Đau dạ dày về đêm là bệnh gì? Có phải loét tá tràng không?

Chào Tuấn,

Đau dạ dày về đêm là dấu hiệu của viêm loét dạ dày tá tràng hoặc trào ngược dạ dày thực quản, nhiễm vi khuẩn Hp, rối loạn tiêu hóa,…. Khi nằm ngủ, axit dạ dày dễ trào ngược lên thực quản hoặc tiếp xúc trực tiếp với các vết loét do dạ dày bị rỗng, gây đau âm ỉ.

• Đau về đêm khi đói thường thiên về loét tá tràng; đau tăng sau ăn no thường thiên về viêm/loét dạ dày.
• Đa số nguyên nhân là lành tính (viêm loét, HP, trào ngược), nhưng cần cảnh giác nếu có sụt cân, đi ngoài phân đen, nôn ra máu.
• Nội soi dạ dày là cách rõ ràng nhất để xác định tổn thương và kiểm tra vi khuẩn HP.

I – Đau dạ dày về đêm thường là dấu hiệu của những bệnh nào?

Đa số các trường hợp đau dạ dày về đêm bắt nguồn từ các bệnh lý tiêu hóa lành tính như

• Viêm loét dạ dày – tá tràng: Nguyên nhân phổ biến nhất gây ra các cơn đau âm ỉ, quặn thắt hoặc bỏng rát ở vùng thượng vị về đêm. Lúc này dạ dày trống rỗng, lượng axit dịch vị tiết ra không có thức ăn để trung hòa sẽ tác động trực tiếp và bào mòn các ổ loét sẵn có, khiến người bệnh dễ tỉnh giấc vào ban đêm hoặc gần sáng kèm theo cảm giác cồn cào, buồn nôn.
• Nhiễm vi khuẩn HP (Helicobacter pylori): Tác nhân hàng đầu gây ra các tổn thương mãn tính tại niêm mạc dạ dày. Loại vi khuẩn này tiết ra độc tố làm suy yếu hàng rào bảo vệ, khiến dạ dày dễ bị axit ăn mòn sâu hơn, gây ra các cơn đau dai dẳng, nghiêm trọng về đêm và cần phải thực hiện các xét nghiệm (như test hơi thở, nội soi) để điều trị bằng phác đồ kháng sinh kịp thời nhằm tránh biến chứng nguy hiểm.
• Trào ngược dạ dày – thực quản (GERD): Tình trạng này không chỉ gây đau tức vùng ngực và thượng vị mà còn đi kèm cảm giác nóng rát xương ức, ợ chua, đắng miệng hoặc gây ho khan, khàn tiếng vào ban đêm.
• Rối loạn tiêu hóa chức năng: Người bệnh thường xuyên bị đau bụng mơ hồ, đầy bụng, khó tiêu và nhanh no về đêm dù khi nội soi không hề phát hiện tổn thương thực thể (viêm, loét) nào ở dạ dày. Cơn đau này liên quan nhiều đến sự nhạy cảm quá mức của hệ thần kinh đường ruột và yếu tố tâm lý căng thẳng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ.

II – Nguyên nhân gây đau dạ dày về đêm

Đa số cơn đau dạ dày về đêm bắt nguồn từ thói quen ăn uống hoặc tình trạng viêm nhẹ, có thể cải thiện khi Tuấn điều chỉnh đúng cách.

• Ăn tối muộn hoặc ăn quá no sát giờ ngủ, khiến dạ dày phải hoạt động khi lẽ ra cần nghỉ.
• Để bụng đói quá lâu trước khi ngủ, khiến axit dạ dày kích thích niêm mạc lúc dạ dày trống rỗng.
• Viêm loét dạ dày – tá tràng: Cơn đau thường rõ hơn khi dạ dày rỗng, đúng vào thời điểm ban đêm.
• Trào ngược dạ dày – thực quản: Thường kèm ợ nóng, cảm giác nóng rát sau xương ức, nặng hơn khi nằm.
• Căng thẳng kéo dài, thức khuya: Làm tăng tiết axit dạ dày và rối loạn nhu động tiêu hóa.
• Dùng thuốc giảm đau, kháng viêm kéo dài (NSAID): Có thể làm mỏng lớp nhầy bảo vệ niêm mạc, khiến niêm mạc dễ bị kích thích hơn.

III – Khi nào đau dạ dày về đêm là dấu hiệu cần đi khám sớm?

Phần lớn cơn đau về đêm là lành tính, nhưng Anh Tuấn nên đi khám sớm nếu cơn đau đi kèm những dấu hiệu như: sụt cân, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, thiếu máu,…

• Sụt cân không rõ lý do
• Đi ngoài phân đen hoặc có máu
• Nôn ra máu hoặc dịch nâu như bã cà phê
• Nuốt nghẹn, nuốt vướng
• Thiếu máu, mệt mỏi, da xanh
• Gia đình có người từng mắc ung thư dạ dày

Với biểu hiện đau về đêm khi đói kéo dài 3 tuần kèm ợ chua, trường hợp của Tuấn nhiều khả năng liên quan đến viêm loét tá tràng, nhiễm HP hoặc trào ngược và nội soi dạ dày là cách rõ ràng nhất để xác định.

Trước mắt, Tuấn nên theo dõi tính chất cơn đau, tránh ăn khuya và đồ chua cay, không tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài. Nếu triệu chứng vẫn tiếp diễn hoặc xuất hiện bất kỳ dấu hiệu báo động nào ở trên, anh nên sắp xếp đi khám trong vài ngày tới; khi đi nội soi cần nhịn ăn ít nhất 6 – 8 tiếng trước đó.

Bài viết liên quan:

Nội soi dạ dày và đại tràng cùng lúc? khi nào nên thực hiện

Nội soi dạ dày có phải uống thuốc xổ không? có cần thiết không

Nội soi dạ dày có cần xét nghiệm máu không, khi nào cần xét nghiệm máu