Giải đáp: Loét dạ dày có gây đầy bụng khó tiêu không?

Chào Lan,

Đúng vậy, loét dạ dày có thể gây đầy bụng, khó tiêu. Nguyên nhân là ổ loét làm rối loạn hoạt động co bóp và tiêu hóa của dạ dày, khiến người bệnh dễ đầy hơi, chướng bụng, nhanh no hoặc ợ chua. Tuy nhiên, các triệu chứng này cũng gặp ở nhiều bệnh tiêu hóa khác nên cần thăm khám để xác định nguyên nhân.

Loét dạ dày làm chậm tiêu hóa dễ gây đầy bụng, khó tiêu, đặc biệt sau ăn no.

Đầy bụng khó tiêu không phải dấu hiệu của loét — có thể do trào ngược, HP, hoặc rối loạn tiêu hóa chức năng.

Nếu từng điều trị loét mà triệu chứng quay lại, có thể do chưa diệt sạch HP hoặc niêm mạc tái tổn thương.

Nội soi dạ dày giúp xác định vết loét hiện còn không, mức độ tổn thương và có nhiễm HP hay không.

Cần đi khám sớm nếu đầy bụng kèm sụt cân, chán ăn kéo dài hoặc đi ngoài phân đen.

I- Vì sao loét dạ dày gây đầy bụng, khó tiêu?

Khi niêm mạc dạ dày bị viêm hoặc loét, khả năng co bóp và đưa thức ăn xuống tá tràng bị chậm lại, khiến thức ăn lưu lại trong dạ dày lâu hơn bình thường.

• Rối loạn nhu động và chậm làm rỗng dạ dày: Khi niêm mạc bị viêm loét, hoạt động co bóp của cơ trơn dạ dày bị suy giảm, làm thức ăn không được nghiền nát và đẩy xuống tá tràng kịp thời mà ứ đọng lại lâu hơn, trực tiếp gây ra cảm giác ậm ạch, nặng bụng và no sớm dù người bệnh ăn rất ít.
• Suy giảm chức năng tiêu hóa và sinh khí: Tổn thương tại ổ loét làm xáo trộn quá trình tiết men tiêu hóa, khiến thức ăn không được phân rã hoàn toàn. Lượng thức ăn ứ đọng lâu ngày trong môi trường dạ dày sẽ bị vi khuẩn lên men, sinh ra lượng khí lớn tạo thành áp lực gây ra tình trạng chướng bụng và đầy hơi căng tức.
• Tăng tiết axit và trào ngược: Phản ứng viêm tại vết loét thường kích thích dạ dày tăng tiết axit clohydric dư thừa. Khi lượng axit này kết hợp với áp lực cao từ khối thức ăn ứ đọng, sẽ bị đẩy trào ngược lên thực quản, gây ra các triệu chứng đi kèm rất phổ biến là ợ hơi (giải phóng khí ứ đọng) và ợ chua, nóng rát.
• Kích ứng dây thần kinh gây buồn nôn: Khi người bệnh ăn no, ăn đồ khó tiêu hoặc nhiều dầu mỡ, dạ dày bị căng giãn làm tăng áp lực nội vị, lập tức kích hoạt phản xạ bảo vệ của cơ thể, dẫn đến cảm giác nôn nao, buồn nôn nhẹ sau bữa ăn.
• Tác dụng phụ tạm thời từ thuốc điều trị: Nếu người bệnh đang dùng phác đồ diệt vi khuẩn HP, tình trạng khó tiêu có thể xuất phát từ chính các loại thuốc đang dùng. Cụ thể, thuốc kháng sinh dễ gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, trong khi thuốc giảm tiết axit (PPI) làm giảm tạm thời khả năng tiêu hóa protein, khiến bụng dễ sinh hơi và ấm ách trong thời gian uống thuốc.

II – Đầy bụng do loét khác đầy bụng khó tiêu thông thường thế nào?

Đầy bụng thông thường Lan chỉ là phản ứng thoáng qua do ăn uống hoặc căng thẳng. Ngược lại, đầy bụng do loét dạ dày mang tính chất dai dẳng, lặp lại nhiều ngày, đồng thời luôn đi kèm các triệu chứng bệnh lý.

• Đầy bụng khó tiêu thông thường (do ăn nhanh, ăn nhiều dầu mỡ, căng thẳng): Thường thoáng qua, xuất hiện sau một bữa ăn cụ thể và tự hết trong vài giờ đến một, hai ngày, không kèm đau rõ.
• Đầy bụng liên quan loét dạ dày: Hay dai dẳng, lặp lại nhiều ngày, thường đi cùng đau hoặc nóng rát vùng thượng vị (trên rốn) theo nhịp bữa ăn, kèm ợ chua, buồn nôn kéo dài, chán ăn.

III – Đầy bụng khó tiêu khi nào là dấu hiệu cần đi khám ngay?

Với bạn Lan, triệu chứng 3 tuần và chưa có dấu hiệu nặng thì chưa phải cấp cứu, nhưng cũng không nên chủ quan bỏ qua. Bạn nên đi khám sớm nếu đầy bụng đi kèm bất kỳ dấu hiệu nào sau:

• Nôn ra thức ăn cũ, bụng chướng căng  có thể gợi ý biến chứng hẹp môn vị do loét.
• Sụt cân không rõ lý do, mệt mỏi, xanh xao.
• Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen  dấu hiệu chảy máu tiêu hóa, cần khám ngay.
• Đầy bụng, khó tiêu dai dẳng trên 2 tuần không đỡ dù đã điều chỉnh ăn uống.

Nhưng vì triệu chứng đã kéo dài và các bệnh này chồng lấn nhau, nội soi dạ dày là cách trực tiếp và rõ ràng nhất để nhìn tận mắt niêm mạc, xác định có loét hay không và tìm đúng nguyên nhân.

Bài viết liên quan:

Nội soi dạ dày bao nhiêu phút? nên thực hiện khi nào

Khám đau dạ dày nên chọn nội soi hay siêu âm? cách xác định

Siêu âm nội soi dạ dày thực quản? khi nào nên thực hiện