thường giảm dần sau khi khí được đẩy ra ngoài.
• Chảy máu sau sinh thiết hoặc cắt polyp: Nếu chỉ nội soi quan sát, nguy cơ chảy máu nghiêm trọng rất thấp. Tuy nhiên, khi bác sĩ lấy mẫu mô hoặc cắt polyp, vị trí can thiệp có thể chảy máu. Một lượng máu rất ít có thể xuất hiện sau thủ thuật, đặc biệt sau cắt polyp hoặc sinh thiết. Ngược lại, đại tiện ra nhiều máu, máu đỏ tươi liên tục hoặc kèm chóng mặt, mệt lả cần được đánh giá ngay.
• Thủng đại tràng: Thủng đại tràng là biến chứng hiếm nhưng nghiêm trọng, xảy ra khi thành đại tràng bị tổn thương tạo thành lỗ thủng. Nguy cơ có thể liên quan đến thao tác đưa ống soi, áp lực trong lòng đại tràng hoặc các thủ thuật can thiệp. Một số trường hợp có thể được xử lý bằng phương pháp nội soi, nhưng nếu tổn thương lớn hoặc gây viêm phúc mạc, người bệnh có thể cần phẫu thuật.
• Phản ứng với thuốc an thần hoặc gây mê: Đối với nội soi có sử dụng thuốc an thần hoặc gây mê, người bệnh có thể gặp các phản ứng liên quan đến thuốc như thay đổi huyết áp, nhịp tim hoặc hô hấp. Nguy cơ được kiểm soát bằng việc đánh giá sức khỏe trước thủ thuật và theo dõi các chỉ số sinh tồn trong quá trình thực hiện. Người có bệnh tim mạch, hô hấp hoặc từng có phản ứng bất thường với thuốc cần thông báo trước cho bác sĩ.
• Nhiễm trùng: Nhiễm trùng sau nội soi đại tràng thường hiếm gặp, đặc biệt khi quy trình xử lý và khử khuẩn thiết bị được thực hiện đúng tiêu chuẩn. Người bệnh cần lưu ý hơn nếu sau nội soi xuất hiện sốt, đau bụng tăng dần hoặc tình trạng toàn thân xấu đi thay vì chỉ có cảm giác đầy hơi, khó chịu nhẹ.

Theo VnExpress, các biến chứng nghiêm trọng sau nội soi là hiếm, với tỷ lệ được ghi nhận khoảng 1–3 ca trên 10.000 ca nội soi. VnExpress Sức khỏe – Thời điểm phù hợp nội soi đại trực tràng

3. Khi nào nguy cơ biến chứng nội soi đại tràng cao hơn?

Nguy cơ biến chứng có thể cao hơn ở người lớn tuổi, có nhiều bệnh nền, đang sử dụng thuốc ảnh hưởng đông máu hoặc phải thực hiện thủ thuật can thiệp phức tạp. Vì vậy, đánh giá sức khỏe trước nội soi là bước quan trọng để lựa chọn phương án an toàn.

Một số yếu tố có thể khiến bác sĩ cần thận trọng hơn gồm:

• Tuổi cao và nhiều bệnh nền: Các bệnh tim mạch, hô hấp hoặc tình trạng sức khỏe tổng quát kém có thể làm tăng nguy cơ biến cố trong quá trình nội soi hoặc dùng thuốc an thần.
• Đang sử dụng thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu: Những thuốc này có thể ảnh hưởng đến nguy cơ chảy máu, đặc biệt khi dự kiến cắt polyp hoặc thực hiện thủ thuật điều trị.
• Rối loạn đông máu: Người có bất thường về đông máu cần được bác sĩ đánh giá trước khi tiến hành các thủ thuật có nguy cơ gây chảy máu.
• Thực hiện can thiệp phức tạp: Cắt polyp lớn, lấy tổn thương hoặc các thủ thuật điều trị thường có nguy cơ biến chứng cao hơn so với nội soi chỉ quan sát.
• Tiền sử phẫu thuật hoặc bệnh lý đại tràng: Một số thay đổi về giải phẫu hoặc tổn thương sẵn có có thể khiến quá trình đưa ống soi khó khăn hơn.

Vì vậy, người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc đang điều trị chỉ vì lo ngại biến chứng. Bác sĩ sẽ quyết định có cần điều chỉnh thuốc trước nội soi hay không dựa trên từng trường hợp.

