Test HP dạ dày bằng cách nào? Test hơi thở, test phân, test máu và nội soi

Chào Minh,

Vi khuẩn HP dạ dày có thể được phát hiện bằng test hơi thở, xét nghiệm phân, nội soi dạ dày kết hợp sinh thiết hoặc xét nghiệm máu. Trong đó, test hơi thở và xét nghiệm phân thường được ưu tiên để chẩn đoán và kiểm tra sau điều trị, còn nội soi, sinh thiết phù hợp khi cần đánh giá tổn thương dạ dày hoặc nghi ngờ loét, xuất huyết hay ung thư.

I – Tổng hợp những cách test dạ dày chính xác?

Hiện có 4 phương pháp test HP, chia làm hai nhóm: qua nội soi và xét nghiệm để cho kết quả chính xác.

• Test qua nội soi (test nhanh urease/CLO test và sinh thiết mô bệnh học): Trong lúc nội soi dạ dày, bác sĩ lấy một mẫu nhỏ niêm mạc để tìm HP. Ưu điểm là vừa xác định vi khuẩn, vừa cho phép bác sĩ nhìn trực tiếp tổn thương như viêm hay loét. Phù hợp với người đang có triệu chứng dạ dày cần được đánh giá kỹ. Điều kiện là cần thực hiện nội soi.
• Test hơi thở: Người bệnh thổi vào dụng cụ để phát hiện HP qua hơi thở. Ưu điểm là không xâm lấn, thường được chọn để kiểm tra lại sau điều trị. Cần ngưng một số thuốc trước khi test.
• Test kháng nguyên trong phân: Tìm HP trong mẫu phân, cũng không xâm lấn và dùng được cho nhiều đối tượng. Kết quả cũng chịu ảnh hưởng của thuốc đang dùng.
• Xét nghiệm máu (tìm kháng thể HP): Nhược điểm của kỹ thuật này là không phân biệt được vi khuẩn nhiễm đang hoạt động hay đã từng nhiễm trong quá khứ nên thường không đủ để khẳng định hiện tại bạn còn HP hay không. Đó là lý do bác sĩ khuyên em kiểm tra lại.

II – Điều kiện bắt buộc để kết quả test vi khuẩn HP chính xác

Để kết quả xét nghiệm vi khuẩn HP đạt độ chính xác cao nhất và tránh âm tính giả, Minh bắt buộc phải tạm ngưng các thuốc điều trị dạ dày và kháng sinh theo đúng thời gian quy định. Đồng thời, việc tuân thủ hướng dẫn nhịn ăn và kiểm tra đúng thời điểm tái khám là yếu tố quyết định tính tin cậy của xét nghiệm.

• Tạm ngưng thuốc giảm tiết axit (PPI): Cần dừng các thuốc nhóm PPI (như Omeprazole, Esomeprazole, Rabeprazole…) ít nhất 2 tuần trước ngày xét nghiệm. Việc tiếp tục dùng thuốc sẽ làm ức chế vi khuẩn tạm thời, dẫn đến kết quả sai lệch.
• Ngưng kháng sinh và thuốc chứa Bismuth: Bắt buộc ngưng tất cả các loại thuốc kháng sinh và chế phẩm Bismuth tối thiểu 4 tuần trước khi test. Các thành phần này tiêu diệt bớt vi khuẩn khiến mật độ HP dưới ngưỡng phát hiện của thiết bị.
• Tuân thủ quy định nhịn ăn: Đối với phương pháp test hơi thở hoặc nội soi, người bệnh cần nhịn ăn uống tuyệt đối (kể cả nước ngọt, sữa, cà phê) ít nhất 6 – 8 tiếng trước khi thực hiện để đảm bảo môi trường dạ dày ổn định.
• Kiểm tra đúng thời điểm tái khám: Nếu làm xét nghiệm đánh giá sau điều trị diệt HP, bạn chỉ nên test lại sau khi đã kết thúc toàn bộ liệu trình thuốc ít nhất 4 tuần. Xét nghiệm quá sớm khi vi khuẩn chưa kịp phục hồi sẽ cho kết quả thiếu chính xác.

Khi cần vừa xác định HP vừa đánh giá tổn thương dạ dày, test qua nội soi (test nhanh hoặc sinh thiết) thường cho nhiều thông tin nhất, vì bác sĩ nhìn được cả niêm mạc. Khi chỉ cần kiểm tra lại sau khi đã điều trị, test hơi thở hoặc test phân thường được lựa chọn vì không xâm lấn. Còn xét nghiệm máu cho kết quả thấp hơn so với các phương pháp khác.

Với tình trạng của Minh, nếu có triệu chứng dạ dày cần đánh giá, bác sĩ thường chỉ định nội soi dạ dày kết hợp test HP trong cùng một lần vừa xác định vi khuẩn, vừa xem niêm mạc có tổn thương không.