4. Làm gì để giảm nguy cơ biến chứng khi nội soi đại tràng?

Để giảm nguy cơ biến chứng khi nội soi đại tràng, người bệnh cần làm sạch đại tràng đúng hướng dẫn, khai báo đầy đủ bệnh nền và thuốc đang sử dụng, tuân thủ yêu cầu nhịn ăn trước thủ thuật và lựa chọn cơ sở có bác sĩ chuyên khoa cùng hệ thống theo dõi an toàn. Đặc biệt, không nên tự ý ngừng thuốc chống đông, thuốc tiểu đường hoặc các thuốc đang điều trị nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

• Khai báo đầy đủ tình trạng sức khỏe: Trước thủ thuật, người bệnh nên thông báo về bệnh tim mạch, huyết áp, tiểu đường, bệnh hô hấp, rối loạn đông máu, tiền sử dị ứng thuốc và các lần gây mê trước đây. Đặc biệt, cần cung cấp danh sách thuốc đang sử dụng, nhất là thuốc chống đông, chống kết tập tiểu cầu, insulin hoặc các thuốc điều trị bệnh mạn tính.
• Thực hiện đúng quy trình làm sạch đại tràng: Đại tràng cần được làm sạch theo hướng dẫn trước khi nội soi. Người bệnh cần tuân thủ chế độ ăn, thời điểm uống thuốc làm sạch đại tràng và thời gian nhịn ăn uống theo chỉ định. Chuẩn bị không đúng có thể khiến bác sĩ quan sát khó khăn, bỏ sót tổn thương hoặc phải thực hiện lại thủ thuật.
• Lựa chọn cơ sở có khả năng xử lý biến chứng: Nên thực hiện nội soi tại cơ sở có bác sĩ được đào tạo chuyên khoa, hệ thống nội soi phù hợp và khả năng theo dõi, xử trí các tình huống bất thường.

5. Nội soi đại tràng an toàn tại Phòng khám Đa khoa Tiêu hoá Việt

Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt tại 139 Phố Đại La, Tương Mai, Hà Nội triển khai nội soi tiêu hóa với hệ thống Fujifilm và các công nghệ tăng cường hình ảnh, hỗ trợ bác sĩ quan sát rõ hơn bề mặt và cấu trúc niêm mạc. Các công nghệ hình ảnh đóng vai trò hỗ trợ nhận diện những vùng niêm mạc bất thường, tổn thương nghi ngờ hoặc polyp, từ đó giúp bác sĩ đánh giá tổn thương kỹ hơn trong quá trình nội soi và đưa ra hướng xử trí phù hợp.

Trường hợp chị Nguyễn Thanh Trà, 40 tuổi, Hà Nội, bị đi ngoài nhiều lần, phân lỏng kéo dài dù đã điều chỉnh chế độ ăn. Lo ngại đau khi nội soi, chị trì hoãn thăm khám cho đến khi lựa chọn Phòng khám Đa khoa Tiêu Hóa Việt. Tại đây, chị được BSCKI Nguyễn Quốc Khánh thăm khám và tư vấn nội soi tiền mê. Sau thủ thuật, chị cho biết quá trình nội soi nhẹ nhàng hơn so với tưởng tượng và được bác sĩ tư vấn hướng điều trị phù hợp.

Hành trình vượt qua nỗi sợ nội soi đại tràng của chị Thanh Trà

6. Câu hỏi thường gặp về nguy cơ và biến chứng nội soi đại tràng

Nội soi đại tràng có cắt polyp có nguy hiểm không?

Nội soi đại tràng có cắt polyp an toàn, nhưng nguy cơ biến chứng cao hơn so với nội soi chỉ quan sát, chủ yếu là chảy máu và hiếm hơn là thủng đại tràng. Mức độ nguy cơ phụ thuộc vào kích thước, số lượng, vị trí và phương pháp cắt polyp, cũng như tình trạng sức khỏe và thuốc người bệnh đang sử dụng.

Sau nội soi đại tràng đau bụng có bình thường không?

Sau nội soi đại tràng, người bệnh có thể bị đau bụng nhẹ, đầy hơi hoặc chướng bụng trong thời gian ngắn và không đáng lo ngại. Nguyên nhân do khí được đưa vào đại tràng trong quá trình nội soi để giúp quan sát niêm mạc, đặc biệt khi người bệnh vừa được sinh thiết hoặc cắt polyp. Các triệu chứng này thường giảm dần sau khi nghỉ ngơi và trung tiện.

Bao lâu sau nội soi thì có thể sinh hoạt bình thường?

Sau nội soi đại tràng, người bệnh có thể sinh hoạt nhẹ sau khoảng 1–2 giờ và sinh hoạt gần như bình thường từ 24 giờ sau thủ thuật nếu chỉ nội soi quan sát, sức khỏe ổn định và không có biến chứng. Nếu có gây mê/an thần hoặc cắt polyp, thời gian nghỉ ngơi có thể kéo dài hơn tùy tình trạng cụ thể.

Chi phí tầm soát ung thư đại tràng hết bao nhiêu tiền năm 2026? Trọn gồm những chi phí nào

Viêm đại tràng khám ở đâu tốt tại Hà Nội? Địa chỉ chẩn đoán chính xác

Bác sĩ tầm soát ung thư đại tràng giỏi ở đâu tại Hà Nội?